Na portalu Rządowego Centrum Legislacji została opublikowana kolejna już wersja projektu ustawy zmieniającej ustawę o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektóre inne ustawy. Przypomnijmy, że w pierwotnej wersji system monitorowania przewozu towarów obowiązuje od kwietnia 2017 roku i był już wielokrotnie rozbudowywany.

Zobacz w LEX: Pakiet przewozowy >

Różne opodatkowanie oleju opałowego

Oleje opałowe, ze względu na znaczne różnice w wysokości opodatkowania akcyzą w stosunku do olejów napędowych oraz możliwość wykorzystania ich do napędu pojazdów, to intratny obszar działania dla przestępców podatkowych. W związku z tym Ministerstwo Finansów chce mieć możliwość łatwiejszego monitorowania ich obrotu, wykorzystując do tego istniejące już systemy i infrastrukturę.

Zobacz również:
Obowiązkowy split payment od stycznia 2020 roku >>

MF chce ograniczyć prawo mikrofirm do liniowego podatku >>
 

Zmiany mają dotknąć nie tylko handlujących, ale również zużywających oleje opałowe. Przede wszystkim, chcąc dalej nabywać oleje opałowe z zastosowaniem preferencyjnej stawki akcyzy, zużywający zobowiązany będzie uzyskać nowy specjalny status akcyzowy – status zużywającego podmiotu olejowego. Idąc śladem już istniejących regulacji, nowy status będzie można uzyskać poprzez złożenie uproszczonego zgłoszenia rejestracyjnego. Projektowane przepisy zakładają, iż podmioty zainteresowane będą mogły składać uproszczone zgłoszenia rejestracyjne już od 1 czerwca 2019 – daje więc to kwartał na podjęcie stosownych działań – bowiem planowany termin wejścia w życie ustawy to 1 września 2019 r.

 

Konieczne zgłoszenie

Przygotowanie zgłoszenia będzie stanowić dla przyszłych zużywających podmiotów olejowych znaczące obciążenie administracyjne – zgłoszenie ma zawierać dane identyfikacyjne, takie jak nazwa, siedziba, NIP oraz liczbę i miejsce posiadanych urządzeń grzewczych, w tym dane geolokalizacyjne. Dodatkowo, doświadczenie pokazuje że wprowadzenie nowych specjalnych statusów akcyzowych i formularzy, w początkowym okresie ich funkcjonowania, jest źródłem wielu trudności nie tylko po stronie podatników, ale również urzędników, ze względu na niejednoznaczność użytych terminów i wątpliwości interpretacyjne. Niemniej jednak, kluczowe będzie monitorowanie statusu prac nad ustawą i pilnowanie terminów - nie można również wykluczyć scenariusza, w którym okno czasowe na złożenie zgłoszenia zostaje skrócone ze względu na przyjęcie ustawy w terminie późniejszym, niż zakłada to Ministerstwo Finansów. Należy zaznaczyć, że brak odpowiedniego statusu może skutkować koniecznością kupna olejów opałowych z kilkukrotnie wyższą kwotą akcyzy. Dla lepszego zobrazowania różnic – w przypadku zakupu standardowej cysterny trzykomorowej, o pojemności 29 tys. litrów, różnica w samym podatku akcyzowym, w zależności od zastosowanej stawki może wynieść od niemal 28 do ponad 45 tys. zł.

 


Specjalny status akcyzowy

Natomiast podmioty obracające olejami opałowymi zobowiązane będą do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego jako pośredniczący podmiot olejowy, będący kolejnym specjalnym statusem akcyzowym wprowadzanym omawianym projektem. Poza danymi identyfikacyjnymi w zgłoszeniu tym będzie trzeba wykazać posiadane koncesje na obrót paliwami ciekłymi.

Zobacz procedurę w LEX: Nakładanie kar pieniężnych w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów >

Swoistą rewolucję natomiast ma stanowić odejście od papierowych oświadczeń o przeznaczeniu olejów opałowych, które dotychczas było podstawą stosowania preferencyjnej stawki akcyzy. Ministerstwo Finansów proponuje zintegrowanie systemu oświadczeń z systemem monitorowana drogowego i kolejowego przewozu towarów na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Wraz z wprowadzonymi stosunkowo niedawno JPK oraz elektronicznymi dokumentami dostaw wpisuje się to w trend digitalizacji, jaki przejawiają polskie organy podatkowe. Zużywający podmiot olejowy będzie uzupełniał zgłoszenie na PUESC m.in. o informacje o ilości odebranego towaru, a chcąc skorzystać z preferencyjnej stawki podatku – również o oświadczenie, że nabywane wyroby zostaną przeznaczone do celów opałowych. W praktyce oznacza to, że podmioty dotychczas niezarejestrowane w PUESC będą musiały sfinalizować cały proces rejestracyjny przed 1 września 2019 r.

Zobacz procedurę w LEX: Kontrola przewozu towarów >

Dodatkowe kary na horyzoncie

Ministerstwo Finansów, w związku z poszerzeniem funkcjonalności PUESC i zintegrowaniem w jej ramach systemu oświadczeń opałowych, proponuje również szereg sankcji do ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, z których potencjalnie najbardziej dotkliwa ma wynieść aż 46 proc. wartości brutto towaru będącego przedmiotem dostawy, jednakże katalog wprowadzonych kar zawiera również takie pozycji jak 100 tys. zł dla przewoźnika, który dostarczył oleje opałowe w złe miejsce, czy też 5 tys. zł w przypadku niepotwierdzenia odbioru transportu na platformie PUESC.

Dlatego też istotne jest, aby podmioty zainteresowane podjęły stosowne działania już teraz, na etapie projektowania ustawy, nie zwlekając do ostatniej chwili. Ramy czasowe są wąskie, a jakiekolwiek opóźnienia w procesie legislacyjnym mogą je zawęzić jeszcze bardziej. Trzeba pamiętać, że złożenie dużej liczby zgłoszeń rejestracyjnych w jednym czasie przez wiele podmiotów może powodować również opóźnienia po stronie urzędów, a uzyskanie niezbędnych statusów i dostępów (PUESC) z wyprzedzeniem pozwoli na dalsze stosowanie preferencyjnej stawki akcyzy dla olejów opałowych.

Tomasz Orłowski, starszy konsultant w PwC

Przemysław Januchta, konsultant w PwC