Powstaje kolejna wersja kontrowersyjnej nowelizacji Prawa oświatowego, znanej jako Lex Czarnek. Jej autor, choć formalnie ma to być teraz projekt poselski, zapowiada zmiany identyczne jak w poprzedniej ustawie. A ludzie prezydenta przypominają, że nie po to ich szef odmówił podpisania tamtej ustawy, by teraz identyczną zaakceptować.

Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło we wtorek informację o działaniach ułatwiających funkcjonowanie ukraińskich dzieci w polskich szkołach oraz zatrudniania obywateli Ukrainy, w związku z agresją Rosji na ten kraj i napływem do Polski uchodźców z terytorium z tego państwa. Minister skierował do kuratorów, samorządowców i dyrektorów list dotyczacy przyjmowania ukraińskich dzieci do polskich szkół.

Nauczyciele mogą pracować na świadczeniu kompensacyjnym oraz brać więcej godzin ponadwymiarowych, wszystko po to, by szkoły poradziły sobie jakoś z dużą liczbą uczniów z Ukrainy. Chętnych do tej pracy za bardzo jednak nie ma - godziny ponadwymiarowe nie opłacają się przez Polski Ład, co być może zmieni się w lipcu, gdy wejdą w życie zapowiadane właśnie zmiany.

Obecnie 70 procent dzieci z orzeczeniami kształci się w szkołach ogólnodostępnych, a nie w szkołach specjalnych. Tymczasem – jak zapewnia minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek na piątkowej konferencji prasowej – to w szkołach specjalnych znajdują najlepszą opiekę edukacyjną. Apelował o mówienie tego rodzicom tych dzieci.

Większość dzieci zapisywana jest do szkół, a tylko kilkanaście procent do oddziałów przygotowawczych - mówił w czwartek wiceminister edukacji Dariusz Piontkowski. Podkreślał, że wdług ekspertów dzieci powinny w pierwszej kolejności uczyć się polskiego i polskiej kultury.

Resort edukacji nie ustępuje w kwestii oceniania i egzaminowania uczniów z Ukrainy, którzy zapisali się do polskich szkół. Dopuszcza jedynie dostosowanie do nich arkuszy egzaminacyjnych, czyli np. przetłumaczenie poleceń. To problem dla dzieci, które poszły do klas ogólnodostępnych. W dalszej kolejności przełoży się na rekrutację do liceów i na studia.

Są już rozporządzenia, które umożliwią organizację oddziałów przygotowawczych w innych miejscach niż szkoły. Dodatkowo MEiN zakończył prace nad aktem prawnym umożliwiającym uczniowi z Ukrainy zdawanie egzaminu ósmoklasisty i matury - nie wygląda jednak, by szedł w tym względzie ukraińskim uczniom specjalnie na rękę w kwestii podstawy programowej. Część arkuszy będzie jednak przetłumaczona na ukraiński.

Już ponad 65 tys. uczniów z Ukrainy zgłosiło się do polskich szkół. Tym, które nie znają języka, pomóc mają asystenci nauczyciela. Pewne ułatwienia w ich zatrudnianiu przewiduje specustawa dotycząca pomocy osobom z Ukrainy - znosi ona częściowo wymogi dotyczące znajomości języka polskiego. Na stronie MEiN dostępny jest formularz dla osób zainteresowanych taką pracą.

Nowy przedmiot - historia i teraźniejszość - zastąpi wiedzę o społeczeństwie realizowaną w liceum, technikum oraz szkołach branżowych w zakresie podstawowym. Nowy przedmiot będzie nauczany już od 1 września 2022 roku. W Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenia w tej sprawie.

Władze oświatowe stawiają na naukę polskiego i przyjęcie uczniów z Ukrainy do polskich szkół, w czym pomóc mają oddziały przygotowawcze. Pojawiają się jednak postulaty, by pozwolić działać szkołom ukraińskim - czy to w formie zdalnej, czy jako oddziałów międzynarodowych. Problemem będzie m.in. dopasowanie programów i ocen.

