Duże wydarzenia z nowym statusem. MSWiA chce wzmocnić ochronę przed zagrożeniami
Duże wydarzenia o znaczeniu państwowym lub międzynarodowym mają być objęte nowym reżimem bezpieczeństwa. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji proponuje wprowadzenie do ustawy o działaniach antyterrorystycznych instytucji „wydarzenia specjalnego”. Status ten umożliwi uruchamianie dodatkowych środków ochrony, przygotowanie specjalnych planów zabezpieczenia oraz szersze przetwarzanie danych przez policję. Projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2026 r.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji uzasadnia, że Polska regularnie organizuje wydarzenia o szczególnym znaczeniu politycznym, społecznym, religijnym, sportowym czy kulturalnym. W ostatnich latach były to m.in. szczyt NATO, Światowe Dni Młodzieży, konferencje klimatyczne ONZ, sesje UNESCO, Forum Zarządzania Internetem czy przedsięwzięcia związane z polską prezydencją w Radzie Unii Europejskiej.
Jak wskazuje resort wydarzenia tego rodzaju wymagają ponadstandardowego poziomu zabezpieczenia, zwłaszcza pod kątem zagrożeń terrorystycznych. Obecnie jednak w polskim prawie nie ma kompleksowych regulacji określających odpowiedzialność za ich przygotowanie i ochronę.
Obecne przepisy są niewystarczające
Projektodawcy zwracają uwagę, że obowiązujące rozwiązania, dotyczące imprez masowych, nie zawsze można zastosować do wydarzeń o charakterze państwowym lub międzynarodowym.
Problem polega m.in. na tym, że część takich przedsięwzięć nie spełnia definicji imprezy masowej określonej w ustawie z 20 marca 2009 o bezpieczeństwie imprez masowych, którą należy rozumieć jako spełniającą określone kryteria ustawowe imprezę masową artystyczno-rozrywkową (czyli imprezę o charakterze artystycznym, rozrywkowym lub zorganizowane publiczne oglądanie przekazu telewizyjnego na ekranach lub urządzeniach umożliwiających uzyskanie obrazu o przekątnej przekraczającej 3 m) i masową imprezę sportową (imprezę masową mającą na celu współzawodnictwo sportowe lub popularyzowanie kultury fizycznej).
W praktyce oznacza to konieczność każdorazowego tworzenia szczególnych rozwiązań prawnych, często w formie ustaw epizodycznych. Zdaniem resortu prowadzi to do problemów organizacyjnych, w tym dotyczących odpowiedzialności za przygotowanie planów zabezpieczenia, współpracy pomiędzy instytucjami – uzasadnia MSWiA.
Pojawi się status „wydarzenia specjalnego”
Rozwiązaniem ma być nowelizacja ustawy o działaniach antyterrorystycznych i wprowadzenie nowej kategorii prawnej – „wydarzenia specjalnego”.
Taki status będą mogły uzyskać wydarzenia o charakterze państwowym lub międzynarodowym organizowane przez najważniejsze organy państwa, czyli prezydenta RP, marszałka Sejmu, marszałka Senatu lub co najmniej jednego członka Rady Ministrów.
Projekt przewiduje również możliwość nadania tego statusu wydarzeniom, przy których wskazane organy nie są formalnymi organizatorami, ale biorą istotny udział w ich przygotowaniu i odpowiadają za zapewnienie bezpieczeństwa. Chodzi o sytuacje, gdy zaangażowanie państwa wykracza poza standardowe działania administracyjne, np. poprzez wyznaczenie specjalnego pełnomocnika lub koordynatora.
O statusie zdecyduje szef MSWiA
Za przyznawanie statusu wydarzenia specjalnego będzie odpowiadał minister właściwy do spraw wewnętrznych. Decyzja ma być poprzedzona uzyskaniem opinii Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Głównego Policji oraz Komendanta Służby Ochrony Państwa. Oceniane będą przede wszystkim ryzyka związane z możliwością wystąpienia zagrożeń terrorystycznych lub innych zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Status będzie nadawany w drodze rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych.
Nadanie statusu wydarzenia specjalnego uruchomi możliwość stosowania szczególnych środków prewencyjnych. MSWiA ma koordynować współpracę służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo oraz monitorować realizowane działania. Dodatkowo minister będzie mógł zobowiązać właściwego wojewodę do przygotowania planu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego dla miejsc, w których odbywać się będą najważniejsze elementy wydarzenia.
Plan taki będzie przygotowywany we współpracy z właściwymi służbami i instytucjami, a następnie przekazywany zainteresowanym organom z zachowaniem zasad ochrony informacji niejawnych.
Policja otrzyma nowe uprawnienia
Jednym z najistotniejszych skutków przyznania statusu wydarzenia specjalnego będzie możliwość przetwarzania przez Policję informacji, w tym danych osobowych, dotyczących osób i podmiotów uczestniczących w wydarzeniu albo współpracujących przy jego organizacji.
Resort uzasadnia to koniecznością zapewnienia właściwego poziomu bezpieczeństwa, szczególnie w kontekście zagrożeń terrorystycznych, które – jak podkreślono w uzasadnieniu – koncentrują się często na wydarzeniach przyciągających dużą uwagę opinii publicznej i mediów.
MSWiA wskazuje, że choć całkowita rezygnacja z ustaw epizodycznych nie będzie możliwa, zwłaszcza przy wydarzeniach wymagających szczególnych inwestycji, to wiele rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa powtarzało się przy kolejnych przedsięwzięciach.
Dlatego resort chce wprowadzić stałe mechanizmy prawne, które pozwolą sprawniej przygotowywać i zabezpieczać najważniejsze wydarzenia odbywające się w Polsce.
Projekt nowelizacji ustawy o działaniach antyterrorystycznych został wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Planowany termin jego przyjęcia przez rząd to III kwartał 2026 r.
