WSA: Dostępność alkoholu blisko świątyń nie godzi w wolność wyznania
Na uchwałę dotyczącą usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych wpłynęła skarga jednego z mieszkańców Krakowa. Zdaniem skarżącego zaskarżona uchwała godziła w gwarantowaną przez Konstytucję swobodę wyznania, skoro blisko miejsc kultu przebywają osoby nietrzeźwe. Same ujemne odrzucia skarżącego nie pozwoliły na uznanie skargi za dopuszczalnej. Skarżący nie wykazał zaistnienia interesu prawnego - orzekł WSA w Krakowie.
Po wydaniu uchwały przez Radę Miasta Krakowa z 4 lipca 2018 r. w sprawie zasad usytuowania na terenie Gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych skargę wniósł RR. RR zaznaczył, że mieszka w Krakowie. Styka się często z osobami nietrzeźwymi, które przebywają blisko świątyń. To zaś utrudnia mu skupienie i narusza jego przekonania religijne. Skarżący podniósł, że uchwała godzi w zasadę równości wobec prawa i utrudnia korzystanie z wolności sumienia. Jego zdaniem uchwała naruszała także przepisy ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zdaniem skarżącego doszło do zwiększenia dostępności alkoholu w przestrzeni publicznej. W ocenie autora skargi, w centrum Krakowa blisko licznych obiektów sakralnych skoncentowane są lokale, w których można serwować alkohol. W ten sposób dochodzi do zakłócania praktyk religijnych - wywodził RR. Skarżący podniósł również, że uchwała narusza jego interes prawny. Istnienie interesu prawnego skarżący wywodził z faktu zamieszkiwania w Krakowie i bycia osobą praktykującą. Ostatecznie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Na rozprawie przed WSA RR wskazał, że skargę wnosi w imieniu własnym i ruchu społecznego, do którego należy.
Rada Miasta Krakowa domagała się odrzucenia skargi. Podniosła, że po stronie skarżącego brak jest interesu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniesioną skargę.
Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (art. 58 par 1 pkt 5a p.p.s.a.).
Jak wynika z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Posiadanie legitymacji skargowej zależy zatem od wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą.
Zdaniem WSA skargę należało odrzucić, gdyż RR nie wykazał naruszenia interesu prawnego. W rzeczywistości nie wskazał on realnych skutków prawnych dotyczących sfery jego praw i obowiązków. Nie można uznać, aby uchwała faktycznie wkraczała w zakres interesów skarżącego. Z orzecznictwa wynika, że interes prawny w zaskarżaniu uchwały powinien wiązać się z realnym naruszeniem sfery praw lub obowiązków strony. Nie można wnieść skargi wyłącznie w interesie publicznym. Ochrona interesu publicznego jest realizowana poprzez postępowanie nadzorcze - podkreślił WSA.
Można uznać, że skarżący wykazał w sprawie interes faktyczny. Nie udowodnił on jednak, że przysługuje mu interes prawny. Skarżący odnosił się do swoich odczuć. Nie można jednak zgodzić się z autorem skargi, że uchwała oddziaływuje ujemnie na sferę wolności sumienia i wyznania.
W świetle art. 53 Konstytucji każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii. Jak wynika z przepisów prawa wolność religii obejmuje wolność wyznawania lub przyjmowania religii według własnego wyboru, możliwość uzewnętrzniania jej indywidualnie lub z innymi. Wiąże się z uprawianiem kultu, modlitwą, praktykowaniem jej i nauczaniem. Z perspektywy wolności sumienia i religii znaczenia ma posiadanie świątyń i miejsc kultu. Uzewnętrznianie religii może być ograniczone tylko na podstawie przepisów ustawowych i tylko gdy jest to konieczne do ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych osób. Jednocześnie nie można nikogo zmuszać do uczestniczenia lub do nieuczestniczenia w praktykach religijnych.
Przepisy uchwały nie rzutowały na możliwość praktykowania przez skarżącego religii - podkreślił WSA. Niezadowolenie strony z bliskości ulokowania lokali oferujących alkohol względem miejsc kultu nie oznacza, że skarga została skutecznie wniesiona. Skarżący podnosił, że jego skargę wnosi także w imieniu ruchu Z. Podmiot ten stanowi jednak nieformalną inicjatywę i nie dysponuje legitymacją skargową w postępowaniu sądowoadministracyjnym - akcentował WSA.
Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 marca 2026 r., III SA/Kr 1197/25, LEX nr 4033290.
