Miłośnicy Orientu dostaną dwuletnie vouchery

Osoby, które miały zaplanowane wyjazdy w region Zatoki Perskiej, dostaną vouchery do wykorzystania w ciągu najbliższych dwóch lat na inne wycieczki. Pozwoli to im wybrać inną imprezę, zamiast rezygnować z umów i występować o zwrot środków z Turystycznego Funduszu Pomocowego – tak wynika z uchwalonej przez Sejm nowelizacji przepisów o turystyce. Wnioskodawcy odwołują się do rozwiązań z okresu pandemii COVID-19.

W piątek przyjęli poprawki Senatu do nowelizacji ustawy z 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2211).  Dodaje ona do ustawy nowy art. 47a. Nadzwyczajne lub nieuniknione okoliczności nie usprawiedliwiają odstąpienia od umowy o udział w imprezie turystycznej lub jej rozwiązania, jeśli podróżny wyrazi zgodę na otrzymanie ważnego przez 2 lata vouchera do wykorzystania na wyjazdy (ponieważ umowa byłaby utrzymana, to tak naprawdę vouchery dotyczyłyby jedynie wycieczek w tę samą destynację). Wystarczy jedynie aneksować umowę. Senackie poprawki miały jedynie charakter uściślający. Ustawa trafi teraz na biurko prezydenta Karola Nawrockiego. 

Nowela przewiduje, że wartość vouchera nie może być niższa niż kwota wpłacona na poczet realizacji dotychczasowej umowy o imprezę turystyczną. Środki odpowiadające wpłatom na poczet realizacji umów o imprezy turystyczne objęte będą zabezpieczeniem finansowym organizatora turystyki obowiązującym w dniu zawarcia dotychczasowej umowy o udział w imprezie turystycznej. Przepisy - o ile nowelę podpisze prezydent - wejdą w życie bardzo szybko, gdyż w dniu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Czytaj też w LEX: Nie każdy nieudany urlop oznacza zwrot ceny wycieczki. Omówienie wyroku TS z dnia 23 października 2025 r., C-469/24 (Tuleka) >

Alternatywa dla funduszu pomocowego

Podczas prac nad nowelą podkreślano, żę po wybuchu wojny USA i Izraela z Iranem trzeba było ewakuować ok. 15 tysięcy turystów. To jednak nie wszystko, gdyż z powodu przedłużającego się napięcia międzynarodowego w rejonie Bliskiego Wschodu pod znakiem zapytania - na wiele tygodni, a nawet miesięcy - stanęły kolejne wyjazdy.

Dynamiczna sytuacja na Bliskim Wschodzie wywołała ponadto falę odstąpień od umów ze strony podróżnych, których imprezy z destynacją w krajach Zatoki Perskiej. Sytuacja objęła imprezy turystyczne, zarówno które miały się dopiero rozpocząć, jak i te ale z odległymi terminami realizacji. Z perspektywy organizatorów turystyki skuteczne i uzasadnione nieuniknionymi i nadzwyczajnymi okolicznościami odstąpienie od umowy o udział w imprezie turystycznej skutkuje koniecznością zwrotu podróżnemu środków z tytułu zawartej umowy w terminie 14 dni od złożenia oświadczenia od odstąpieniu. Biorąc pod uwagę skalę zjawiska oraz podobne doświadczenia z okresu epidemii Covid-19 konieczne było przedsięwzięcie środków zaradczych w zakresie utrzymania płynności finansowej przedsiębiorców turystycznych – uzasadniał inicjatywę legislacyjną w tym względzie poseł-sprawozdawca Tadeusz Tomaszewski.

