Katalog budowli w załączniku do ustawy - jest projekt ustawy

Do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zostaną wprowadzone definicje budowli i budynku, bez konieczności odwoływania się do przepisów pozapodatkowych. Lista konkretnych budowli będzie stanowiła załącznik do ustawy - zakłada projekt przygotowany przez Ministerstwo Finansów. Garaże wielostanowiskowe będą objęte taką stawką podatku, jak budynki mieszkalne. Według ekspertów, wbrew zapowiedziom MF zmiany te mogą być bardzo istotne.

Ministerstwo Finansów przedstawiło projekt zmiany przepisów dotyczących opodatkowania nieruchomości. Jedna z najważniejszych zmian dotyczy definicji budowli. 

- Proponuje się wprowadzenie do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych autonomicznej definicji pojęcia „budowla” bez odwoływania się do przepisów pozapodatkowych, a także wyszczególnienie kategorii obiektów kwalifikowanych jako budowle w ustawie podatkowej (załącznik do ustawy). Konieczne jest również wprowadzenie do ustawy autonomicznej definicji pojęcia „budynku” bez odwoływania się do przepisów pozapodatkowych, dla zachowania spójności projektowanych regulacji - uzasadnia Ministerstwo Finansów. 

Zgodnie z uzasadnieniem, "budynek będzie definiowany jako obiekt, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, wykonany z użyciem wyrobów budowlanych, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach”.

Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości będzie zatem budynek wraz „z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem”. Ale instalacje takie jak instalacja elektroenergetyczna, wodociągowa, kanalizacyjna, cieplna, telekomunikacyjna, gazowa (znajdujące się wewnątrz budynku i stanowiące jego integralną część) „nie będą podlegały opodatkowaniu, gdyż podstawą opodatkowania budynku jest jego powierzchnia użytkowa”.

- Budowlą będą obiekty wykonane z użyciem wyrobów budowlanych wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także instalacje i urządzenia, jeżeli stanowią wraz z tym obiektem całość techniczno-użytkową – informuje MF.

Zgodnie z projektem, budowle wymienione w załączniki do ustawy to m.in:

• odkryty: obiekt sportowy i obiekt rekreacji
• stacja uzdatniania wody
• oczyszczalnia ścieków
• zbiornik w postaci silosu, elewatora, bunkra do magazynowania paliw i gazów oraz innych produktów chemicznych, a także inny zbiornik przeznaczony do gromadzenia materiałów sypkich, występujących w kawałkach, albo w postaci ciekłej lub gazowej, którego podstawowym parametrem technicznym wyznaczającym funkcje gospodarcze jest pojemność
• wiata i hangar
• obiekt kontenerowy trwale związany z gruntem
• port, przystań, sztuczna wyspa, basen, dok, falochron, nabrzeże, molo, pirs, pomost, pochylnia
• strzelnica odkryta
• linia i trakcja elektroenergetyczna
• wał przeciwpowodziowy
• parking niebędący budynkiem lub jego częścią, plac postojowy, plac składowy, plac pod śmietniki, podjazd i zadaszenie
• wolno stojące trwale związane z gruntem: maszt antenowy, tablica reklamowa i urządzenie reklamowe, oświetlenie zewnętrzne, instalacja przemysłowa oraz urządzenie techniczne
• linia kablowa umieszczona bezpośrednio w ziemi lub nadziemna, z wyłączeniem kabli telekomunikacyjnych dowieszonych do już istniejącej linii kablowej nadziemnej
• kanalizacja kablowa i kanał technologiczny, z wyłączeniem zainstalowanych w nich kabli oraz inny kanał, którego charakterystycznym parametrem jest długość

Celem zaproponowanych rozwiązań jest:

• dążenie do zachowania, w jak największym stopniu, fiskalnego status quo,
• zapewnienie określoności przepisów podatkowych definiujących budowlę i budynek jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości,
• wyeliminowanie ryzyka wpływu zmian prawa budowlanego lub innych ustaw na przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości,
• możliwość pomocniczego uwzględnienia dotychczasowego dorobku orzeczniczego sądów administracyjnych.

Ekspert: Zmiany będą szerokie

Jak wskazywał wcześniej dr Adam Kałążny, radca prawny, partner associate w Deloitte, opublikowane założenia do projektu zmian w podatku od nieruchomości pozwalają ocenić, że zmiany te będą szerokie. Potwierdziły się zapowiedzi Ministerstwa Finansów, zgodnie z którymi nowe definicje budowli i budynku będą miały charakter definicji autonomicznych, nie odwołujących się do przepisów innych ustaw.

