Ocena ryzyka technicznego to zadanie producenta maszyny

Ocenę ryzyka technicznego maszyny powinien zapewnić producent lub upoważniony przez niego przedstawiciel.Przeprowadzenie oceny odbywa się na etapie projektowania przez projektanta maszyny i produkcji maszyny dotyczy więc tylko nowych maszyn. Wyniki oceny ryzyka powinny być dostarczone w dokumentacji maszyny. Użytkownik pracodawca nie przeprowadza oceny technicznej ryzyka maszyny, przeprowadza ocenę ryzyka dla pracownika obsługującego maszynę.

Podstawowe obowiązki producenta maszyny określone są w dyrektywie 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniająca dyrektywę 95/16/WE (przekształcenie) (Dz. Urz. UE L 157 z 09.06.2006, s. 24 z późn. zm.) – dalej dyrektywa maszynowa. W naszym kraju dyrektywa maszynowa wdrożona została przez rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn. (Dz. U. Nr 199, poz. 1228) - dalej r.z.w.m.
Zgodnie z § 9 ust. 1 r.z.w.m. producent maszyny lub jego upoważniony przedstawiciel powinien zapewnić przeprowadzenie oceny ryzyka w celu określenia, mających zastosowanie do tej maszyny, zasadniczych wymagań w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana z uwzględnieniem wyników tej oceny.
W procesie oceny ryzyka, o której mowa w § 9 ust. 1 r.z.w.m., producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien:
1) określić ograniczenia dotyczące maszyny, w tym zastosowania zgodnego z przeznaczeniem oraz wszelkiego możliwego do przewidzenia niewłaściwego użycia;
2) zidentyfikować zagrożenia, jakie może stwarzać maszyna, i związane z tym sytuacje niebezpieczne;
3) oszacować ryzyko, biorąc pod uwagę ciężkość możliwych urazów lub uszczerbku na zdrowiu i prawdopodobieństwo ich wystąpienia;
4) ocenić ryzyko w celu ustalenia, czy wymagane jest zmniejszenie ryzyka, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia;
5) wyeliminować zagrożenia lub zmniejszyć ryzyko związane z zagrożeniami przez zastosowanie środków ochronnych.
Zgodnie z zaleceniami dokumentacja maszyny powinna zawierać informacje dotyczące ryzyka istniejącego mimo zastosowania konstrukcji bezpiecznej samej w sobie, środków zabezpieczających i dodatkowych środków ochronnych (§ 59 ust. 1 pkt 12 r.z.w.m.).
Zgodnie z art. 226 ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko. Pracodawca informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.
Podstawowe zasady redukcji ryzyka technicznego maszyny formułuje norma PN-EN ISO 12100:2011 Bezpieczeństwo maszyn -- Ocena ryzyka -- Część 1 : Zasady (oryg.)
Podano ogólne zasady spójnej systemowej procedury oceny ryzyka. Podano zasady wyznaczania ograniczeń dotyczących maszyny, identyfikacji zagrożeń, szacowania ryzyka i ewaluacji ryzyka. Podano wymagania dotyczące dokumentacji. W załączniku informacyjnym podano przykłady zagrożeń, sytuacji zagrożeń i zdarzeń zagrażających. Podano 17 definicji.

Więcej na ten temat w Serwisie BHP.