TSUE: Włoski system naboru personelu w publicznych placówkach oświatowych narusza prawo UE
Włoskie ramy normatywne nie określają żadnej maksymalnej łącznej długości ani maksymalnej liczby umów na czas określony. W szczególności wymóg, zgodnie z którym udział w konkursach organizowanych w celu zatrudnienia na podstawie mianowania personelu ATP wymaga posiadania co najmniej dwóch lat stażu pracy na podstawie umowy na czas określony, sprzyja stosowaniu takich umów przez ten minimalny okres dwóch lat, nawet jeśli w rzeczywistości służą one stałym i długotrwałym potrzebom kadrowym - uznał Trybunał Sprawiedliwości UE.
W środę, 13 maja 2026 r., Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-155/25 | Komisja/Włochy (Brak środków mających na celu zapobieganie nadużywaniu umów o pracę na czas określony).
Tło sprawy
We Włoszech nabór personelu administracyjnego, technicznego i pomocniczego w publicznych placówkach oświatowych (dalej: personel ATP) następuje na podstawie umów na czas określony w celu tymczasowego zajmowania stanowisk nieobsadzonych, podczas gdy członkowie tego personelu mogą zostać mianowani na te same stanowiska jedynie w drodze konkursów, których organizacja nie przebiega zgodnie z dokładnym harmonogramem, i które są zarezerwowane dla pracowników należących do tego personelu posiadających co najmniej dwa lata doświadczenia w ramach tego rodzaju umowy.
Komisja Europejska uważa, że system ten jest niezgodny z prawem Unii dotyczącym umów na czas określony, które przewiduje ograniczenia w korzystaniu z tych umów i daje pierwszeństwo procedurom naboru na stałe stanowiska (Klauzula 5 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, ujętego w załączniku do dyrektywy Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców [UNICE], Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych [ETUC]).
Z tego powodu Komisja wniosła do Trybunału Sprawiedliwości skargę przeciwko Włochom o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.
Trybunał uwzględnił skargę Komisji.
Co orzekł Trybunał
Po pierwsze, Trybunał Sprawiedliwości UE zauważył, że włoskie ramy normatywne nie określają żadnej maksymalnej łącznej długości ani maksymalnej liczby umów na czas określony dla personelu ATP.
Po drugie, w odniesieniu do konkursów organizowanych w celu zatrudnienia na podstawie mianowania personelu ATP, Trybunał uznał w szczególności, że wymóg, zgodnie z którym udział w tych konkursach wymaga posiadania co najmniej dwóch lat stażu pracy na podstawie umowy na czas określony, sprzyja stosowaniu takich umów przez ten minimalny okres dwóch lat, nawet jeśli w rzeczywistości służą one stałym i długotrwałym potrzebom kadrowym.
Ponadto Włochy nie mogą powoływać się na potrzebę elastyczności, ponieważ włoskie uregulowania nie wskazują dokładnych i konkretnych okoliczności uzasadniających korzystanie z kolejnych umów o pracę na czas określony w odniesieniu do personelu ATP oraz gwarantujących, że umowy te rzeczywiście służą zaspokojeniu takiej potrzeby elastyczności.
Wreszcie organizowanie w niedawnej przeszłości konkursów mogących prowadzić do zatrudnienia na podstawie mianowania personelu ATP również nie jest, ze względu na swój doraźny i nieprzewidywalny charakter, w stanie zapobiec nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów na czas określony.
