Rodzaje stypendiów państwowych, warunki i tryb ich przyznawania w szkołach wyższych oraz tryb zatwierdzania państwowych planów stypendialnych.

UCHWAŁA NR 877
RADY MINISTRÓW
z dnia 14 listopada 1953 r.
w sprawie rodzajów stypendiów państwowych, warunków i trybu ich przyznawania w szkołach wyższych oraz w sprawie trybu zatwierdzania państwowych planów stypendialnych.

Na podstawie art. 5 i 8 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. o państwowych stypendiach dla młodzieży szkół wyższych (Dz. U. Nr 10, poz. 105) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Przepisy uchwały dotyczące stypendiów wymienionych w § 2 pkt 1, 2, 4 i 5 stosuje się do stypendiów dla młodzieży szkół wyższych, podległych Ministrom: Szkolnictwa Wyższego, Oświaty i Zdrowia oraz Głównemu Komitetowi Kultury Fizycznej.
2.
Przepisy uchwały dotyczące stypendiów wymienionych w § 2 pkt 3 oraz trybu zatwierdzania państwowych planów stypendialnych stosuje się ponadto do stypendiów dla młodzieży szkół wyższych podległych Ministrowi Kultury i Sztuki oraz Centralnemu Urzędowi Kinematografii.
§  2.
Stypendia państwowe są następujące:
1)
stypendia zwyczajne pełne lub częściowe;
2)
stypendia premiowe;
3)
stypendia naukowe;
4)
stypendia mieszkaniowe;
5)
zasiłki.
§  3.
1.
Stypendia zwyczajne pełne lub częściowe przyznaje się studentom szkół wyższych oraz słuchaczom studiów przygotowawczych, którzy ze względu na postępy w nauce i warunki materialne zasługują na pomoc państwa.
2.
Stypendia premiowe przyznaje się stypendystom studiującym na II roku i wyższych latach studiów I stopnia, studiów jednolitych oraz na studiach II stopnia, którzy:
1)
studiując na studiach I stopnia oraz na studiach jednolitych zaliczyli bez poprawek rok lub semestr studiów z wynikiem bardzo dobrym bądź dobrym ze wszystkich przedmiotów;
2)
studiując na studiach II stopnia zaliczyli bez poprawek rok lub semestr studiów z wynikiem bardzo dobrym bądź dobrym ze wszystkich przedmiotów i uzyskali przynajmniej połowę ocen bardzo dobrych.
3.
Stypendia naukowe, które mogą być związane z imionami wybitnych uczonych lub osób o wielkich zasługach dla narodu, będą przyznawane studentom, którzy obok dobrych wyników w nauce w ciągu co najmniej czterech kolejnych semestrów wyróżnili się aktywnością naukową przez podejmowanie samodzielnych prac w ramach pracy naukowej katedry lub koła naukowego.
4.
Stypendium mieszkaniowe stanowi zryczałtowaną zapomogę, przeznaczoną na opłacenie czynszu najmu pomieszczenia przez tych studentów, którzy kwalifikując się do zakwaterowania ich w domu studenckim nie otrzymali przydziału z powodu braku miejsc, a którym warunki materialne nie pozwalają na pełną opłatę czynszu.
5.
Zasiłki przyznaje się studentom szkół wyższych oraz słuchaczom studiów przygotowawczych, którzy znaleźli się w szczególnie ciężkich warunkach materialnych.
6.
Stypendiów nie przyznaje się studentom pracującym zarobkowo.
7.
Nie można wypłacać za ten sam okres stypendium i wynagrodzenia za praktykę. Nie dotyczy to stypendiów zwyczajnych i premiowych za miesiąc wakacyjny oraz stypendiów mieszkaniowych.
§  4.
1.
Stypendia zwyczajne i mieszkaniowe dla studentów szkół wyższych przyznaje:
1)
kandydatom przyjętym na I rok studiów - uczelniana komisja do spraw rekrutacji na wniosek wydziałowej komisji dla doboru kandydatów na I rok studiów;
2)
studentom I i wyższych lat studiów - rektor na wniosek dziekana właściwego wydziału, złożony po uprzednim wysłuchaniu opinii wydziałowej komisji stypendialnej.
2.
Stypendia premiowe oraz zasiłki dla studentów szkół wyższych przyznaje rektor na wniosek dziekana wydziału.
