Prawo jazdy także dla 17-latka, ale rząd przykręci śrubę nie tylko „świeżakowi”

Ministerstwo Infrastruktury chce zrealizować obietnice sprzed lat i dopuścić do kierowania pojazdami 17-latków, ale pod określonymi warunkami. Proponowane regulacje przewidują obostrzenia dla młodych kierowców, m.in. dwuletni okres próbny, surowsze limity prędkości, jazdę tylko z pasażerem i szereg innych. Zdaniem resortu infrastruktury to właśnie młodzi wiekiem kierowcy stwarzają największe zagrożenie na drogach.

Według badań Instytutu Transportu Samochodowego problem młodych kierowców posiadających prawo jazdy krócej niż dwa lata jest jednym z głównych problemów zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego w większości krajów. Powodem jest nie tyle brak znajomości przepisów czy umiejętności wykonywania manewrów, ile bardziej brak doświadczenia, nieświadomość zagrożeń i brak umiejętności ich przewidywania, a przy tym nadmierna wiara w siebie – młodzieńcza brawura.

Jednocześnie, na co zwraca uwagę Tomasz Matuszewski, dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Warszawie, system szkolenia kierowców obowiązujący w Polsce, ograniczający się do kilkudziesięciu godzin szkolenia teoretycznego i praktycznego, nie jest w stanie zapewnić w pełni możliwości realizacji podstawowego celu, jakim jest przygotowanie kandydatów na kierowców. Także dane policji wskazują, że grupa tzw. młodych kierowców w wieku 18-24 lat charakteryzuje się najwyższym wskaźnikiem liczby wypadków na 10 tys. populacji.

Z drugiej strony w Polsce pogłębia się wykluczenie komunikacyjne, a w sporej liczbie państw Europy, prawo jazdy kategorii B wydawane jest także 17-latkom. Tak jest m.in. w Austrii, Estonii, Francji, Danii, Holandii czy Niemczech. Ministerstwo Infrastruktury już dwa lata temu zapowiedziało, że chce dać ponownie możliwość uzyskania prawo jazdy 17-latkom, ale pod pewnymi warunkami. Do 2002 r. w Polsce obowiązywały bowiem przepisy, które umożliwiały siedemnastoletnim kierowcom prowadzenie pojazdów, ale bez dodatkowych wymogów.

Prawo jazdy dla 17-latka, ale jazda z pasażerem

W projekcie nowelizacji prawa o ruchu drogowym i ustawy o kierujących, ministerstwo infrastruktury dopuszcza możliwość, aby osoba po ukończeniu 17 lat, a przed ukończeniem 18 lat mogła uzyskać prawo jazdy kategorii B, ale za pisemną zgodą rodziców lub opiekunów. Prawo jazdy kat. B takiej osoby uprawniałoby wyłącznie do kierowania:

1. na terytorium Polski - do czasu ukończenia 18 lat;
2. w towarzystwie pasażera siedzącego na przednim siedzeniu, w przypadku pojazdu samochodowego innego niż czterokołowiec - przez okres 6 miesięcy, licząc od dnia uzyskania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do czasu ukończenia 18 lat.

Projekt zastrzega, że pasażerem tym może być osoba, która spełnia łącznie następujące warunki:

1. ukończyła 25 lat;
2. posiada prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat i nie jest ono zatrzymane za przekroczenie prędkości, przewóz osób w liczbie w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym;
3. nie podlegała zakazowi prowadzenia pojazdów w ciągu ostatnich 5 lat;
4. nie znajduje się pod wpływem alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

Resort uzasadnia, że zmiana powinna mieć pozytywny wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, bowiem doświadczony kierowca - pasażer będzie nadzorował nieletniego kierującego i udziela mu pomocy i doradzał.

Wydawane 17 latkowi prawo jazdy będzie opatrzone kodem wskazującym, że jego posiadacz jest obowiązany kierować pojazdem określonym w prawie jazdy kategorii B, innym niż czterokołowiec, wyłącznie w towarzystwie pasażera spełniającego wymogi. To na „młodym kierowcy” będzie spoczywał obowiązek weryfikacji trzeźwości, wieku, uprawnień i niekaralności pasażera.  Prowadzenie pojazdu bez wymaganego doświadczonego pasażera spełniającego ustawowe wymogi będzie traktowane jako jazda bez uprawnień.

