Świadczenia dla kierowcy związane z pakietem mobilności a wynagrodzenie za urlop

W wynagrodzeniu za urlop uwzględniać należy zarówno wynagrodzenie wypłacane kierowcy za pracę na terenie kraju, jak i za granicą, w tym także te składniki wynagrodzenia, które mają wyrównać jego zarobki do płacy w danym państwie członkowskim. Dodatek z tytułu delegowania nie zawiera w sobie zwrotu kosztów – jest składnikiem wynagrodzenia i w taki też sposób powinien być traktowany odnośnie ustalania dla kierowcy świadczeń, które od wynagrodzenia są uzależnione.

Kierowcy wykonujący przewozy międzynarodowe nie są w związku z tymi podróżami w podróżach służbowych i nie przysługują im świadczenia przewidziane w przepisach o podróżach służbowych. Część z nich wykonuje jednak przewozy, w ramach których traktowani są jako pracownicy delegowani.

Przewozy objęte delegowaniem	Przewozy, które nie są objęte delegowaniem
Kabotaż – przewóz towarów lub pasażerów wyłącznie na terenie jednego kraju przez przewoźnika, który jest zarejestrowany w innym kraju.	Przewóz dwustronny(bilateralny) – przewóz towarów lub pasażerów z państwa siedziby do innego państwa lub z innego państwa niż państwo siedziby do państw siedziby.
Cross-trade – przewóz towarów lub pasażerów pomiędzy dwoma krajami wykonywany przez przewoźnika zarejestrowanego w kraju trzecim.	Praca podczas przewozów tranzytowych – przejazd przez terytorium innego państwa niż państwo siedziby przewoźnika, w trakcie którego kierowca nie wykonuje załadunku lub rozładunku rzeczy, jak też nie zabiera lub nie wysadza pasażerów.

W przypadku zaś delegowania pracodawca obowiązany jest zapewnić m.in. wynagrodzenie wraz ze stawką za godziny nadliczbowe obowiązujące w państwie, do którego kierowca jest delegowany określane  przez:

• przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne, i/lub
• umowy zbiorowe lub orzeczenia arbitrażowe uznane za powszechnie stosowane lub które w innym przypadku mają zastosowanie.

W okresie kwalifikowanym jako delegowanie kierowca powinien uzyskać wynagrodzenie obowiązujące w kraju, w którym wykonuje pracę -  wynagrodzenie w wysokości odpowiadającej wysokości wynagrodzenia  wraz ze wszystkimi jego składnikami przysługującymi kierowcy w danym kraju zgodnie z obowiązującym tam układem zbiorowym. Może być to zapewnione przez „dopełnienie” wynagrodzenia różnego rodzaju dodatkami z tytułu delegowania, innymi składnikami wynagrodzenia.

Ważne! Dodatki z tytułu delegowania uznaje się za część wynagrodzenia, chyba że są wypłacane jako zwrot wydatków faktycznie poniesionych w związku z delegowaniem, takich jak koszty podróży, wyżywienia i zakwaterowania.  W przypadku gdy warunki zatrudnienia mające zastosowanie do stosunku pracy nie określają, czy i które składniki dodatku z tytułu delegowania są wypłacane w formie zwrotu wydatków faktycznie poniesionych w związku z delegowaniem, a które są częścią wynagrodzenia, uznaje się, że cały dodatek jest wypłacany w formie zwrotu wydatków.

Dodatek z tytułu delegowania nie zawiera więc w sobie zwrotu kosztów – jest składnikiem wynagrodzenia i w taki też sposób powinien być traktowany odnośnie ustalania dla kierowcy świadczeń, które od wynagrodzenia są uzależnione. Dotyczy to m.in. ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenia za urlop.

Co z wynagrodzeniem urlopowym? 

