Od niepełnoletniego pracownika nie można wymagać tego samego, co od dorosłego

Czas wakacji to, oprócz wypoczynku, także okazja do dodatkowego zarobku dla niepełnoletnich osób. Mogą być oni zatrudniani okazyjnie, ale pracodawcy muszą pamiętać o ograniczeniach związanych z zatrudnianiem młodocianych wynikających z przepisów kodeksu pracy.

Kodeks pracy definiuje osobę młodocianą jako tę, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18. roku życia. Zasadą jest, że małoletni mogą być zatrudniani nie tylko w celu przyuczenia do zawodu. Nie ma przeszkód by zatrudnić małoletniego podczas roku szkolnego czy w wakacje, okazyjnie, na umowę o pracę. Umowa pracownicza z młodocianym może zostać nawiązania tylko do wykonywania lekkich prac. Do takich należą tylko takie, które nie stwarzają zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego. Jeśli pracodawca chce zatrudnić uczącą się osobę nie może związać się z nim umową, która w jakiś sposób miałaby utrudnić wypełnianie przez niego obowiązków szkolnych. Lekkie prace, które ma wykonywać młodociany pracownik pracodawca powinien określić po uprzednim uzyskaniu zgody na zatrudnienie niepełnoletniego pracownika. Taką zgodę wydaje lekarz medycyny pracy, a następnie jest ona zatwierdzana przez właściwego inspektora pracy. Wykaz prac, które może wykonywać niepełnoletni ogłaszany jest w regulaminie pracy albo w innym akcie wewnętrznym pracodawcy. Jeśli pracodawca zdecyduje się na zatrudnienie niepełnoletniego pracownika na umowę o pracę, czyli w innym celu niż przygotowanie zawodowe, to musi ustalić wymiar i rozkład czasu pracy.

Jeśli zatrudnienie ma być podczas roku szkolnego, w grafiku trzeba uwzględnić tygodniową liczbę godzin nauki wynikającej z programu nauczania, a także z rozkład zajęć szkolnych. Biorąc pod uwagę te czynniki wymiar czasu pracy nie może przekraczać 12 godzin tygodniowo, natomiast w dniu, w którym pracownik jest w szkole - 2 godzin.

Podczas wakacji i ferii zimowych młodociany może pracować dłużej, bo do 7 godzin dziennie. Nie może to być jednak więcej niż 35 godzin w tygodniu. Pracodawcy muszą pamiętać, że normy czasu pracy przewidziane w kodeksie pracy dla młodocianych są sztywne. Oznacza, że nie można rozliczyć nadwyżki godzin w jednym tygodniu, planując mniejszą liczbę godzin pracy w kolejnym. To nie koniec ograniczeń kodeksowych dotyczących zatrudniania niepełnoletnich. Młodocianego nie można zatrudniać w porze nocnej, która dla tej kategorii pracowników przypada od 22:00 wieczorem do 6:00 rano. Kodeks pracy przewiduje dla nich dłuższe przerwy w pracy, w porównaniu dla pracowników dorosłych. Powinna ona bowiem trwać nieprzerwanie co najmniej 14 godzin. Ponadto niepełnoletniemu przysługuje prawo do tygodniowego odpoczynku wynoszącego co najmniej 48 godzin, który powinien przypadać w niedzielę. Ponadto młodociani nie mogą wykonywać pracy w godzinach nadliczbowych.

Na podobnych zasadach jak dotyczących dorosłych, każdy niepełnoletni pracownik przed podpisaniem umowy o pracę musi przejść badania wstępne. Natomiast jeżeli jego zatrudnienie trwa dłużej, powinien regularnie wykonywać badania okresowe i kontrolne. Do obowiązków pracodawcy należy też poinformowanie rodziców albo opiekunów prawnych o ryzyku zawodowym wiążącym się z wykonywaną przez młodocianego pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.

Chcesz wiedzieć więcej? Masz pytania? Skorzystaj z Infolinii Prawa Pracy Nie czekaj- z nami poznasz wszystkie odpowiedzi!