JPK_CIT a zagraniczne oddziały polskich spółek. Szef KAS zmienia stanowisko fiskusa

Przez ostatnie kilkanaście miesięcy jedną z najważniejszych wątpliwości związanych z wdrożeniem JPK_CIT było ustalenie, czy obowiązek przekazywania ksiąg rachunkowych obejmuje również księgi prowadzone przez zagraniczne oddziały polskich spółek. Początkowo organy podatkowe prezentowały stanowisko niekorzystne dla podatników. Obecnie można jednak mówić o wyraźnej zmianie podejścia administracji skarbowej - pisze Karol Piątyszek z CNKP Tax & Accounting.

Sprawa ma szczególne znaczenie dla podmiotów prowadzących działalność poprzez samobilansujące się oddziały zagraniczne. Prowadzą one własne księgi rachunkowe zgodnie z lokalnymi regulacjami rachunkowymi, sporządzają samodzielne sprawozdania finansowe, a następnie ich dane są uwzględniane w łącznym sprawozdaniu finansowym jednostki macierzystej w Polsce. Pojawiło się więc pytanie, czy wraz z wejściem w życie obowiązków związanych z JPK_CIT polskie spółki powinny dodatkowo przekazywać administracji skarbowej również księgi prowadzone przez takie oddziały.

Początkowo odpowiedź fiskusa była twierdząca. Przykładowo w interpretacji z 14 marca 2025 r. o sygn. 0111-KDIB1-2.4010.745.2024.1.AW dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że skoro oddział zagraniczny nie stanowi odrębnego podmiotu prawnego, lecz część przedsiębiorcy, to obowiązek prowadzenia i przekazywania ksiąg rachunkowych w ramach JPK_CIT powinien obejmować także działalność prowadzoną przez zagraniczne oddziały. W praktyce oznaczałoby to konieczność raportowania również ksiąg prowadzonych zgodnie z regulacjami obowiązującymi w innych państwach.

KAS i sądy odchodzą od wcześniejszej wykładni

Stanowisko DKIS zostało jednak zakwestionowane przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W decyzji z 29 lipca 2026 r. (nr DOP12.8221.43.2026) interpretacja została zmieniona z urzędu, a organ uznał stanowisko podatnika za prawidłowe. W ocenie Szefa KAS obowiązek wynikający z art. 9 ust. 1c ustawy o CIT należy odczytywać przez pryzmat art. 9 ust. 1 tej ustawy, który odsyła do prowadzenia ewidencji rachunkowej „zgodnie z odrębnymi przepisami”. Z perspektywy polskiego porządku prawnego oznacza to przede wszystkim ustawę o rachunkowości. Skoro zaś ustawa o rachunkowości nie reguluje sposobu prowadzenia ksiąg przez zagraniczne oddziały stosujące lokalne przepisy rachunkowe, brak jest podstaw do obejmowania takich ksiąg obowiązkami raportowymi w ramach JPK_CIT.

W praktyce oznacza to odejście od wcześniejszej wykładni, która mogła prowadzić do konieczności dostosowywania zagranicznych systemów rachunkowych do polskich wymogów raportowania oraz tworzenia dodatkowych struktur ewidencyjnych wyłącznie na potrzeby JPK_CIT.

Co istotne, zmiana interpretacji przez Szefa KAS nie nastąpiła w oderwaniu od pozostałych rozstrzygnięć pojawiających się w praktyce interpretacyjnej. W międzyczasie korzystne stanowisko zaczęły prezentować również sądy administracyjne. Szczególne znaczenie ma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Op 873/25. Co prawda sąd uchylił interpretację przede wszystkim z przyczyn procesowych, jednak zwrócił uwagę na argumenty przemawiające za brakiem obowiązku raportowania ksiąg zagranicznych oddziałów oraz odnotował zmianę kierunku interpretacyjnego prezentowanego przez organy podatkowe.

Równolegle zmieniła się również praktyka interpretacyjna samego dyrektora KIS. Już w interpretacji z 2 kwietnia 2026 r. o sygn. 0111-KDIB1-2.4010.34.2026.2.EKB organ uznał, że obowiązek przekazywania ksiąg rachunkowych na podstawie art. 9 ust. 1c ustawy o CIT nie powinien obejmować zapisów dotyczących samobilansujących się oddziałów zagranicznych prowadzących księgi zgodnie z lokalnymi przepisami. Takie samo stanowisko zostało następnie powtórzone w interpretacji z 23 czerwca 2026 r. o sygn. 0111-KDIB1-3.4010.278.2026.1.JKU, dotyczącej m.in. oddziałów prowadzących działalność w Niemczech.

Nowa jednolita linia interpretacyjna

Na tym tle można już mówić o ukształtowaniu się jednolitej linii interpretacyjnej. Zarówno aktualne interpretacje indywidualne, jak i stanowisko Szefa KAS prowadzą do jednego wniosku: samobilansujące się zagraniczne oddziały polskich spółek nie podlegają obowiązkowi raportowania swoich ksiąg rachunkowych w ramach JPK_CIT.

Nie oznacza to jednak całkowitego wyłączenia działalności takich oddziałów spod krajowych obowiązków podatkowych. Organy konsekwentnie podkreślają, że dane dotyczące zagranicznych oddziałów powinny być nadal uwzględniane przez spółkę macierzystą w zakresie, w jakim wpływają na polskie rozliczenia podatkowe. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy informacje o działalności oddziału mają znaczenie dla ustalenia wysokości dochodu, podstawy opodatkowania lub należnego podatku w Polsce. Innymi słowy, fiskus rezygnuje z wymogu raportowania zagranicznych ksiąg, ale nie z oczekiwania, że skutki podatkowe działalności oddziału będą prawidłowo odzwierciedlone w ewidencji podatnika.

Dla podatników oznacza to istotne ograniczenie ryzyka związanego z koniecznością dostosowywania zagranicznych systemów księgowych do polskich wymogów raportowych. Zmiana interpretacji dokonana przez Szefa KAS, wsparta korzystnym orzecznictwem oraz nowymi interpretacjami indywidualnymi, potwierdza, że obowiązek przekazywania ksiąg rachunkowych nie obejmuje ksiąg prowadzonych przez samobilansujące się oddziały zagraniczne zgodnie z lokalnymi regulacjami rachunkowymi. Obecnie właśnie taki kierunek wykładni należy uznać za dominujący w praktyce organów podatkowych.

Autor: Karol Piątyszek – konsultant podatkowy w CNKP Tax & Accounting