Prokuratorzy sprawdzają, czy I prezes SN nie przekroczył uprawnień
Zespół prokuratorów do spraw zapobiegania negatywnym skutkom orzeczeń wydanych przez sędziów powołanych przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa po 2017 r. wszczął śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego kierującego pracami Izby Karnej Sądu Najwyższego, tj. obecnie pierwszego prezesa Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego. Chodzi o wydanie zarządzenia, które miało prowadzić do wyeliminowania rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego.
Postępowanie dotyczy podejrzenia, że w okresie od 8 maja 2024 r. do 25 maja 2026 r., działając na szkodę interesu prywatnego stron postępowań oraz interesu publicznego w postaci prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i władzy sądowniczej, prezes Kapiński wydał – bez podstawy prawnej - Regulamin Sądu Najwyższego, zarządzenia skutkujące pozbawieniem stron postępowań możliwości uruchomienia procedury określonej w art. 41 par. 1 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli w danej sprawie istnieje jakakolwiek okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Naruszenie prawa stron?
- Zarządzenia te miały prowadzić do wyeliminowania rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego, a w konsekwencji naruszać prawo do sądu ustanowionego ustawą, niezależnego i bezstronnego, gwarantowane przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - poinformowała prok. Anna Adamiak, rzecznik prasowy Prokuratora Generalnego.
Śledztwo zostało zainicjowane zawiadomieniem sędziów Sądu Najwyższego, które wpłynęło do Prokuratury Krajowej 28 maja 2026 r. Zawiadamiający wskazali, że wydawane zarządzenia, a następnie podejmowane na ich podstawie rozstrzygnięcia, uniemożliwiały rozpoznawanie wniosków o wyłączenie sędziego w trybie przewidzianym w art. 41 par. 1 k.p.k., co mogło prowadzić do naruszenia prawa stron do rzetelnego procesu przed niezależnym i bezstronnym sądem.
W ramach postępowania sprawdzającego, prowadzonego na podstawie art. 307 par. 3 k.p.k., przesłuchano zawiadamiających w charakterze świadków oraz zgromadzono dokumentację obejmującą zarządzenia wydawane przez kierującego Izbą Karną Sądu Najwyższego, jak również rozstrzygnięcia podejmowane na ich podstawie w sprawach dotyczących wniosków o wyłączenie sędziów.
Wyjaśnienie okoliczności
Według prokurator Adamiak, analiza zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziła do powstania uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 par. 1 k.k. Stosownie do treści art. 303 k.p.k., wszczęto śledztwo, którego celem jest przeprowadzenie czynności procesowych możliwych do wykonania wyłącznie w toczącym się postępowaniu oraz wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Dzięki temu możliwe będzie dokonanie pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i podjęcie dalszych decyzji procesowych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