3.
Stypendia naukowe przyznaje corocznie rektor na podstawie uchwały senatu szkoły wyższej.
4.
Stypendia wymienione w § 2 pkt 1, 4 i 5 przyznaje słuchaczom studiów przygotowawczych rektor na wniosek kierownika studium przygotowawczego.
5.
Tryb powoływania oraz szczegółowy skład wydziałowej komisji stypendialnej ustalą właściwi ministrowie (Przewodniczący Głównego Komitetu Kultury Fizycznej).
§  5.
1.
stypendia zwyczajne przyznawane są corocznie i wypłacane są miesięcznie:
1)
na studiach I stopnia i studiach jednolitych - przez 10 lub 11 miesięcy, w zależności od okresu trwania zajęć;
2)
na studiach II stopnia - przez 12 miesięcy.
2.
Stypendia premiowe przyznawane są na okres jednego semestru.
3.
Stypendia naukowe oraz w razie potrzeby stypendia mieszkaniowe wypłaca się przez 12 miesięcy w roku.
4.
Zasiłki są jednorazowe.
§  6.
Studenci kończący studia II stopnia lub studia jednolite, którzy pobierają stypendia naukowe, mają pierwszeństwo w przyjęciu na studia aspiranckie.
§  7.
Studenci objęci przepisami o planowym zatrudnianiu absolwentów, którzy do końca studiów pobierali stypendia premiowe lub naukowe oraz uzyskali bardzo dobrą ocenę przy egzaminie dyplomowym, mają, poza uprawnieniami wynikającymi z § 6, prawo wyboru, w ramach swojej specjalności, miejscowości i zakładu pracy spośród zgłoszonych przez obecnych na komisji przydziału pracy delegatów ministerstw oraz uzyskania najwyższego wynagrodzenia, jakie stosownie do obowiązujących zasad może być przyznane absolwentom szkół wyższych w danym zakładzie pracy.
§  8.
1.
Stypendium zwyczajne lub premiowe będzie cofnięte na stałe lub na czas określony przez rektora na wniosek dziekana właściwego wydziału, jeżeli stypendysta przestał spełniać jeden z warunków wymienionych w § 3 ust. 1 lub 2, a także jeżeli podjął pracę zarobkową.
2.
Dziekan obowiązany jest obniżyć stypendium zwyczajne do wysokości określonej zarządzeniami właściwych ministrów, a stypendium premiowe do wysokości stypendium zwyczajnego, jeżeli stypendysta zaniedbuje się w nauce albo narusza przepisy o dyscyplinie pracy studentów.
3.
Wstrzymanie lub obniżenie stypendium zwyczajnego bądź premiowego wskutek naruszenia przez stypendystę obowiązków studenta następuje także w przypadkach i trybie unormowanych w przepisach o postępowaniu dyscyplinarnym oraz o dyscyplinie pracy studentów.
4.
Stypendium mieszkaniowe ulega cofnięciu, jeżeli student przestał spełniać warunki wymienione w § 3 ust. 4.
§  9.
W przypadku ujawnienia, że student uzyskał stypendium na podstawie nieprawdziwych danych, należy niezwłocznie cofnąć stypendium i wdrożyć postępowanie dyscyplinarne.
§  10.
Wysokość stypendiów zwyczajnych oraz stypendiów premiowych określa corocznie państwowy plan stypendialny.
§  11.
Stypendium naukowe jest wyższe od stypendium premiowego o 25%-50%.
§  12.
Szczegółowy tryb przyznawania stypendiów oraz nazwy stypendiów naukowych, a także ich wysokość określą właściwi ministrowie (Przewodniczący Głównego Komitetu Kultury Fizycznej, Prezes Centralnego Urzędu Kinematografii).
§  13.
Przy przyznawaniu stypendiów naukowych w roku szkolnym 1953/54 bierze się za podstawę również wyniki studiów osiągnięte w roku szkolnym 1952/53.
§  14.
Zatwierdza się plan stypendialny na okres do dnia 31 grudnia 1953 r.
§  15.
Wykonanie uchwały porucza się Prezesowi Rady Ministrów i Ministrom: Szkolnictwa Wyższego, Oświaty, Zdrowia oraz Kultury i Sztuki, każdemu we właściwym zakresie działania, zgodnie z § 1.
§  16.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 