- Znacznie ciekawsze jest jednak to, że nowa definicja ma odsyłać do listy konkretnych budowli, która będzie stanowiła załącznik do ustawy. Z perspektywy podatników absolutnie kluczowa będzie zatem treść tej listy. Można się spodziewać, że znajdą się na niej kategorie obiektów wskazane w obowiązującej definicji budowli zawartej w ustawie Prawo budowlane, ale otwartym pytaniem jest czy do listy budowli dopisane zostaną również inne obiekty. Ministerstwo zapowiada również wyeliminowanie wątpliwości dotyczących prawno-podatkowego kwalifikowania niektórych obiektów np. silosy, zbiorniki czy elewatory. Obecnie takie obiekty mogą stanowić budowle lub budynki, w zależności od swojej konstrukcji. Czy zatem wyeliminowanie wątpliwości ma polegać na przypisaniu ich do jednej z tych kategorii? Jeśli tak, będzie to oznaczało bardzo duże zmiany w poziomie opodatkowania dla posiadaczy tego typu obiektów. Ministerstwo chce ponadto doprecyzować zasady opodatkowania części obiektów kompleksowych (np. stacje paliw) i niejednorodnych (np. stadiony). Również tutaj podatnicy mają prawo obawiać się, czy zapowiadane „doprecyzowanie” nie będzie dla nich oznaczało podwyżki płaconego podatku – mówi dr Kałążny.

Podsumowuje, że wbrew deklaracji Ministerstwa Finansów o chęci zachowania status quo, można uznać, iż jeśli chodzi o zakres opodatkowania podatkiem od nieruchomości, przygotowany projekt wprowadzi zmiany w rozliczeniach podatkowych. Dla niektórych podatników zmiany te mogą być bardzo istotne.

Czytaj również: MF: Definicja budowli bez rewolucji - będzie załącznik do ustawy >>

Garaże jak mieszkania

- Dodatkowo w projekcie przewidziano również obniżenie stawki podatku dla garaży w budynkach mieszkalnych (mają być one traktowane jak część mieszkania). Projekt obejmuje również zmiany w zakresie zwolnień podatkowych dla infrastruktury transportowej (kolej i lotniska) oraz instytutów badawczych, zawężając zakres tych zwolnień - mówi dr Adam Kałążny. 

MF planuje, że garaż wielostanowiskowy w budynku mieszkalnym zostanie uznany za część mieszkalną takiego budynku. W efekcie do opodatkowania garaży będzie stosowana stawka podatku od nieruchomości przewidziana dla budynków mieszkalnych, określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy.

Zmiany w zakresie terminali i lotnisk

Resort chce też uporządkować kwestie opodatkowania gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład terminala kolejowego. Pierwotnym terminem, od którego zwolnienie to miało być stosowane, był 1 stycznia 2023 r. Przedłużenie terminu wejścia w życie przepisu wynikało z konieczności przeprowadzenia notyfikacji i uzyskania zgody Komisji Europejskiej na udzielanie pomocy. Zwolnienie to notyfikowano Komisji Europejskiej 8 listopada 2022 r., jednak KE nie wydała decyzji w sprawie, tym samym stosowanie zwolnienia dla terminali kolejowych nie jest możliwe.

- Kierując się potrzebą jak najszybszego wyeliminowania ryzyka korzystania przez przedsiębiorców ze środka pomocy (zwolnienia), którego proces notyfikacyjny nie został zakończony, przewiduje się zniesienie zwolnienia kolejowych terminali towarowych z mocą od dnia 1 stycznia 2024 r. - wyjaśnia MF.

Zmiany będą dotyczyć również zwolnień gruntów, budynków i budowli na obszarze części lotniczych lotnisk użytku publicznego. MF chce przywrócić brzmienie przepisu sprzed zmiany wprowadzonej od 1 stycznia 2022 r., tj. zwolnienie z podatku od nieruchomości budynków i budowli na obszarze części lotniczych lotnisk użytku publicznego, a w zakresie gruntów jedynie tej ich części, która zajęta jest na te budynki i budowle. Poprzednie brzmienie przepisu nie budziło wątpliwości interpretacyjnych, wobec czego rozszerzenie zakresu zwolnienia dokonane od 1 stycznia 2022 r. nie miało uzasadnienia merytorycznego, a jedynie fiskalne.

MF planuje też ograniczenie zakresu zwolnienia podmiotowego instytutów badawczych z podatku od nieruchomości, tak aby instytuty były objęte zwolnieniem wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości lub ich części zajętych na działalność, o której mowa w art. 2 ust. 1−3 ustawy o instytutach badawczych. Zwolnienie nie będzie przysługiwać w przypadkach niewykorzystywania nieruchomości lub ich części na realizację ich zadań podstawowych.

Inkasenci opłaty uzdrowiskowej będą mieli obowiązek prowadzenia ewidencji osób zobowiązanych do uiszczenia tej opłaty, analogicznie jak w przypadku obowiązujących przepisów w zakresie opłaty miejscowej. Zmiana ta umożliwi sprawowanie kontroli nad rzetelnym wywiązywaniem się z obowiązku pobierania opłaty uzdrowiskowej przez inkasentów.