Choć w publicznym  systemie ochrony obowiązuje zasada skierowań, czyli do specjalisty można się dostać po uzyskaniu skierowania od lekarza pierwszego kontaktu, od tej zasady są wyjątki.

Bez skierowania do pięciu specjalistów 

Ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne finansowane ze środków publicznych udzielane są na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego.  Ale kierowanie nie jest wymagane do ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych:

  • psychiatry
  • onkologa
  • wenerologa
  • dentysty
  • ginekologa i położnika

Onkolog jeszcze do 2015 r. był dostępny tylko na podtstawie skierowania. Do pozostałych specjalistów trzeba mieć skierowanie. Istotne jest to, że z pominięciem lekarza rodzinnego można się dostać do psychiatry. W czasie pandemii koronawirusa dużo osób potrzebuje pomocy tego specjalisty.

Bez skierowania do specjalistów dostaną się wybrani pacjenci

Poza tym  art.. 57 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wylicza pewne grupy pacjentów, które mogą się dostać bez skierowania do wszystkich specjalistów. To”

 

  • osoby chore na gruźlicę
  • osoby zakażone wirusem HIV
  • inwalidzi wojenni i wojskowi, kombatanci oraz osoby represjonowane
  • cywilne niewidome ofiary działań wojennych
  • uprawnieni żołnierze lub pracownicy, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa
  • weterani poszkodowani, w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa
  • osoby do 18 r.ż., u których stwierdzono ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu.
  • działacze opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowane z powodów politycznych.
  • w zakresie leczenia uzależnień: osoby zgłaszające się z powodu uzależnienia oraz osoby zgłaszające się z powodu współuzależnienia – osoby spokrewnione lub niespokrewnione z osobą uzależnioną, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące, oraz osoby, których stan psychiczny powstał na skutek pozostawania w związku emocjonalnym z osobą uzależnioną.
  • osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
  • osoby posiadające orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji edukacji.
  • osoby deportowane do pracy przymusowej oraz osadzone w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

 


W miejscach rejestracji pacjentów do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, w miejscach udzielania świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz w aptekach powinna być pisemna informacja o uprawnieniach określonych powyżej.