Od 27 kwietnia 2026 r. wnioski o udzielenie zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały oraz pobyt rezydenta długoterminowego UE mogą być składane wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego MOS. Wnioski papierowe, które nie wpłynęły do urzędów wojewódzkich przed tą datą, nie będą rozpatrywane – niezależnie od daty ich nadania. System obejmuje m.in. sprawy dotyczące pracy w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa oraz łączenia rodzin.
System teleinformatyczny MOS (Moduł Obsługi Spraw), który umożliwia cudzoziemcom elektroniczne składanie wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych, o których mowa w art. 225a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Za pośrednictwem systemu MOS możliwe jest składanie wniosków o:
Od dnia uruchomienia systemu składanie wskazanych wniosków jest możliwe wyłącznie w formie elektronicznej, za pośrednictwem portalu MOS dostępnego pod adresem: https://mos.cudzoziemcy.gov.pl/
Wnioski o udzielenie zezwoleń na pobyt czasowy, stały oraz pobyt rezydenta długoterminowego UE złożone w formie papierowej, które nie wpłynęły do urzędów wojewódzkich przed 27 kwietnia 2026 r., nie będą rozpatrywane. Oznacza to, że w takich przypadkach nie będzie miała znaczenia data nadania przesyłki pocztowej – wnioski zostaną pozostawione bez rozpoznania.
System MOS obejmuje m.in. wnioski o udzielenie zezwoleń na pobyt czasowy:
Obowiązek składania wniosków w postaci elektronicznej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Moduł Obsługi Spraw wprowadziła nowelizację ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, która wykluczyła składani wniosków w formie papierowej, osobiście w siedzibie urzędu wojewódzkiego. Zmiana ma też przyśpieszyć obsługę wzrastającej z roku na rok liczby wniosków o legalizację pobytu w Polsce.
W MOS będą przechowywane dane i informacje związane z postępowaniami, o których mowa wyżej, a następnie będą one przekazywane odpowiednio do prowadzonych w systemie informatycznym rejestrów spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy, zezwoleń na pobyt stały oraz zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
W celu zapewnienia możliwości bezpiecznego składania wniosków w trybie online, a także przechowywania danych i informacji oraz w efekcie ich przekazywania do rejestrów MOS będzie ściśle powiązany i kompatybilny z krajowym zbiorem rejestrów, ewidencji i wykazu w sprawach cudzoziemców, który prowadzi w systemie teleinformatycznym Szef Urzędu na mocy art. 449 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
W przypadku wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy składanego za pośrednictwem MOS nowe rozwiązania przewidują składanie za pośrednictwem MOS również obowiązkowych, załączników do wniosku. Będą składane przy użyciu formularza elektronicznego udostępnionego w systemie. Załączniki po wypełnieniu z wykorzystaniem formularza elektronicznego udostępnionego w MOS będą wymagały opatrzenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub podpisem zaufanym osoby go składającej, tj. odpowiednio cudzoziemcowi, osobie składającej wniosek w imieniu cudzoziemca, podmiotowi powierzającemu cudzoziemcowi wykonywanie pracy, organizatorowi stażu, jednostce organizacyjnej, na rzecz której cudzoziemiec ma wykonywać świadczenia jako wolontariusz lub jednostce prowadzącej studia.
Załącznik do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach, który będzie wypełniany przez jednostkę prowadzącą studia, zastąpi papierowe zaświadczenie jednostki prowadzącej studia o przyjęciu na studia lub o kontynuacji studiów, które do tej pory wydawała cudzoziemcowi jednostka.
Nowelizacja wprowadziła także możliwość podpisywania wniosków online przez cudzoziemców za pośrednictwem platformy login.gov.pl, wykorzystując profil zaufany (podpis zaufany) lub kwalifikowany podpis elektroniczny. To znaczący krok w kierunku cyfryzacji procedur administracyjnych, który ułatwi składanie wniosków bez konieczności wizyty w urzędzie na etapie ich rejestracji.
Jednocześnie zachowano wymóg osobistego stawiennictwa w urzędzie wojewódzkim na wezwanie wojewody. Podczas tej wizyty cudzoziemiec będzie zobowiązany do:
Wymóg ten wynika z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa migracyjnego i dokładnej identyfikacji tożsamości osoby ubiegającej się o pobyt. Wojewoda, jako organ prowadzący postępowanie, ma obowiązek czuwać nad prawidłową weryfikacją danych.
W związku z nowelizacją przepisów dotyczących cudzoziemców wprowadzono szereg istotnych zmian mających na celu dostosowanie polskiego prawa do regulacji Unii Europejskiej oraz usprawnienie procedur administracyjnych.
Dostosowanie polskiego porządku prawnego do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1953
Nowelizacja implementuje przepisy rozporządzenia z 26 października 2016 r., które ustanawia europejski dokument podróży dla obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie na terytorium UE. Dokument ten ma ułatwić procedury powrotu cudzoziemców do krajów pochodzenia, zastępując wcześniejsze zalecenie Rady z 1994 r. Wprowadzenie jednolitego wzoru dokumentu zwiększy skuteczność działań związanych z readmisją i poprawi współpracę między państwami członkowskimi.
Szczególne rozwiązania dotyczące zezwoleń na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną
Nowe przepisy przewidują możliwość udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla cudzoziemców będących członkami rodziny obywatela RP lub obywatela państwa członkowskiego UE, nawet jeśli wnioskodawca przebywa poza granicami Polski. Rozwiązanie to ma na celu ułatwienie procedur łączenia rodzin i zapewnienie większej elastyczności w sytuacjach, gdy cudzoziemiec nie może wjechać do kraju przed uzyskaniem decyzji.
Doprecyzowanie zakresu danych przetwarzanych w rejestrach i postępowaniach dotyczących cudzoziemców
Zmiany obejmują uporządkowanie katalogu danych gromadzonych w rejestrach oraz w postępowaniach administracyjnych dotyczących cudzoziemców. Dotyczy to zarówno ustawy o udzielaniu ochrony na terytorium RP, jak i ustawy regulującej pobyt obywateli UE i ich rodzin. Nowelizacja realizuje wymogi rozporządzenia (WE) nr 862/2007 w zakresie statystyk migracyjnych i ochrony międzynarodowej, co pozwoli na bardziej precyzyjne raportowanie danych na poziomie wspólnotowym.
Podstawa prawna do wprowadzania wyjątków od obowiązku wizowego
Ustawa wprowadza możliwość ustanawiania – w drodze rozporządzeń – wyjątków od obowiązku wizowego lub od zwolnienia z tego obowiązku wobec cudzoziemców wskazanych w art. 6 ust. 1 lub 3 rozporządzenia (UE) 2018/1806. Rozwiązanie to daje elastyczność w reagowaniu na zmieniające się okoliczności międzynarodowe, np. w sytuacjach kryzysowych lub w ramach współpracy bilateralnej.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