Muszą zostać podjęte działania organizacyjne, prawne i ekonomiczne, które będą wsparciem dla nauczycieli, samorządów i rodziców, a które okażą się także realną formą pomocy dla ukraińskich dzieci - mówił prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego Sławomir Broniarz, komentując kwestię zapewnienia edukacji uczniom z Ukrainy.

Eksperci przygotowali poradnik dotyczący różnic między podstawą programową polską i ukraińską. Szkoła Edukacji, która odpowiada za ten poradnik, to wspólne przedsięwzięcie Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności i Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadzi studia podyplomowe dla przyszłych, początkujących i doświadczonych nauczycieli języka polskiego, matematyki, historii i WOS oraz biologii.

W szkołach w całej Polsce uczy się już 42,5 tys. ukraińskich dzieci – poinformował we wtorek minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek. Szczegóły przyjmowania uczniów z Ukrainy do szkół miała uregulować specustawa, jednak - jak zauważa Społeczne Towarzystwo Oświatowe - konieczne są dodatkowe rozwiązania na szczeblu centralnym.

W orzecznictwie na gruncie udostępniania informacji publicznej wskazuje się, że informacja o niekaralności nauczyciela pozostaje w związku z wykonywaniem funkcji publicznej, a w konsekwencji ma jawny charakter i nauczyciel w tym zakresie nie korzysta z ochrony prywatności - wyjaśnia Joanna Lesińska, ekspert w LEX Prawo Oświatowe.

Minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział utworzenie Rady ds. Edukacji Uchodźców, w której mają zasiadać m.in. byli ministrowie edukacji. Rada ma być ciałem opiniodawczo-doradczym. Pierwsze spotkanie odbędzie się w czwartek - tematem będzie obecna sytuacja dotycząca przyjmowania uchodźców do szkół.

Uczeń pełnoletni, poza wyjątkowymi sytuacjami, ma pełną zdolność do czynności prawnych i nie można wymagać, by w stosunkach ze szkołą reprezentowali go rodzice. Wprowadzanie do statutów szkół tego rodzaju zapisów jest niezgodne z prawem. Pełnoletni uczeń powinien mieć możliwość złożenia oświadczenia o tym, dlaczego nie był na lekcji.

Sejm przyjął specustawę dotyczącą Ukraińców uciekających przed wojną. Zmiany dotyczą też pracy nauczycieli - chodzi oczywiście o tych pedagogów, którzy będą pracować z ukraińskimi uczniami. Receptą na braki kadrowe w szkołach ma być m.in. pozwolenie na pracę pedagogów korzystających ze świadczeń kompensacyjnych. Teraz ustawa trafi do podpisu prezydenta.

Sejm nie uchwalił w specustawie "ukraińskiej" rekomendowanej przez komisje poprawki uelastyczniającej przepisy dotyczące tworzenia w szkołach oddziałów międzynarodowych. Chodziło o to, by w szczególnych przypadkach jeszcze w tym roku szkolnym, uczniowie z Ukrainy mogli uczyć się według swojej podstawy programowej.

W związku z dużą liczbą dzieci z Ukrainy, Ministerstwo Edukacji i Nauki pozwala na powiększenie oddziałów szkolnych i przedszkolnych - rozporządzenie w tej sprawie już ukazało się w Dzienniku Ustaw. O zwiększenie limitów apelowali samorządowcy - liczba dzieci w oddziale przedszkola może być zwiększona o nie więcej niż 3 dzieci, będących obywatelami Ukrainy.

Przybywający do Polski obywatele Ukrainy, którzy mają dzieci w wieku szkolnym mogą skorzystać z polskiego systemu edukacji. Gdy przybędą do Polski, powinni zgłosić się do szkoły w rejonie, w którym zamieszkują. Jeśli chodzi o szkołę podstawową – do urzędu gminy, jeśli chodzi o szkołę średnią – do starostwa powiatowego - poinformował wiceminister edukacji i nauki Dariusz Piontkowski.