Konferencja Cyfrowy Księgowy 3.0: KSeF nie kończy cyfrowej transformacji
Cyfryzacja zmienia rachunkowość i podatki, zmienia oczekiwania od księgowych, ale i od przedsiębiorców. Technologia ma automatyzować pracę, realizować powtarzalne czynności, być narzędziem wspierającym księgowego, ale pojawiają się nowe problemy, którym sprostać musi człowiek. Mimo, że administracja podatkowa zapowiada automatyczne rozliczanie VAT i dalszą digitalizację, to wciąż potrzebny będzie dobrze wyedukowany księgowy – takie wnioski płyną z konferencji Cyfrowy Księgowy 3.0.
- Blisko 1, 5 miliarda logowań do systemu KSeF, 784 102 481 wprowadzonych faktur, 2 430 915 wystawców faktur - poinformował Krzysztof Rogowski, dyrektor Departamentu Analiz KAS, przedstawiając dane dotyczące KSeF podczas dwudniowej konferencji „Cyfrowy Księgowy 3.0 – jak cyfryzacja zmienia rachunkowość i podatki”. Poinformował on, że dane pochodzą z 7 października br.
Patronat medialny nad konferencją objęły m.in. WoltersKluwer, Przegląd Podatkowy i prawo.pl.
- Wsłuchujemy się w głosy podatników. KSeF to jeden z najbardziej skonsultowanych projektów w Polsce. Od stycznia chcemy wdrożyć nową wersję aplikacji podatnika, będzie ona usprawniała pracę najmniejszych firm – podkreślił Krzysztof Rogowski.
Zauważył on, że katastroficzne wizje co do KSeF się nie potwierdziły. Poinformował o nadchodzących zmianach, np., że identyfikator zbiorczy będzie wpisywany w tytule przelewu, o dodatkowej funkcjonalności jaką da model zdarzeń, który posłuży do tego, żeby móc opisać dokument jak już będzie on pobrany.
Księgowi partnerami cyfrowej transformacji państwa
Dr hab. Stanisław Hońko, prof. US, Prezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, otwierając konferencję, podkreślał rolę księgowych we wdrożeniu KSeF.
- Księgowi zawsze rozumieli biznes i byli ekspertami od informacji. Odpowiadali na trudne pytania, wskazywali na konsekwencje decyzji. To się nie zmienia. Zmieniają się tylko narzędzia – od papieru, przez pierwsze komputery aż po systemy, które uczą się razem z nami. To nie jest historia znikania zawodu, to jest historia coraz lepszych pytań, szybszych odpowiedzi i większej odpowiedzialności za informacje – podkreślił prof. Stanisław Hońko.
Wskazał on fakt, że w toku zmian nie zmieniło się zaufanie do księgowych, a ono jest najważniejsze. Podkreślił, że dziś coraz częściej księgowych wspiera sztuczna inteligencja, analizuje, porządkuje, podpowiada i przyspiesza.
- Ale to my, księgowi ponosimy odpowiedzialność za sprawdzone i istotne informacje. Możemy delegować czynności, możemy automatyzować powtarzalne kroki, możemy pracować z większą skalą. Nie możemy jednak delegować osądu. Najważniejsze pytanie brzmi co potrafi system, co my powinniśmy z nim zrobić. Fundamentem pracy księgowych będzie wiedza, intuicja, etyka i odpowiedzialność. Zmienią się tylko narzędzia, którymi będziemy się posługiwać – podkreślił prof. Stanisław Hońko.
Wskazał, że technologia może policzyć szybciej, ale to człowiek musi rozumieć co z tej liczby wynika.
- AI przejmuje pewne czynności, ale nie odpowiedzialność i dlatego największa zmiana nie dotyczy technologii, dotyczy tego kim staje się księgowy – podkreślił prof. Stanisław Hońko.
Rachunkowość będzie tylko cyfrowa
Słowa uznania skierował do uczestników konferencji wirtualnie Jarosław Neneman, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów. Podziękował on księgowym za wkład włożony przy wdrożeniu KSeF a organizacji księgowych za partnerski dialog z resortem finansów.