Za czas urlopu wypoczynkowego pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie takie, jakie wypracowałby w tym okresie, gdyby pracował. Najprościej zasadę tę stosuje się w odniesieniu do stałych składników wynagrodzenia (pensja miesięczna, stałe miesięczne dodatki – np. stażowy). Składniki takie uwzględnia się w wynagrodzeniu urlopowym w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu wykorzystywania urlopu. Dokładnie mówiąc – stały składnik wynagrodzenia pracownik zachowuje za miesiąc, w  którym korzystał z urlopu w pełnej, niezmienionej wysokości. Nie odnosimy się tutaj do średniej zarobków z żadnego okresu ale do należności za dany miesiąc

Zmienne składniki wynagrodzenia (ale nie te za okresy ponad miesięczne) uwzględniamy w wysokości wypłaconej pracownikowi w ciągu trzech miesięcy poprzedzających miesiąc wykorzystywania urlopu. Jeżeli miały miejsce znaczne wahania ich wysokości, mogą być uwzględniane w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w ciągu 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym pracownik wykorzystuje urlop. 12-miesięczny okres będziemy przyjmowali na podstawie konkretnych zapisów obowiązujących w firmowych przepisach wewnętrznych. Z reguły mówimy o trzech miesiącach.

Składniki zmienne przysługujące za okresy dłuższe niż miesięczne (np. premia kwartalna) nie są wliczane do wynagrodzenia urlopowego.

Przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy musimy brać pod uwagę nie tylko stałą, miesięczną pensję, ale również składniki wynagrodzenia przysługujące w zmiennej wysokości, jak np. wszelkie dodatki do wynagrodzenia itp., poza jedynie wymienionymi w par. 6 rozporządzenia MPiPS z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14 ze zm.). Wyłączenia te obejmują:

• jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,
• wynagrodzenie za czas gotowości do pracy oraz za czas nie zawinionego przez pracownika przestoju,
• gratyfikacje (nagrody) jubileuszowe,
• wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
• ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy,
• dodatkowego wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,
• wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
• kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,
• nagrody z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne, należności przysługujące z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
• odprawy emerytalne lub rentowe albo inne odprawy pieniężne,
• wynagrodzenie i odszkodowanie przysługujące w razie rozwiązania stosunku pracy.

Przykład: Do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wliczamy m. in.:

• dodatki do wynagrodzenia (np. stażowy, funkcyjny, za warunki pracy),
• premie regulaminowe,
• dodatki za pracę w nocy,
• wynagrodzenie za czas dyżuru,
• wynagrodzenie za przerwy w pracy w przerywanym systemie czasu pracy.

Dodatek z tytułu delegowania dla kierowców a wynagrodzenie urlopowe

Wysokość wynagrodzenia „dla delegowanego kierowcy” zależy od rodzaju i czasu trwania przewozów wykonywanych przez kierowcę w danym miesiącu, krajów realizacji przewozów. Wysokość „wyrównania” w zakresie tzw. pakietu mobilności jest różna, co oznacza, że dodatki itp. wypłacane w związku z delegowaniem to zmienne składniki wynagrodzenia. Powinny zostać włączone do podstawy wymiaru urlopu w średniej wysokości opartej na łącznej kwocie wypłaconej kierowcy w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego.

Przykład: Kierowca zarabia 6000 zł stałej pensji, do tego otrzymuje wynagrodzenie za nadgodziny, pracę w porze nocnej oraz dodatki z tytułu delegowania naliczane za każdy dzień spędzony za granicą rozliczane miesiięcznie. Czy ustalając wynagrodzenie za urlop wliczamy dodatki za delegowanie? Są to składniki nieprzysługujące regularnie, a zatem można byłoby je kwalifikować jako świadczenia nieperiodyczne za spełnienie konkretnego zadania (przewóz międzynarodowy)?

