Osoba przebywająca w zakładzie opiekuńczo-leczniczym ponosi koszty wyżywienia i zakwaterowania. Wysokość opłaty ustala kierownik zakładu, ale zgodnie w zasadami określonymi w ustawie. Przepisy precyzują, że wynosi ona 250 proc. najniższej emerytury, ale jednocześnie nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70 proc. miesięcznego dochodu.
Osoby obłożnie chore, często starsze, wymagają specjalistycznej opieki. Dlatego ich dorosłe dzieci poszukują zakładów opiekuńczo- leczniczych (ZOL), w których mogłyby zostawić rodziców pod dobrą opieką. Do placówek cieszących się dobrą opinią ze względu na fachową opiekę personelu nad pacjentami, ustawiają się kilkutygodniowe, a nawet i kilku miesięczne kolejki. Wiele osób zastanawia się, czy w ogóle stać ich będzie na to aby zapewnić rodzicom ZOL.
Czytaj też: Zakład opiekuńczo-leczniczy - komentarz praktyczny >>>
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej u.ś.o.z.) świadczeniobiorca ponosi koszty wyżywienia i zakwaterowania w świadczącym całodobowe usługi zakładzie opiekuńczo-leczniczym, pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.
WZORY DOKUMENTÓW:
Miesięczna opłata co do zasady wynosi 250 proc. najniższej emerytury, ale nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70 proc. miesięcznego dochodu świadczeniobiorcy w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Podstawą obliczenia limitu ceny za pobyt w ZOL, czyli za wyżywienie i zakwaterowanie dla konkretnego świadczeniodawcy, jest zatem jego miesięczny dochód w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Zgodnie z definicją wyrażoną art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.) dochodem jest suma pieniężna miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o:
Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 4 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie opisanymi wyżej zasadami nie wlicza się:
Dokumenty stwierdzające wysokość dochodów świadczeniobiorcy ubiegającego się o skierowanie do zakładu to w szczególności decyzja organu emerytalno-rentowego ustalającego wysokość emerytury albo renty, decyzję o przyznaniu zasiłku stałego wyrównawczego lub renty socjalnej.
Oznacza to, że kwota potrącenia z tytułu pobytu ubezpieczonej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym powinna być obliczona od kwoty netto emerytury, tj. po odliczeniu podatku dochodowego i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Co więcej dorosłe dzieci lub sami seniorzy wyliczając maksymalną cenę, jaką może ponieść pacjent za pobyt w ZOL, czyli tytułem zakwaterowania i wyżywienia w zakładzie, najpierw od dochodu powinni też odjąć kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, i dopiero od tak ustalonej kwoty obliczyć 70 proc. stanowiące cenę pobytu. Taki sposób wyliczenia potwierdzają też wyroki sądowe, np. Sądu Okręgowego w Siedlcach z 27 stycznia 2016 r. (sygn. Sąd Okręgowy w Siedlcach (sygn. akt IV U 630/15).
Sposób ustalania odpłatności za pobyt w zakładzie opiekuńczym jest dodatkowo precyzowany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie kierowania do zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych (Dz. U. poz. 731) dalej r.z.o.l. Z par. 8 ust. 2 r.z.o.l. powołanego rozporządzenia wynika, że opłatę ustala się ponownie po każdorazowej zmianie wysokości dochodu świadczeniobiorcy przebywającego w zakładzie opiekuńczym.
Sprawdź w LEX: Czy ZOL jest uprawniony do dysponowania dochodem pacjenta w wysokości przekraczającej 70% tego dochodu? >
Do uiszczania opłaty za pobyt zobowiązany jest pacjent. O ile rodzina nie przyjęła na siebie wprost zobowiązania do ponoszenia kosztów pobytu pacjenta, zakład nie może się skutecznie domagać zapłaty od rodziny.
W zależności od sytuacji materialnej pacjenta może on odpowiednio domagać się zmiany zakresu nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego (zgodnie z zasadą, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego), czy wręcz wystąpić o zasądzenie na jego rzecz obowiązku alimentacyjnego od osoby zobowiązanej.
Sprawdź w LEX: Czy męża z wysoką emeryturą można obciążyć kosztami pobytu w ZOL żony, która nigdy nie pracowała? >
Jednakże roszczenie to przysługuje pacjentowi, ewentualnie reprezentowanemu przez opiekuna lub kuratora, nie może z nim wystąpić zakład. Należy również zwrócić uwagę, że w przypadku pacjentów ubezwłasnowolnionych, będą oni reprezentowani odpowiednio przez kuratora lub opiekuna. Opłaty będą zatem de facto uiszczane przez te osoby, jednakże podstawą ustalenia ceny nadal pozostanie dochód świadczeniobiorcy.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