- Księgowi są dziś jednym z najważniejszych partnerów transformacji cyfrowej państwa. To od jakości danych w codziennej pracy księgowych zależy powodzenie projektów mających na celu wdrażanie kolejnych usług cyfrowych dla przedsiębiorców – podkreślił Jarosław Neneman.
Zauważył on, że cyfryzacja to nie tylko nowe obowiązki, ale przede wszystkim szansa na uproszczenia i obniżenie kosztów.
- Dlatego sukcesywnie budujemy system rozliczeń cyfrowych obejmujących m.in. JPK, KSeF, a w przyszłości e-paragony oraz Krajową e-Kasę Rejestrującą. To otwiera przestrzeń do automatyzacji procesów księgowych, usprawnienia obiegu dokumentów i ograniczenia części czynności wykonywanych ręcznie – stwierdził Jarosław Neneman.
Dodał, że cyfryzacji musi towarzyszyć deregulacja, dlatego, równolegle MF analizuje obowiązki informacyjne i sprawozdawcze nakładane na przedsiębiorców celem ich ograniczenia i uproszczenia.
- Naszym celem jest to, aby dane przekazywane przez przedsiębiorcę mogły być wykorzystywane wielokrotnie bez konieczności ich wielokrotnego raportowania. Administracja może wspierać podatnika w przygotowaniu rozliczeń podatkowych wykorzystując informacje, którymi już dysponuje – podkreślił Jarosław Neneman.
Poinformował, że resort pracuje także nad projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości, który uwzględni obecny poziom digitalizacji gospodarki. Celem zmian jest wprowadzenie w obszarze ksiąg rachunkowych rozwiązań nowoczesnych, praktycznych i odpornych na zagrożenia technologiczne.
O zmianach planowanych w tej ustawie mówiła też Agnieszka Stachniak z Ministerstwa Finansów. Poinformowała, że rachunkowość będzie tylko cyfrowa. Podkreślała, że najważniejsze jest zapewnienie aby informacje płynące z ksiąg były nie tylko szybkie ale i rzetelne.
- Naszym celem jest taki system podatkowy i rachunkowy, który jest jednocześnie cyfrowy, prostszy i bardziej przyjazny dla biznesu i administracji – podkreślił Jarosław Neneman.
Podziękowania dla księgowych skierowała także Anna Mytyk, dyrektor zastępca dyrektora Departamentu Podatku od Towarów i Usług w Ministerstwie Finansów.
- Nie zawiedliście nas Państwo na żadnym z etapów. Następny rok jest ważny dla małych podmiotów. Dajemy wszystkim równe szanse – podkreśliła Anna Mytyk.
Poinformowała, że resort kontynuuje prace nad digitalizacją.
- Zaproponujemy projekt przepisów, który będzie umożliwiał przygotowanie przez administrację podpozycji automatycznego rozliczenia VAT. Projekt będzie zawierał regulacje dotyczące dwóch elementów – cyfrowa kasa fiskalna i automatyczne rozliczanie VAT – podkreśliła Anna Mytyk.
Cyfryzacja to proces globalny
Słowa uznania skierował do uczestników konferencji i jej organizatorów Prezes Międzynarodowej Federacji Księgowych (IFAC), globalnej organizacji reprezentującej księgowych.
- Od lat kształtujemy przyszłość zawodu księgowego, SKwP jest członkiem naszej organizacji od 1989 r. – podkreślił Jean Bouquot, Prezes IFAC. Wskazał na fakt, że zmiany zachodzą w wielu krajach.
Wykład inauguracyjny „Podatkowy American Dream” wygłosił dr hab. Michał Urbańczyk, prof. WPiA UAM w Poznaniu.
