Jak prawidłowo zawrzeć umowę o pracę ze wspólnikiem, który pełni funkcję prezesa zarządu?

Pytanie pochodzi z publikacji Vademecum Głównego KsięgowegoW spółce z ograniczoną odpowiedzialnością działa dwóch wspólników. Jeden ze wspólników jest jednocześnie prezesem zarządu spółki, natomiast drugi wspólnik jest wiceprezesem zarządu.Jak prawidłowo zawrzeć umowę o pracę ze wspólnikiem będącym prezesem zarządu (zgodnie z art. 210 KSH)?Czy prawidłowym jest, aby zgromadzenie wspólników w drodze uchwały wyznaczyło pełnomocnika do podpisywania umów o pracę ze wspólnikami?Czy tym pełnomocnikiem może być drugi wspólnik?Czy takie pełnomocnictwo powinno być zawarte w formie aktu notarialnego, czy też wyznaczenie pełnomocnika ma się znaleźć w akcie założycielskim spółki?Czy udzielone pełnomocnictwo musi odnosić się do podpisania tej jednej, konkretnej umowy, czy może zostać udzielone do podpisywania tez innych umów o pracę z innymi osobami?Kiedy taka umowa o pracę z członkiem zarządu, który jest jednocześnie wspólnikiem, będzie ważna pod względem prawnym?

[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone> <w:PunctuationKerning /> <w:ValidateAgainstSchemas /> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables /> <w:SnapToGridInCell /> <w:WrapTextWithPunct /> <w:UseAsianBreakRules /> <w:DontGrowAutofit /> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument></xml><![endif]

[if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles></xml><![endif][if gte mso 10]><style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable{mso-style-name:Standardowy;mso-tstyle-rowband-size:0;mso-tstyle-colband-size:0;mso-style-noshow:yes;mso-style-parent:"";mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;mso-para-margin:0cm;mso-para-margin-bottom:.0001pt;mso-pagination:widow-orphan;font-size:10.0pt;font-family:"Times New Roman";mso-ansi-language:#0400;mso-fareast-language:#0400;mso-bidi-language:#0400;}</style><![endif]

Odpowiedź:

1. Podmiotami uprawnionymi do zawarcia umowy o pracę z Prezesem Zarządu spółki z o.o. jest rada nadzorcza spółki lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Do zawarcia umowy o pracę nie jest wymagana żadna forma szczególna.

2. Podmiotem uprawnionym do zawarcia umowy o pracę z Prezesem Zarządu spółki może być również pełnomocnik wyznaczony uchwałą zgromadzenia wspólników.

3. Brak jest przeciwwskazań by to wspólnik był pełnomocnikiem.

4. Wyznaczenie pełnomocnika do zawarcia umowy o pracę powinno nastąpić jedynie uchwałą zgromadzenia wspólników, nie jest wymagane zawarcie pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego, a jedynie w zwykłej formie pisemnej, nawet, gdy czynność dokonana przez pełnomocnika wymaga do jej zawarcia pełnomocnictwa w formie szczególnej. Nie ma potrzeby dokonywania zmiany umowy spółki.

5. Uprawnienie pełnomocnika może dotyczyć każdego rodzaju umów określonych w uchwale zgromadzenia wspólników. Zatem można zostać upoważniony do podpisywania także innych umów.

6. Umowa o pracę będzie ważna pod względem prawnym, jeżeli zostanie zawarta między radą nadzorczą spółki lub pełnomocnikiem powołanym uchwałą zgromadzenia wspólników, a członkiem zarządu. Jednakże, w przypadku, gdy członek zarządu jest jednocześnie jedynym wspólnikiem lub tzw. ,,prawie jedynym wspólnikiem” spółki umowa o pracę będzie nieważna.

Uzasadnienie:

Zgodnie z treścią art. 210 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1030) - dalej k.s.h. w sporach pomiędzy spółką, a członkiem zarządu spółki następuje zmiana podmiotów uprawnionych do reprezentowania spółki. Co do zasady spółka z o.o. jest reprezentowana przez członków zarządu, natomiast w przypadku sporu między spółką, a członkiem zarządu następuje zmiana reprezentacji spółki na rzecz rady nadzorczej lub pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników. Chociaż, przepisy prawa pracy jak i prawa handlowego nie określają wprost podmiotów uprawnionych do zawierania umów o pracę z członkami zarządu spółki z o.o. zarówno w judykaturze jak i doktrynie uznaje się, że we wskazanym przypadku należy stosować normę wynikającą z art. 210 k.s.h. Zatem umowa o pracę z członkiem zarządu spółki może zostać zawarta bądź przez radę nadzorczą spółki lub pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników. Podkreślenia wymaga, że brak jest możliwości zawarcia umowy o pracę z członkiem zarządu, który jest jednocześnie jedynym wspólnikiem spółki, gdyż nie występuje elementarna cecha stosunku pracy – podporządkowanie pracownicze. Podobna sytuacja występuje w przypadku tzw. ,,niemal jednego wspólnika”. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 sierpnia 2011 r., I UK 8/11, G.Prawna 2011, nr 208, poz. 8' uznał, iż brak jest możliwości zatrudnienia pracowniczego członka zarządu będącego wspólnikiem, gdy udział innego wspólnika w kapitale zakładowym spółki pozostaje iluzoryczny, wskazując na przykładowe proporcje udziałów 99/100 do 1/100.

Uznaje się, że w przypadku, gdy w spółce funkcjonuje rada nadzorcza, to ona powinna zawrzeć umowę o pracę z członkiem zarządu w imieniu spółki. W przypadku, gdy w spółce z o.o. nie funkcjonuje rada nadzorcza, wówczas to zgromadzenie wspólników zobowiązane jest do wyznaczenia w drodze uchwały pełnomocnika uprawnionego do zawarcia umowy. Wskazać należy, że zakres umocowania pełnomocnika jest uzależniony od treści uchwały zgromadzenia wspólników. Kontynuując, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, do pełnomocnictwa udzielonego na podstawie art. 210 § 1 k.s.h. nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego o pełnomocnictwie. (Wyrok SN z dnia 15 czerwca 2012 r., II CSK 217/11).Zatem niezależnie od tego czy pełnomocnik dokonuje czynności, do której skuteczności wymagane jest pełnomocnictwo w formie szczególnej, wystarczająca będzie zwykła forma pisemna pełnomocnictwa. W związku z tym, że ustawodawca nie precyzje, jakie podmioty mogą być pełnomocnikami w trybie art. 210 k.s.h. to do kompetencji zgromadzenia wspólników należy wybór określonej osoby.

Agata Kamińska, autorka współpracuje z publikacją Vademecum Głównego Księgowego  

Odpowiedzi udzielono 5 grudnia 2014 r.