PLK SA będzie niezależne od przewoźników kolejowych

Z dniem 31 sierpnia 2011 r. weszła w życie nowelizacja z 10 czerwca 2011 r. ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", która ma doprowadzić do tego, że organy PLK SA będą podejmować decyzje dotyczące określania i pobierania opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej oraz udostępniania infrastruktury przewoźnikom w sposób przejrzysty, bezstronny i niedyskryminujący żadnego przewoźnika kolejowego.

Nowelizacja (Dz. U. Nr 168, poz. 1002) stanowi odpowiedź na zarzuty Komisji Europejskiej, której zdaniem polski zarządca infrastruktury kolejowej, czyli PLK SA, jest nadal kontrolowany przez Grupę PKP w zakresie decyzyjności. PKP SA jest spółką dominującą w Grupie PKP, zaś PLK SA oraz spółki przewozowe są spółkami od niej zależnymi.
Podmiotem wykonującym podstawowe funkcje w zakresie podejmowania decyzji związanych z przydzielaniem tras pociągów, jak również z pobieraniem opłat za infrastrukturę, jest zarządca infrastruktury kolejowej, tj. PLK SA. W odniesieniu do interpretacji art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady z dnia 29 lipca 1991 r. 91/440/EWG w sprawie rozwoju kolei wspólnotowych (Dz. U. UE L Nr 237, s. 25), Komisja Europejska stoi na stanowisku, że podmiot, któremu powierzono podstawowe funkcje, musi być "niezależny" od przedsiębiorstw świadczących kolejowe usługi transportowe (przewoźników kolejowych).
Komisja Europejska wskazała, że w przypadku, gdy podmiot, któremu powierzono podstawowe funkcje, jest spółką zależną od holdingu, w skład którego wchodzą przedsiębiorstwa świadczące kolejowe usługi transportowe, podmiot ten stanowi część tej samej "firmy", będącej holdingiem, co przedsiębiorstwa świadczące kolejowe usługi transportowe, chyba że możliwe jest wykazanie, że taki podmiot działa niezależnie od nich. Odpowiada to interpretacji terminu "przedsiębiorstwo" przedstawionej w kontekście art. 81 i 82 Traktatu WE (obecnie art. 101 i art. 102 TFUE), zgodnie z którą spółka zależna, która nie posiada rzeczywistej autonomii w zakresie kształtowania swojej działalności na rynku, nie może być uznana za oddzielne przedsiębiorstwo. W tym przypadku spółka dominująca i jej spółki zależne stanowią jedną jednostkę gospodarczą. Zasadniczo, jeżeli holding jest właścicielem wszystkich lub większości akcji lub przypadających na nie praw głosu podmiotu, któremu powierzono podstawowe funkcje, będzie mógł kontrolować zarówno organizację, jak i procedury decyzyjne tego podmiotu.
W swojej odpowiedzi na zarzuty Komisji Europejskiej, Rząd Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązał się wówczas do:
- ustanowienia przepisów zakazujących zasiadania w Zarządzie PLK SA osób będących jednocześnie członkami Zarządu PKP SA i spółek Grupy PKP;
- przygotowania przepisów uniemożliwiających członkom zarządu PLK SA oraz wyższym rangą pracownikom zajmującym się podstawowymi funkcjami, zajmowanie wyższych stanowisk w PKP SA i innych spółkach Grupy PKP przez odpowiednio długi okres po zakończeniu pracy w PLK SA;
- zapewnienia, że dostęp do systemów informatycznych PLK SA będzie lepiej chroniony, a pracownicy spółki będą mieli ograniczony kontakt z PKP SA i innymi spółkami Grupy PKP, poza oficjalnymi kontaktami związanymi z wykonywaniem podstawowych funkcji.

Artykuł pochodzi z programu System Informacji Prawnej LEX on-line