- Sztuczna inteligencja, cyberprzestrzeń, automatyzacja, drony, systemy autonomiczne, biotechnologia, technologie kosmiczne oraz narzędzia podwójnego zastosowania zmieniają oblicze gospodarki, administracji, edukacji, rynku pracy, bezpieczeństwa oraz sposobu prowadzenia działań wojennych – podkreślił prof. Michał Urbańczyk, wskazując na fakt, że obecny okres charakteryzuje się przyspieszeniem technologicznym. Jego zdaniem, nasze państwo będzie potrzebowało nie tylko dobrego wojska i dobrych technologii, ale też dobrego systemu podatkowego.
- I to my, obywatele musimy tego dopilnować – podkreślił prof. Michał Urbańczyk.
Trzeba zlikwidować różnice podatkowe i bilansowe
W pierwszym bloku „Sztuczna inteligencja w walce o bezpieczeństwo ksiąg – broń obosieczna w rękach księgowego” podkreślano przede wszystkim, że Al w księgowości ma być partnerem, a nie zastępcą.
W drugim bloku, prowadzonym przez Ewę Komorowską z Oddziału Okręgowego SKwP w Warszawie, dyskutowano o JPK i innych wyzwaniach cyfryzacji podatków dochodowych. Wzięli w nim udział m.in.: Katarzyna Tomala, Prezes Oddziału Okręgowego SKwP w Warszawie, Agnieszka Gajewska, Prezes Zarządu w MAKTE, dr hab. Grażyna Voss, prof. PBŚ oraz Cezary Łuniewski, zastępca dyrektora Departamentu Analiz Krajowej Administracji Skarbowej.
- Najwyższy czas zastanowić się nad likwidacją różnic podatkowych i bilansowych, bo to nikomu nie służy – podkreślała Ewa Komorowska. Eksperci szczegółowo omówili zagadnienia JPK. VAT i JPK.PD, zwracając uwagę na newralgiczne zagadnienia.
Niezbędny nadzór człowieka
Zmienia się rola księgowego, cyfryzacja daje mu nowe możliwości, ułatwia pracę, ale to księgowy wciąż będzie odpowiedzialny za wygenerowane przez rachunkowość informację.
- Ręczne wprowadzanie faktur i tradycyjna rola księgowego odchodzą w przeszłość. Do branży wkracza nie tylko automatyzacja powtarzalnych czynności czy digitalizacja dokumentów, która zmienia sposób wyszukiwania i analizowania danych, ale przede wszystkim sztuczna inteligencja. To ona staje się dziś ważnym narzędziem analitycznym, potrafi wygenerować zaawansowane raporty czy zestawienia cash flow. Zamiast konsultacji, przedsiębiorca może skomunikować się z asystentem AI, który natychmiast dostarczy mu informacji. Wdrożenie tych technologii to jednak nie tylko ogromne możliwości, ale i istotne ryzyka prawne – podkreśla Ewa Majkowska, dyplomowana księgowa, Prezes Zarządu Biuro Rachunkowe PRESTIGE Ewa Majkowska, sp. z o.o.
Wskazuje ona na fakt, że priorytetem jest zapewnienie zgodności z przepisami RODO oraz unijnym rozporządzeniem AI Act, które wymusza zachowanie nadzoru człowieka (tzw. podejście human-in-the-loop).
- Właśnie dlatego sztuczna inteligencja nie zastąpi księgowych, ale biura korzystające z AI i nowoczesnych technologii wyprą z rynku tych, którzy tego nie robią. Sukces nowoczesnego biura rachunkowego zależy dziś od umiejętnego połączenia wiedzy podatkowej z narzędziami cyfrowymi – uważa Ewa Majkowska.
Podczas dwudniowej konferencji odbyło się szereg praktycznych warsztatów, podczas których uczestnicy mogli dowiedzieć się o nowych narzędziach automatyzujących pracę księgowych. Podkreślano, że zmian, które nadchodzą nie trzeba się bać, bo technologia daje księgowym nowe możliwości. Przedstawiciele producentów oprogramowania podkreślali, że przyszłość branży kształtują wspólnie z księgowymi.
- Technologia ma automatyzować pracę tak żeby uwolnić czas księgowych tak żeby ich wiedza i doświadczenie były wykorzystywane tam, gdzie są najbardziej potrzebne – podkreśla Beata Kostrzycka z wFirma.