Czytaj w LEX: Związanie organu administracyjnego urzędową informacją o przekroczeniu prędkości w sprawach o zatrzymanie prawa jazdy > >

Okres próbny nie tylko dla młodych kierowców

W przepisach ustawy o kierujących pojazdami ma pojawić się nowy rozdział dotyczący okresu próbnego dla młodych kierowców. W okresie próbnym kierujący pojazdami będą objęci surowszymi regulacjami.

Projektowane zmiany przewidują, że okres próbny dla osoby, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, trwa:

1. 2 lata, w przypadku osoby, która ukończyła 18 lat,
2. 3 lata w przypadku osoby posiadającej prawo jazdy, która uzyskała uprawnienia w wieku 17 lat, jednak nie dłużej niż do czasu ukończenia 20 lat.

Terminy te liczyć się będą od dnia, w którym został wydany dokument prawo jazdy.

Okres próbny ma dotyczyć także osób, które uzyskały prawo jazdy kategorii B po uprzednim cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie administracyjnym, a także niektórych kierowców, którzy zagraniczne prawo jazdy zamienili na polskie. Kierowanie pojazdem w okresie próbnym będzie też objęte obostrzeniami. Kierowcy nie będzie można:

1. prowadzić pojazdu po spożyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu;
2. przekraczania prędkości 50 km/h na obszarze zabudowanym,  80 km/h poza obszarem zabudowanym oraz 100 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej dwujezdniowej;
3. wykonywania przewozu osób taksówką albo w ramach przewozu okazjonalnego.

W okresie próbnym kierowca pojazdu samochodowego, który nie ukończył 18 lat będzie mógł przewozić osoby nieletnie wyłącznie w towarzystwie pasażera, który spełnia wymagania opisane powyżej.

Sprawdź również w LEX: Zakaz karny prowadzenia pojazdów określonej kategorii a administracyjny zakaz wydania prawa jazdy innej kategorii > >

Dodatkowe szkole dla „kierowcy na próbę”

Młodym kierowcom dojdą też dodatkowe obowiązki. Ministerstwo proponuje, aby w okresie próbnym po upływie 4 miesięcy od dnia rozpoczęcia okresu próbnego, ale nie później niż przed upływem 12 miesięcy do dnia jego zakończenia kierowca miał obowiązek odbyć:

1. płatny kurs dokształcający w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego w WODR,
2. płatne praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym w ośrodku doskonalenia techniki jazdy.

Zaświadczenia o ukończeniu szkolenia i kursu będzie miał obowiązek przedstawić właściwemu staroście przed upływem okresu próbnego. Ministerstwo chce, aby starosta wydał decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu próbnego:

1. o kolejne 2 lata, jeżeli w trakcie jego trwania kierowca popełnił dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stwierdzone w tym okresie mandatem karnym, prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym;
2. o czas zatrzymania prawa jazdy.

W przypadku gdy okres próbny miałby zostać przedłużony po raz trzeci, starosta miałby obowiązek wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Projekt wymienia konkretnie, o jakie wykroczenia chodzi. To m.in.:

• zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym (art. 86 par. 1, 1a lub 2),
• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu i inne wykroczenia naruszające pierwszeństwo pieszego (art. 86b par. 1),
• prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu (art. 87 par. 1),
• przekroczenie prędkości (art. 92a par. 2),
• naruszenie zakazu wyprzedzania (art. 92 b),
• niedozwolone objeżdżanie zapór na przejazdach kolejowych i wjeżdżanie na przejazdy kolejowe (art. 97a),
• niezachowanie ostrożności przy korzystaniu z dróg wewnętrznych (art. 98).

Ministerstwo do końca lutego konsultuje proponowane przepisy projektu. Chciałoby, aby nowelizacja jeszcze w tym roku weszła w życie.

Czytaj także w LEX: Posiadanie prawa jazdy nie jest gwarantowane w Konstytucji > >