Wskazany dodatek przysługuje według z góry przyjętych kryteriów (każdy dzień pobytu za granicą), nie jest świadczeniem nieperiodycznym (to, że nie przysługuje w każdym miesiącu nie oznacza, iż jest to świadczenie nieperiodyczne – periodyczność nie oznacza regularności w jego uzyskiwaniu). Nie można zatem przyjmować, że jest to świadczenie jednorazowe lub nieperiodyczne za spełnienie określonego zadania. Jak najbardziej wchodzi do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop.

Odnośnie wliczania do wynagrodzenia urlopowego składników wynagrodzenia nie mają znaczenia zwolnienia podatkowo – ubezpieczeniowe obejmujące część wynagrodzenia kierowców za czas pobytu za granicą. Przepisy o ustalaniu wynagrodzenia za urlop nie wiążą wliczanych do niego składników wynagrodzenia z ich „oskładkowaniem” czy opodatkowaniem.

Przykład: Przyjmijmy, że kierowca korzysta z urlopu w sierpniu 2026 r. przez 10 dni (80 godzin). W poprzednich  miesiącach pracował i poza stałymi składnikami wynagrodzenia otrzymał:

• lipiec – 480 zł z tytułu nadgodzin i 2000 zł dodatku za delegowanie,
• czerwiec – 589 zł za nadgodziny , nie otrzymał dodatku za delegowanie,
• maj – 1125 zł z tytułu nadgodzin i 2200 zł dodatku za delegowanie. 

Wszystkie składniki zmienne wynagrodzenia wypłacane są do 10. dnia miesiąca, następującego po miesiącu, za które przysługują. W powyższym okresie pracownik nie miał żadnych nieobecności w pracy. Zliczamy zmienne składniki wynagrodzenia otrzymane w maju, czerwcu i lipcu. Ważne przy tym jest to, że przyjmujemy składniki wynagrodzenia wypłacone w tym okresie a nie należne za ten okres. Skoro wypłacane są w miesiącach następujących po miesiącu, za które należą to przyjmiemy:

• kwoty należne za wcześniejsze miesiące  (za kwiecień, maj, czerwiec, gdyż za lipiec wypłacane są już w miesiącu korzystania z urlopu), a jednocześnie
• kwotę zarobiona z tytułu zmiennych składników wynagrodzenia odniesiemy do czasu przepracowanego w 3 miesiącach poprzedzających miesiąc urlopowy (maj, czerwiec, lipiec).

W przykładzie wskazano na wypłaty dokonane w okresie maj – lipiec.

Otrzymany wynik dzielimy przez liczbę godzin pracy w tym okresie, a dokładniej przepracowany przez pracownika czas – w przypadku, gdy nie występowały np. godziny nadliczbowe będzie to łączny wymiar czasu pracy w tym okresie. Jeżeli jednak – tak jak a przykładzie - nadgodziny wystąpiły to przepracowany czas będzie mógł być dłuższy niż wynikający z samego wymiaru czasu pracy w tym okresie (przyjmijmy, że kierowca wypracował nadgodziny: 20 w maju, 11 w czerwcu, 10 w lipcu).

1.     Zliczamy wynagrodzenie zmienne:

(480 zł + 2000 zł) + 599 zł + (1125 zł + 2200 zł) = 6404 zł.

2.     Zliczamy przepracowany czas w okresie maj – lipiec 2026r.:

(160 godzin (wymiar czasu pracy w maju) + 20 nadgodzin ) + (168 godzin (wymiar czasu pracy w czerwcu) + 11 nadgodzin ) + (184 godzin (wymiar czasu pracy w lipcu) + 10 nadgodzin) = 553 godziny.

3.     Dzielimy wyliczone łączne zarobki zmienne przez przepracowany czas

6404 zł : 553 godziny = 11,58 zł

4.     Ustalamy część wynagrodzenia urlopowego wynikającą ze zmiennych składników wynagrodzenia:

80 godzin urlopu x 11,58 zł = 926,40 zł. 

Do tego oczywiście należy dodać wynagrodzenie wynikające ze stałych składników wynagrodzenia.