W prawie podatkowym brak jednolitego rozumienia pojęcia rzeczywisty beneficjent
Rozumienie pojęcia rzeczywisty beneficjent wywołuje wiele wątpliwości. Praktyka wykorzystywania przez organy podatkowe klauzuli rzeczywistego beneficjenta jako swojego rodzaju ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania zwiększa niepewność podatników co do skutków podejmowanych działań inwestycyjnych na gruncie prawa podatkowego.
Klauzula beneficial ownership, stanowią element norm ograniczających prawo państwa źródła do opodatkowania dochodów z dywidend, odsetek i należności licencyjnych. Zgodnie z ogólną zasadą korzyści traktatowe wynikające z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO), polegające na zwolnieniu dochodów z tych źródeł z podatku u źródła bądź obniżeniu stawki podatkowej, w myśl Konwencji Modelowej OECD przyznawane są rezydentom umawiającego się państwa.
Unormowania rozdzielające roszczenia podatkowe państwa źródła i państwa rezydencji w odniesieniu do opodatkowania dochodów z dywidend, odsetek i należności licencyjnych zwykle wprowadzają dodatkowy wymóg, zgodnie z którym objęcie odbiorcy tych dochodów ochroną traktatową warunkowane jest posiadaniem przez ten podmiot statusu prawnego rzeczywistego beneficjenta (beneficial owner).
Książka Michała Wilka "Klauzula rzeczywistego beneficjenta (beneficial ownership) w międzynarodowym prawie podatkowym" jest jedynym na rynku wydawniczym opracowaniem w całości dotyczącym tego zagadnienia. Zaproponowano w niej właściwe rozumienie analizowanego pojęcia z uwzględnieniem genezy i znaczenia klauzuli beneficial ownership oraz relacji, w jakich unormowanie to powinno pozostawać względem innych instrumentów zapobiegających unikaniu opodatkowania.
Poczynione w tej mierze uogólnienia opatrzone zostały przykładami zdarzeń gospodarczych oraz konstrukcji prawnych, które budzą w praktyce wątpliwości co do ustalenia podmiotu legitymującego się statusem rzeczywistego beneficjenta.
Ponieważ klauzula rzeczywistego beneficjenta zaimplementowana została do zdecydowanej większości umów o UPO zawartych przez Polskę, celem niniejszej monografii jest także sformułowanie postulatów względem polskiej polityki podatkowej w odniesieniu do stanowienia oraz stosowania prawa w tym zakresie.
W monografii analizie poddane zostały materiały z prac OECD nad wprowadzeniem klauzuli beneficial ownership do Konwencji Modelowej OECD, unormowania umów o UPO, w których wykorzystano pojęcie rzeczywistego beneficjenta (przede wszystkim skoncentrowano się na umowach zawartych przez Polskę), uregulowania prawa wewnętrznego wybranych państw common law oraz państw opartych na systemie prawa kontynentalnego, a także orzecznictwo różnych państw i ustalenia doktryny w tym zakresie.
Publikacja przeznaczona jest dla pracowników firm konsultingowych, doradców podatkowych oraz menedżerów przedsiębiorstw międzynarodowych, a także pracowników administracji podatkowej. Stanowić będzie istotną pomoc w opracowaniu właściwej metodologii rozliczenia podatku u źródła, zwłaszcza dla departamentów podatkowych podmiotów działających w sektorze usług finansowych.
Michał Wilk - doktor nauk prawnych, adiunkt w Katedrze Materialnego Prawa Podatkowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, radca prawny i doradca podatkowy, współpracownik Centrum Dokumentacji i Studiów Podatkowych UŁ oraz Kancelarii Prawno-Podatkowej Mariański Group, członek polskiego oddziału Międzynarodowego Stowarzyszenia Podatkowego, członek-założyciel Stowarzyszenia Doktorantów i Doktorów Prawa Podatkowego.
