Inspektor pracy ujawni, czym zajmuje się jego rodzina
Sejmowa Komisja do Spraw Petycji proponuje, aby dodać do ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zapisy, które pomogą tak wyznaczać kontrolerów, aby inspektor pracy nie mógł kontrolować firmy, w której ktoś z jego rodziny np. szkolił pracowników z BHP lub prowadził inne działania pokrywające się z zakresem prowadzonej przez niego kontroli.
Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, którą przygotowała Komisja, ma zapewnić przejrzystość w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez członków rodziny inspektorów pracy, o ile ma ona związek z działalnością kontrolną prowadzoną przez tych inspektorów. Projekt trafił do Sejmu i jest obecnie analizowany przez Biuro Legislacyjne Kancelarii Sejmu.
Po nowelizacji, pracownik wykonujący czynności kontrolne ma składać pisemne oświadczenie o prowadzeniu albo nieprowadzeniu przez osobę najbliższą działalności gospodarczej, której przedmiot pokrywa się z przedmiotem kontroli prowadzonej przez tego pracownika.
Kim jest osoba najbliższa?
Pojęcie osoby najbliższej definiuje art. 115 § 11 Kodeksu karnego. Jest to małżonek, wstępny (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), zstępny (dzieci, wnuki, prawnuki), rodzeństwo (w tym rodzeństwo przyrodnie), powinowaty w tej samej linii lub stopniu (a więc powinowaci w linii prostej - mąż matki, babki itd., żona ojca, dziadka itd., małżonkowie, dzieci, wnuki itd., dzieci, wnuki współmałżonka, matka żony w stosunku do jej męża, a w linii bocznej: rodzeństwo małżonka np. brat męża w stosunku do jego żony), osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek (przysposabiający i jego małżonek, przysposobiony i jego małżonek), a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.
30 dni na złożenie oświadczenia
Wszyscy obecni pracownicy PIP wykonujący czynności kontrolne będą musieli złożyć oświadczenia w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy. W projekcie zaplanowano, że przepisy zaczną obowiązywać 1 października 2018 roku, więc, jeśli w takcie prac w parlamencie nic się nie zmieni, to termin na złożenie pierwszych oświadczeń upłynie 30 października 2018 roku.
Przewidziano również aktualizacje oświadczeń, jeśli zmienią się okoliczności - tu również zapisano w projekcie termin 30 dni (od zaistnienia przyczyny zaktualizowania oświadczenia).
Osoby, które będą rozpoczynać pracę w PIP już po wejściu w życie ustawy, będą miały 30 dni od dnia zatrudnienia na złożenie oświadczenia.
Inspektor musi być obiektywny
Jak podano w uzasadnieniu projektu, zbieżność przedmiotu kontroli prowadzonej przez inspektora pracy z działalnością gospodarczą członka jego rodziny może prowadzić do konfliktu interesów, jak również podejrzenia o stronniczość bądź interesowność. Zarówno więc w interesie Państwowej Inspekcji Pracy, jako organu kontroli państwowej, jak i samych inspektorów pracy leży zapewnienie przejrzystości na gruncie styku interesów zawodowych i prywatnych. Odpowiednia wiedza posiada na przez przełożonych pozwoli im na taką organizację działań kontrolnych, aby taką przejrzystość zapewnić.
Zgodnie z art. 44 ust. 2 ustawy o PIP, inspektorzy pracy wykonujący czynności kontrolne w zakresie swojego działania są niezależni od jakichkolwiek wpływów postronnych i nie mogą uczestniczyć w interesach podmiotów kontrolowanych. Okazuje się jednak, że w takich interesach mogą uczestniczyć członkowie rodzin tych inspektorów. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy należy między innymi kontrola przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracodawców. Równocześnie pracodawcy są zobowiązani, w celu prawidłowego wykonywania zadań z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, do utworzenia służby bhp, przy czym stosownie do treści art. 237 11 § 2 Kodeksu pracy w razie braku kompetentnych pracowników pracodawca może powierzyć wykonywanie zadań tej służby specjalistom spoza zakładu pracy. Zdarza się, że w działalność podmiotów gospodarczych, wykonujących zadania służby bhp, w tym prowadzenie szkoleń bhp są zaangażowani członkowie rodziny inspektorów pracy. Obecnie kierownictwo PIP nie dysponuje informacją, które z firm zapewniających pracodawcom obsługę w zakresie bhp prowadzone są przez członków rodzin inspektorów pracy, nie ma też ani obowiązku ani prawnych możliwości uzyskiwania takich danych.
Czytaj też: Inspektor kontrolował firmę i pracował dla niej >>