WYSOKOŚĆ STYPENDIÓW ZWYCZAJNYCH WEDŁUG KIERUNKÓW STUDIÓW

(w złotych)
Grupa Kierunek studiów I rok II rok III rok IV rok V rok II stopień studiów
I rok II rok
I filologia polska, angielska, klasyczna, germańska, romańska, słowiańska, orientalistyka, historia sztuki, sztuki piękne, muzykologia, prawo, architektura, leśnictwo, biologia, geografia, psychologia, pedagogika, nauki społeczne, agronomia*), ogrodnictwo, mleczarstwo, weterynaria, rybactwo*), wyższe szkoły ekonomiczne, medyczne i artystyczne
a 260 280 315 340 375 450-500 450-500
b 175 185 205 225 250 - -
II zootechnika, melioracje rolne, historia, filozofia, dziennikarstwo, filologia rosyjska, matematyka**), fizyka**), chemia, budownictwo lądowe, wodne i przemysłowe, chemia spożywcza, elektrotechnika, geodezja, inżynieria sanitarna, komunikacja, łączność, mechanika technologiczna, mechanika konstrukcyjna, włókiennictwo. Szkoła Główna Służby Zagranicznej, Szkoła Główna Planowania i Statystyki, mineralny, ceramika, miernictwo, astronomia, technologia drewna, geologia uniwersytecka, wychowanie fizyczne, sanitarno-higieniczny, ekonomia polityczna, ekonomika rolnictwa
a 300 340 375 415 450 525 525
b 200 225 250 275 300 - -
III geologia techniczna, agromechanika, budowa okrętów, lotnictwo, odlewnictwo, metalurgia, mechanika technologiczno-konstrukcyjna, specjalności chemiczne a 340 375 440 460 490 600 600
b 225 250 290 305 325 - -
górnictwo wydziały górnicze wraz z dodatkiem na podstawie karty górniczej, który wynosi dla I, II i III roku studiów 75 zł, dla IV roku studiów - 90 zł a 390 430 470 490 - 620 620
b 260 285 310 325 - - -

a = stypendia pełne, b = stypendia częściowe,

*) agronomia i rybactwo od 1 października 1953 r. w II grupie stypendialnej,

**) matematyka i fizyka od 1 października 1953 r. w III grupie stypendialnej.

WYSOKOŚĆ STYPENDIÓW PREMIOWYCH WEDŁUG KIERUNKÓW STUDIÓW

(w złotych)

Grupa Kierunek studiów II rok III rok IV rok V rok II stopień studiów
I rok II rok
I filologia polska, angielska, klasyczna, germańska, romańska, słowiańska, orientalistyka, historia sztuki, sztuki piękne, muzykologia, prawo, architektura, leśnictwo, biologia, geografia, psychologia, pedagogika, nauki społeczne, agronomia*), ogrodnictwo, mleczarstwo, weterynaria, rybactwo*), wyższe szkoły ekonomiczne, medyczne i artystyczne
a 340 375 400 435 530-580 530-580
b 245 265 285 310 - -
II zootechnika, melioracje rolne, historia, filozofia, dziennikarstwo, filologia rosyjska, matematyka**), fizyka**), chemia, budownictwo lądowe, wodne i przemysłowe, chemia spożywcza, elektrotechnika, geodezja, inżynieria sanitarna, komunikacja, łączność, mechanika technologiczna, mechanika konstrukcyjna, włókiennictwo. Szkoła Główna Służby Zagranicznej, Szkoła Główna Planowania i Statystyki, mineralny, ceramika, miernictwo, astronomia, technologia drewna, geologia uniwersytecka, wychowanie fizyczne, sanitarno-higieniczny, ekonomia polityczna, ekonomika rolnictwa
a 400 435 475 510 605 605
b 285 310 335 360 - -
III geologia techniczna, agromechanika, budowa okrętów, lotnictwo, odlewnictwo, metalurgia, mechanika technologiczno-konstrukcyjna, specjalności chemiczne a 435 500 520 550 680 680
b 310 350 365 385 - -
górnictwo wydziały górnicze wraz z dodatkiem na podstawie karty górniczej, który wynosi dla I, II i III roku studiów 75 zł, dla IV roku studiów - 90 zł a 490 530 550 - 700 700
b 345 370 385 - -

a = stypendia premiowe pełne, b = stypendia premiowe częściowe,

*) agronomia i rybactwo od 1 października 1953 r. w II grupie stypendialnej,

**) matematyka i fizyka od 1 października 1953 r. w III grupie stypendialnej.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-107.1430

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Rodzaje stypendiów państwowych, warunki i tryb ich przyznawania w szkołach wyższych oraz tryb zatwierdzania państwowych planów stypendialnych.
Data aktu: 14/11/1953
Data ogłoszenia: 02/12/1953
Data wejścia w życie: 02/12/1953