W nowelizacji nie chodzi o wszystkie imprezy turystyczne, ale tylko te w destynacjach wymienionych przez Ministra Sportu i Turystyki oraz Ministra Finansów i Gospodarki we wspólnym komunikacie, że wystąpiły tam nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności, które umożliwiają uruchomienie wypłat dla podróżnych ze środków Turystycznego Funduszu Pomocowego (TFP). Na liście są: Arabia Saudyjska, Bahrajn, Iran, Izrael, Jordania, Katar, Kuwejt, Liban, Oman, Palestyna i Zjednoczone Emiraty Arabskie. Komunikat określił wymogi, których spełnienie nakazuje wypłatę środków podróżnemu (np. określona destynacja imprezy turystycznej, daty graniczne rozpoczęcia imprezy turystycznej, czy też termin na złożenie wniosków przez podróżnego i organizatora turystyki).

Czytaj też w LEX: Nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności w przepisach o imprezach turystycznych >

Wypłata środków z TFP obejmuje wszystkie wpłacone przez podróżnego należności z tytułu imprezy turystycznej, która się nie odbyła, lub która się nie odbędzie z powodu wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności w miejscu destynacji. Spłata należności podróżnych środkami TFP, rodzi po stronie organizatora turystyki obowiązek zwrotu tych środków do Funduszu w przeciągu sześciu lat. W sytuacjach kryzysowych skorzystanie z wypłat środków z TFP ogranicza groźbę utraty płynności finansowej przez organizatora turystyki, ale jednak obciąża go długoletnimi zobowiązaniami względem Funduszu.

Skuteczny sposób sprawdzony w pandemii

Wielu z podróżnych, którzy wybrali konkretny cel podróży oraz pokryli wszelkie koszty imprezy, która nie mogła się odbyć było zaineresowanych nie tyle natychmiastowym zwrotem środków (w skutek ich wypłaty przez organizatora turystyki lub w ramach wypłaty z TFP), a uzyskaniem możliwości zrealizowania imprezy turystycznej w pierwotnie zakładanej destynacji, ale w innym, bezpieczniejszym terminie. Te wnioski zachęciły właśnie ustawodawcę w 2020 r. do wprowadzenia czasowej możliwości skorzystania przez organizatora turystyki oraz podróżnego z instytucji vouchera. Zgodnie z twierdzeniami przedstawicieli branży turystycznej, jak i samych podróżnych było to rozwiązanie satysfakcjonujące – czytamy w uzasadnieniu ustawy.

Vouchery nie są przymusem, a dobrowolną decyzją turysty. Celem jest, aby wiele umów o imprezy turystyczne zostało przeniesionych na przyszłe terminy, a w konsekwencji ma to szanse ochronić większość organizatorów turystyki i rozłożyć w czasie skutki ekonomiczne obecnego kryzysu. Przyjęcie przez klienta vouchera nie spowoduje rozwiązania umowy z organizatorem turystyki, dlatego środki wpłacone przez klientów będą podlegały ochronie przed niewypłacalnością organizatora turystyki. Dodatkowo, wpłacone przez podróżnego środki nie będą traktowane jako nowe wpłaty klientów, stąd nie znajdzie zastosowania regulacja dotycząca przedpłat na poczet modyfikacji gwarancji ubezpieczeniowych, bankowych czy ubezpieczeń na rzecz klientów przez organizatorów turystyki. Wnioskodawcy przekonują, że vouchery dla podróżnych będą więc w pełni chronione i umożliwią sprawne przekładanie imprez turystycznych na korzystniejszych warunkach. Nie ukrywają też, że chodzi o uniknięcie kryzysu w branży.

Dzięki wprowadzeniu w czasie epidemii Covid-19 wypłat dla podróżnych z Turystycznego Funduszu Zwrotów (prekursor TFP) oraz alternatywy w postaci przyjęcia przez podróżnego vouchera na realizację imprezy turystycznej w przyszłości, w latach newralgicznych tj. 2020-2022, liczba niewypłacalności organizatorów turystyki utrzymała się na dokładnie tym samym poziomie, jak w latach poprzedzających wybuch epidemii – tłumaczył w Sejmie pos. Tomaszewski.

Czytaj też w LEX: Lojalność klientów biur podróży w czasie pandemii COVID-19 >