Rząd chce zmienić zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej architektów i inżynierów budownictwa
Projekt ustawy o architektach, inżynierach budownictwa oraz urbanistach zakłada, że członkowie izb będą ponosić odpowiedzialność dyscyplinarnązanaruszenie obowiązku doskonalenia kwalifikacji zawodowych oraz odbywania wymaganych szkoleń uzupełniających.Projektowane zmiany zakładają wprowadzenie jednej odpowiedzialności dyscyplinarnej członków samorządów.
Celem ustawy o architektach, inżynierach budownictwa oraz urbanistach jest uporządkowanie statusu prawnego trzech najważniejszych zawodów w procesie gospodarowania przestrzenią i realizacji inwestycji. Resort podkreśla, że w zakresie architektów i inżynierów budownictwa projekt utrzymuje najważniejsze regulacje, wprowadzając jednak szereg zmian będących w dużej części odpowiedzią na postulaty środowisk zawodowych.
Projekt zakłada wprowadzenie jednej odpowiedzialności dyscyplinarnej członków samorządów architektów i inżynierów budownictwa. Proponowane rozwiązania mają zastąpić zasady odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, która jest uregulowana w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane oraz zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej członków samorządów, uregulowane w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa.
Ważne! Zgodnie z przepisami przejściowymi, postępowania w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz odpowiedzialności zawodowej, wszczęte i niezakończone ostatecznym rozstrzygnięciem, będą toczyć się na podstawie dotychczasowych przepisów.
Zakres odpowiedzialności dyscyplinarnej
W obowiązującym stanie prawnym, przedstawiciele zawodów budowlanych odpowiadają dyscyplinarnie za zawinione naruszenie obowiązków polegających na:
- przestrzeganiu przy wykonywaniu czynności zawodowych obowiązujących przepisów oraz zasad wiedzy technicznej,
- przestrzeganiu zasad etyki zawodowej,
- stosowaniu się do uchwał organów izby,
- regularnym opłacaniu składek członkowskich.
Natomiast zgodnie z projektem ustawy autorstwa Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, członkowie izb mieliby dodatkowo odpowiadać za naruszenie obowiązku doskonalenia kwalifikacji zawodowych oraz odbywania wymaganych szkoleń uzupełniających, a także w sytuacji uchylania się od złożenia nakazanego egzaminu. Z kolei obowiązek regularnego opłacania składek zostałby wyłączony z katalogu czynów, których naruszenie podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Ważne! Przepisy projektu ustawy zakładają, że ustalenie zasad doskonalenia zawodowego oraz współdziałanie w doskonaleniu kwalifikacji zawodowych architektów lub inżynierów budownictwa, będzie zadaniem samorządu zawodowego.
Czytaj: Kontrolę nad urbanistami będzie sprawowała komisja >>>
Ponadto członek izby wykonujący samodzielne funkcje techniczne w budownictwie miałby podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej również w przypadku, gdy wskutek rażących błędów lub zaniedbań spowodował zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska albo znaczne szkody materialne (art. 107. ust. 2. pkt. 1.), nie dokładał należytej staranności w wykonywaniu obowiązków (art. 107. ust. 2. pkt. 2.) oraz uchylał się od podjęcia nadzoru projektowego lub przy wykonywaniu obowiązków wynikających z pełnienia tego nadzoru nie dokładał należytej staranności (art. 107. ust. 2. pkt. 3.).
Warto zaznaczyć, że zgodnie z dyspozycją art. 107. ust. 3. projektowanej ustawy, od odpowiedzialności dyscyplinarnej, będą wyłączone czyny podlegające odpowiedzialności porządkowej zgodnie z przepisami ustawy Kodeks pracy.
Od upomnienia do skreślenia z listy członków izby
Projekt zakłada rozszerzony, w stosunku do obecnie obowiązującego, katalog kar. Ponadto resort proponuje wprowadzić możliwość zawieszenia w prawach członka izby na dłuższy okres. Obecnie karę tę można orzec na okres do 2 lat. Natomiast proponuje się, aby orzekać ją na czas od 1 miesiąca do 5 lat. Konkludując, sąd dyscyplinarny będzie miał do dyspozycji katalog składający się z pięciu kar, jakimi mają być:
- upomnienie,
- nagana,
- nagana z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu ze znajomości przepisów prawa dotyczących procesu inwestycyjnobudowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej,
- zawieszenie w prawach członka izby na okres od 1 miesiąca do 5 lat,
- skreślenie z listy członków izby.
Ponadto jeżeli w stosunku do członka izby w okresie 5 lat dwukrotnie orzeczono co najmniej upomnienie, w kolejnym postępowaniu dyscyplinarnym orzeka się co najmniej karę zawieszenia w prawach członka izby.
Od orzeczenia sądu dyscyplinarnego I instancji, strony będą mogły wnieść, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia na piśmie wraz z uzasadnieniem, odwołanie do sądu II instancji. Natomiast od prawomocnego orzeczenia Krajowego Sądu Dyscyplinarnego (orzekającego jako sąd II instancji) stronom będzie przysługiwało prawo wniesienia kasacji do Sądu Najwyższego (w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem).
Czytaj: Będą zmiany w przepisach o uprawnieniach budowlanych >>>
W razie ukarania przez sąd dyscyplinarny, koszty postępowania ma ponieść obwiniony. Przepisy projektu ustawy zakładają, że zryczałtowana opłata jest zależna od orzeczonej kary oraz długości trwania postępowania, a także liczby i złożoności czynności w nim dokonywanych (kara upomnienia – od 500 do 800 zł, kara nagany – od 800 do 1500 zł, inne kary – od 1500 do 5000 zł).
Przepisy projektowanej ustawy zakładają zatarcie wpisu o ukaraniu z tytułu odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zatarcie następuje z mocy prawa, po upływie okresu określonego w ustawie (odpowiednio 3, 5,10 albo 15 lat). Do czasu zatarcia wpisu o ukaraniu członka izby, nie przysługuje mu czynne i bierne prawo wyborcze, nie może on pełnić funkcji w organach izby, a jego mandat w tych organach wygasa.
Projekt jest na etapie konsultacji publicznych. Przepisy wprowadzające, które docelowo mają być zamieszczone w ustawie - Przepisy wprowadzające Kodeks urbanistyczno-budowlany, przewidują wejście w życie ustawy o architektach, inżynierach budownictwa oraz urbanistach po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Źródło: Rządowe Centrum Legislacji
