Czy związki zawodowe mają prawo wglądu do wniosków składanych przez nauczycieli do ZFŚS o przyznanie zapomogi?

Związki zawodowe ZNP domagają się wglądu do wniosków o zapomogę – pomoc finansową w przypadkach losowych i życiowych pisanych przez nauczycieli i pracowników do dyrektora szkoły oraz spersonalizowanych list, kwot przydzielonych z funduszu świadczeń socjalnych.

Uzgodniony ze związkami regulamin nie przewiduje takiej możliwości ani też funkcjonowania komisji socjalnej.
Uzgadniam ze związkami preliminarz wydatków i kryteria przydzielania świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz decyzję zawierającą informację o przeznaczeniu środków (bez części zawierającej nazwiska i indywidualnie przyznane kwoty).
Generalnie pracownicy nie życzą sobie, aby przedstawiciele związków mieli wgląd w ich trudną sytuację życiową i materialną opisaną we wniosku.
W mojej ocenie w art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, mowa jest o zbiorowości – pracownikach, a nie o pracowniku.

Pytanie:
Jak w praktyce należy stosować zapis art. 27 ust. 2 u.z.z. w odniesieniu do art. 27 ust. 2, art. 30 pkt 1 oraz art. 36 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych – dalej u.o.d.o.?
Czy zapis art. 23 ust.2 u.o.d.o. daje związkom zawodowym możliwość wglądu do podań pracowników, list i indywidualnych kwot przyznanego świadczenia w ramach funduszu socjalnego?

Odpowiedź:
Zgodnie z treścią art. 26 pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. – dalej u.z.z., do zakresu działania zakładowej organizacji związkowej należy m.in. zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy.
Ponadto, na podstawie art. 27 ust. 2 u.z.z. przyznawanie pracownikom świadczeń z funduszu dokonywane jest w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową. Norma ta dotyczy przyznawania indywidualnych świadczeń konkretnym osobom, gdyż ogólne warunki przyznawania świadczeń ustalane są w regulaminie funduszu, po uzgodnieniu jego treści ze związkami zawodowymi (art. 27 ust. 1 u.z.z.).
Jeżeli chodzi o normę art. 30 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – dalej u.o.d.o., na którą powołano się w pytaniu, to został on uchylony z dniem 7 marca 2011 r. przez art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 października 2010 r..
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 u.o.d.o. przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Dopuszczalność przesłanek udostępnienia danych wynikające z art. 23 ust. 1 u.o.d.o. mają charakter autonomiczny i niezależny. Wystarczy zatem wystąpienie jednej z nich, by przetwarzanie danych mogło być uznane za usprawiedliwione.
Na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 u.o.d.o. przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy, gdy osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę. Nie oznacza to jednak, że zgoda osoby, której dane dotyczą, jest wyłączną przesłanką przetwarzania danych osobowych: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r. (wyrok WSA z dnia 8 stycznia 2010 r. II SA/Wa 1069/09, LEX nr 600178). Wynika to z tego, że ustawa stwierdza także, że przetwarzanie danych może nastąpić również gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa lub jest to niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 u.o.d.o.).
Na podstawie powyższych norm można wyprowadzić wniosek, że udostępnienie danych dotyczących świadczeń z funduszu socjalnego, co do którego istnieje obowiązek uzgodnienia ze związkami zawodowymi (art. 27 ust. 2 u.z.z.), wynika z przepisów prawa i/lub jest to niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego.

[Uwaga! Ta odpowiedź jest już nieaktualna od 1 I 2019 r.]