SN: odszkodowanie za bezprawną sprzedaż lokalu niezwróconego po dekrecie Bieruta

Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli orzeczono nieważność decyzji odmawiającej przyznania byłemu właścicielowi nieruchomości prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu Bieruta, źródłem poniesionej szkody może być także wydana z naruszeniem prawa decyzja zezwalająca na sprzedaż lokali w spornym budynku.

Po ponad 12 latach procesu Anna G. i Jerzy K. doczekali się korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia sądu, choć w sprawie nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok.

SKO: decyzja jest ważna

Złożyli oni pozew o odszkodowanie od skarbu państwa za utratę mieszkania w budynku znacjonalizowanym ich dziadkom. W 1953 r. odmówiono im przyznania użytkowania wieczystego na nieruchomości.  Następnie w 1979 r. miasto sprzedało osobie trzeciej lokal, a w 2001 r. prezes Urzędu Mieszkalnictwa stwierdził nieważność decyzji z 1953 r.. Jednak prezydent m. st. Warszawy odmówił zwrotu lokalu, spadkobiercy zaskarżyli też decyzję sprzedażową, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze zakwalifikowało jako wydaną z naruszeniem prawa. SKO oddaliło jednak żądanie unieważnienia decyzji, gdyż wywołałaby ona nieodwracalne skutki prawne. Jako źródło szkody powodowie wskazali właśnie tę późniejszą decyzję sprzedażową. Roszczenie takie przedawnia się bowiem z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność wadliwej decyzji (art. 160 par.1 i 169 par.6 kodeksu postępowania administracyjnego).

Źródło szkody
Sąd Okręgowy zasądził na ich rzecz po 434 tys. zł. uznając, że między decyzją o sprzedaży lokalu a szkodą powodów jest normalny związek przyczynowy. Powstał jednak problem prawny spowodowany rozbieżnym orzecznictwem sądów. Dlatego Sąd Apelacyjny zwrócił się z pytaniem do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie kwestii, czy za źródło szkody przedwojennych właścicieli nieruchomości objętej działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy zwanego dekretem Bieruta może być uznana bezprawna decyzja zezwalająca na sprzedaż lokalu w budynku posadowionym na tej nieruchomości.  Czy też źródłem tej szkody jest wyłącznie wadliwa decyzja o odmowie przyznania własności czasowej?
Sąd Najwyższy w uchwale trzech sędziów stwierdził, że źródłem poniesionej przez  następców prawnych szkody może być także wydana z naruszeniem prawa decyzja zezwalająca na sprzedaż lokali w budynku położonym na tej nieruchomości.

Sygnatura akt III CZP 49/14, uchwała 3 sędziów SN z 21 sierpnia 2014 r.