Pracodawcy proponują odejście od ustalania minimalnego wynagrodzenia dla całej Polski i wiązanie jego wysokości z sytuacją na lokalnym rynku pracy. Wprowadzenie takiego mechanizmu miałoby uzasadnienie ekonomiczne, ale niosłoby ze sobą również zagrożenia, bo mogłoby skutkować utrwalaniem niekorzystnych podziałów na rynku.
Do połowy września rząd ostatecznie zdecyduje o wysokości płacy minimalnej na przyszły rok. Wstępnie proponuje, aby minimalne wynagrodzenie za pracę w 2020 r. wynosiło 2 450 zł (w 2019 r. – 2 250 zł). Według rządu oznacza to wzrost o 8,9 proc. i stanowi 46,9 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na 2020 r. Zaproponowano minimalną stawkę godzinową w 2020 r. na poziomie 16 zł (w 2019 r. – 14,70 zł).
Związki zawodowe chcą więcej. Zaproponowały, aby minimalne wynagrodzenie za pracę w przyszłym roku wzrosło do kwoty 2520 zł, czyli o 189 zł netto. Sprawa nie jest jeszcze zamknięta, ponieważ premier Mateusz Morawiecki powiedział w środę wieczorem, że rząd rozważa możliwość podniesienia płacy minimalnej powyżej 2450 zł brutto na rok 2020.
Czytaj w LEX: Minimalne wynagrodzenie zleceniobiorców - kontrola PIP >
EndFragment
BCC proponuje, aby zróżnicować płacę minimalną od regionu. - Optymalnie w powiatach, proporcjonalnie do wysokości przeciętnego wynagrodzenia w tych regionach, jednak nie wyżej niż 40 proc. tego wynagrodzenia oraz, aby przy wyliczaniu płacy przeciętnej, różnicować dodatkowo między mikroprzedsiębiorstwami i pozostałymi przedsiębiorstwami - wyjaśnia dla Prawo.pl Witold Michałek, ekspert BCC ds. makroekonomii.
Czytaj w LEX: Wynagrodzenie przy pierwszej pracy >
Zwraca uwagę, że w Polsce występuje duże zróżnicowanie wysokości płac pomiędzy poszczególnymi województwami i powiatami, sektorami działalności gospodarczej, a także zróżnicowanie produktywności pomiędzy dużymi, dysponującymi nowoczesnym parkiem maszynowym przedsiębiorstwami przemysłowymi, a np. sektorem usług hotelarsko-turystycznych lub rzemieślników. - To co silnie rzutuje na sytuację rynkową – a więc i możliwości płacowe określonych podmiotów gospodarczych - podkreśla ekspert.
Zobacz procedurę w LEX: Minimalna stawka godzinowa - wyłączenia dotyczące stosowania przepisów >
Uważa, że obecne wysokie tempo wzrostu minimalnego wynagrodzenia ma negatywny wpływ na konkurencyjność olbrzymiej liczby małych i średnich przedsiębiorstw. - Podmioty, na które oddziałuje projekt to przede wszystkim mali przedsiębiorcy i zleceniobiorcy – ok. 2,3 mln podmiotów gospodarczych, w tym ok. 2 mln mikropodmiotów - podkreśla ekspert.
Według Andrzeja Kubisiaka z Polskiego Instytutu Ekonomicznego, pomysł zróżnicowania płacy minimalnej ma dobre i złe strony. - Polski rynek pracy nie jest jednolity, różnice pomiędzy regionami są olbrzymie. Inaczej wygląda sytuacja w województwie podkarpackim, inaczej w śląskim. To przekłada się na oferowane stawki. W lepiej rozwiniętych częściach Polski, mam na myśli zachód i centrum, minimalna stawka w zasadzie nie obowiązuje. Uregulował to rynek, przedsiębiorcy oferują dużo wyższe płace, bo za minimum nikt nie chce tam pracować. Inaczej jest w mniej rozwiniętych regionach - wyjaśnia.
Czytaj też: Sjesta, gdy na dworze ponad 30 stopni? >>>
Zdaniem ekspertów, podwyższanie płacy minimalnej w obecnym modelu może spowodować, że w niektórych częściach kraju interes przestanie się opłacać. - Chodzi głównie o wschodnie regiony, gdzie płace są relatywnie niższe. Tam podwyżka stawek może powodować wypowiadanie umów o pracę, przenoszenie pracowników do szarej strefy, a w skrajnych przypadkach likwidację zakładu pracy - zaznacza Andrzej Kubisiak. - Dlatego zróżnicowanie płacy minimalnej mogłaby stworzyć realne narzędzie stymulowania regionalnych rynków pracy - dodaje.
Sprawdź w LEX:
Czy dodatek za trudne warunki pracy jest wliczany do płacy minimalnej? >
Wprowadzenie takiego mechanizmu niesie ze sobą również zagrożenia. - Może to spowodować segmentację rynku pracy i utrwalenie pewnych podziałów na bardziej i mniej rozwinięte regiony. Wystąpi tam mniejsza stymulacja wzrostu wynagrodzeń. To nie leży w interesie zrównoważonego rozwoju - zaznacza ekspert.
Odniósł się on także do pomysłu zróżnicowania płacy minimalnej na poziomie powiatów. - Moim zdaniem nie będzie to dobrym rozwiązaniem. Może to doprowadzić do większego rozdrobnienia się rynku pracy w Polsce. Dodatkowo wprowadzenie tego mechanizmu będzie powodowało wiele niejasności po stronie pracowników - ocenił Kubisiak.
Jego zdaniem należałoby się natomiast zastanowić, czy płaca minimalna powinna być podwyższana co roku. - Ponadto powinno się stworzyć stałe parametry i czynniki, które określałyby wysokość płacy minimalnej. - U nas co roku w tej sprawie odbywają się negocjacje w Radzie Dialogu Społecznego, gdzie spotykają się rząd, pracodawcy i związki zawodowe. Trudno o w tym składzie kompromis i zwykle mało kto jest finalnie zadowolony - ocenia Andrzej Kubisiak.
Rozważając propozycję BCC trzeba wziąć pod uwagę fakt, że płaca minimalna ma wpływ m.in. wysokość składek, które odprowadzane są do ZUS, ponieważ podstawy wymiaru tych składek są powiązane z kwotą minimalnego wynagrodzenia. Minimalne wynagrodzenie za pracę stanowi też podstawę do obliczenia innych świadczeń pracowniczych. Chodzi m.in. o dodatek za pracę w nocy, odprawę w czasie grupowych zwolnień, wynagrodzenie z tytułu gotowości do pracy i przestój. Pojawia się więc pytanie - jakie stawki byłyby brane pod uwagę po zróżnicowaniu płacy minimalnej. Jedna centralna, czy w zależności od regionu.
Do tego dochodzi kwestia kar za przestępstwa i wykroczenia skarbowe. W tym przypadku wysokość minimalnej pensji również ma znaczący wpływ na wymiar kar, które organy podatkowe mogą nakładać na podatników, na podstawie przepisów kodeksu karnego skarbowego.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
