PIP a związki zawodowe

Jedną z form wspłdziałania Państwowej Inspekcji Pracy z partnerami społecznymi są kontrole przeprowadzane na wniosek organizacji związkowych oraz społecznych inspektorw pracy. Jest to bardzo skuteczna forma pomocy udzielanej przedstawicielstwom pracowniczym przez inspekcję pracy. Zgodnie bowiem z art. 14 ustawy z dnia 13 lipca 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 z pźn. zm.), Państwowa Inspekcja Pracy przy realizacji swoich zadań ma obowiązek wspłdziałać ze związkami zawodowymi, organizacjami pracodawcw, organami samorządu załogi, radami pracownikw, społeczną inspekcją pracy oraz z organami administracji państwowej, a w szczeglności z organami nadzoru i kontroli nad warunkami pracy, Policją, Strażą Graniczną, Służbą Celną, urzędami skarbowymi i Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a także organami samorządu terytorialnego.

Współdziałanie ze związkami zawodowymi, organami samorządu załogi, radami pracowników i społeczną inspekcją pracy polega w szczególności na informowaniu o tematyce i zakresie przeprowadzanej kontroli, analizowaniu zgłoszonych uwag i spostrzeżeń, informowaniu o wynikach kontroli i podjętych decyzjach oraz na udzielaniu porad i informacji z zakresu prawa pracy. Każdego roku specjaliści PIP udzielają działaczom związkowym i społecznym inspektorom pracy ok. 40 tys. porad.
Poza zakładem pracy – PIP może współpracować z organami administracji państwowej, a w szczególności z innymi organami nadzoru i kontroli nad warunkami pracy (np. PIS, PSP, PIOŚ), Policją (szczególnie w związku z wypadkami i katastrofami), Strażą Graniczną i Służbą Celną, urzędami skarbowymi, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i organami samorządu terytorialnego.
Państwowa Inspekcja Pracy może, na wniosek związków zawodowych, prowadzić szkolenie i instruktaż oraz udzielać pomocy w szkoleniu społecznych inspektorów pracy, a także podejmować działania na rzecz doskonalenia i zwiększenia skuteczności działania społecznej inspekcji pracy.
W razie uzasadnionej potrzeby oraz w celu zapewnienia bezpieczeństwa kontrolującym, organy Policji są obowiązane, na wniosek inspektora pracy, do udzielenia stosownej ochrony.
Jeszcze w 2007 r. Państwowa Inspekcja Pracy zawarła porozumienie w sprawie zasad współdziałania w zakresie ochrony pracy z NSZZ „Solidarność”, Ogólnopolskim Porozumieniem Związków Zawodowych i Forum Związków Zawodowych.

Również Rada Ochrony Pracy pozytywnie ocenia współpracę Państwowej Inspekcji Pracy z partnerami społecznymi oraz zakres konsultacji społecznych i innych form prowadzenia dialogu społecznego w zakresie ochrony pracy na poziomie zakładu pracy. Zdaniem ROP, pod względem instrumentów prawnych zapewniony został dostateczny udział partnerów społecznych w konsultacjach i dialogu społecznym, dotyczącym warunków pracy tak na szczeblu centralnym, jak również sektorowym, branżowym i zakładowym. Rada uznaje również za właściwe formy tej współpracy w postaci zawartych porozumień z Komisją Krajową NSZZ "Solidarność", Ogólnopolskim Porozumieniem Związków Zawodowych, Forum Związków Zawodowych oraz porozumień zawartych z organizacjami pracodawców - Związkiem Rzemiosła Polskiego oraz Polską Konfederacją Pracodawców Prywatnych "Lewiatan".

Opracowanie: Edward Kołodziejczyk