W jakie obuwie należy wyposażyć pracowników ochrony zatrudnionych w zakładzie produkcyjnym?

Pytanie Użytkownika Serwisu BHPPracownik zatrudniony jest jako ochroniarz na terenie zakładu produkcyjnego. Do jego obowiązków należy wykonywanie obchodów na zewnątrz (nie wchodzi do hali produkcyjnej), kontroluje osoby/samochody, które wjeżdżają/wyjeżdżają z obiektu. Pracownik nie otrzymuje obuwia od pracodawcy, tylko ekwiwalent za korzystanie z własnego. Pracownik nosi tradycyjne trzewiki, które najczęściej noszą pracownicy ochrony.Czy jest to dopuszczalne? Czy obuwie to powinno spełniać normy przewidziane dla obuwia roboczego? Jak potwierdzić, że pracownik ma obuwie spełniające normy?Jest to szczególnie istotne w momencie wypadku np. przez poślizgnięcie.

Odpowiedź
 
Tradycyjne trzewiki, które najczęściej noszą pracownicy ochrony powinny spełniać wymagania przepisów bhp i zapewniać standardową ochronę przed poślizgnięciem. Decyzja o doborze i przydziale odpowiedniego rodzaju obuwia należy do pracodawcy. Przepisy bhp dopuszczają, za zgodą pracownika używanie własnego obuwia spełniającego wymagania przepisów bhp.
 
Uzasadnienie
 
Zgodnie z art. 237⁷ § 1 ustawy z 26.06.1974 r. - Kodeks pracy - dalej k.p., pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach:
1) jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
2) ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.
Pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie na określonych stanowiskach jest niezbędne oraz przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego. Przydzielanie odzieży i obuwia roboczego powinno odbywać się po przeprowadzeniu konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami (art. 237^11a k.p.).

Zgodnie z art. 237⁷ § 2 k.p., pracodawca może ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniających wymagania bhp. Przepis nie dotyczy stanowisk, na których są wykonywane prace związane z:
- bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych albo
- prace powodujące intensywne brudzenie lub
- skażenie odzieży i obuwia roboczego środkami chemicznymi lub
- promieniotwórczymi albo materiałami
- biologicznie zakaźnymi.

Zgodnie z art. 237⁷ § 4 k.p., pracownikowi używającemu własnej odzieży i obuwia roboczego, pracodawca wypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny.
Każda para obuwia powinna być oznakowana w sposób czytelny i trwały przez ostemplowanie lub wytłoczenie odpowiednich symboli. Oznakowanie powinno zawierać:
- rozmiar,
- znak firmowy,
- oznaczenie producenta,
- datę produkcji (kwartał i rok),
- kraj producenta,
- numer odpowiedniej normy,
- oznakowanie dodatkowymi symbolami w zależności od występowania dodatkowej właściwości ochronne.

Ze względu na poziom zagrożeń, przed którymi obuwie powinno chronić można rozróżnić podział na:
1) Obuwie bezpieczne określone normą PN-EN ISO 20345 2012 - wersja polska Środki ochrony indywidualnej - Obuwie bezpieczne. W normie określono podstawowe i dodatkowe (opcjonalne) wymagania dla obuwia bezpiecznego używanego do celów ogólnych. Uwzględniono np. ryzyko mechaniczne, odporność na poślizg, zagrożenia termiczne, cechy ergonomiczne. Odniesienie do specjalnych zagrożeń zawarte jest w uzupełniających normach dotyczących obuwia do prac specjalistycznych (np. obuwie dla strażaków, obuwie elektroizolacyjne, obuwie zapewniające ochronę przed przecięciem piłą łańcuchową, ochronę przed chemikaliami i przed rozpryskami płynnego metalu, ochronę dla motocyklistów).
Obuwie bezpieczne to obuwie mające cechy ochronne, przeznaczone do ochrony użytkownika przed urazami, które mogłyby powstać podczas wypadków, wyposażone w podnoski zaprojektowane tak, aby zapewniały ochronę przed uderzeniem podczas badania z energią równą co najmniej 200 J i przed ściskaniem podczas badania pod obciążeniem ściskającym równym co najmniej 15 kN.
Klasa 1. Wszystkie materiały za wyjątkiem polimerów naturalnych lub syntetycznych:
- S1: podstawowe właściwości plus: zabudowana pięta, właściwości antyelektrostatyczne, absorpcja energii w części piętowej,
- S2: jak S1 plus nieprzepuszczalność wody,
- S3: jak S2 plus odporność podeszwy na przebicie i urzeźbienie podeszwy.
Klasa 2. Polimery naturalne i syntetyczne:
- S4: podstawowe właściwości plus właściwości antyelektrostatyczne podeszwy i absorpcja energii w części piętowej,
- S5: jak S4 plus odporność podeszwy na przebicie i urzeźbienie podeszwy.
2) Obuwie ochronne określone normą PN-EN ISO 20346 2007 - wersja polska, zastąpiona przez PN-EN ISO 20346:2014-08 - wersja angielska Środki ochrony indywidualnej -- Obuwie ochronne. W normie podano podstawowe i dodatkowe wymagania dotyczące obuwia ochronnego.

Obuwie ochronne to obuwie mające cechy ochronne, przeznaczone do ochrony użytkownika przed urazami, które mogłyby powstać podczas wypadków, wyposażone w podnoski zaprojektowane tak, aby zapewniały ochronę przed uderzeniem podczas badania z energią równą co najmniej 100 J i przed ściskaniem podczas badania pod obciążeniem ściskającym równym co najmniej 10 kN. Wszystkie rodzaje obuwia o cechach ochronnych ze względu na rodzaj zastosowanego materiału i technologie wytwarzania można podzielić na obuwie:
- P1: podstawowe właściwości plus zabudowana pięta, właściwości antyelektrostatyczne i absorpcja energii w części piętowej,
- P2: jak P1 plus nieprzepuszczalność wody,
- P3: jak P2 plus odporność podeszwy na przebicie i urzeźbienie podeszwy,
- P4: właściwości antyelektrostatyczne,
- P5: jak P4 dodatkowo odporność na przekłucie.
Dla obuwia specjalnego norma wprowadza następujące oznaczenia:
P - odporność podeszwy na przebicie siłą 1100N
E - absorpcja energii w podeszwie pod piętą
C - odporność na przewodzenie prądu
A - antyelektrostatyczność
I - obuwie elektroizolacyjne
HI - podeszwa izolująca od ciepła
CI - podeszwa izolująca od zimna
WRU - odporność na przepuszczalność i absorpcję wody przez cholewkę obuwia skórzanego (1 godzina)
HRO - odporność podeszwy na kontakt z gorącym podłożem
ORO - odporność podeszwy na węglowodory, olej napędowy
WR - odporność połączenia wierzchu i spodu obuwia skórzanego na przepuszczalność wody
M - odporność śródstopia na uderzenia
AN - ochrona kostki
CR - odporność wierzchu na przecięcie ostrym przedmiotem
FO - odporność podeszwy na oleje
Symbole właściwości antypoślizgowych podeszwy:
SRA - odporność na poślizg na podłożu ceramicznym pokrytym roztworem laurylosiarczanu sodu (LSL)
SRB - odporność na poślizg na podłożu ze stali pokrytym glicerolem
SRC - SRA+SRB
 
Roman Majer

odpowiedzi udzielono: 7 marca 2017 r.

Więcej informacji i narzędzi znajdziesz w programie Serwis BHP Bądź na bieżąco ze zmianami prawnymi i korzystaj z aktualnych materiałów