Niezachowanie odpoczynku tygodniowego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika

Pracodawca może zapłacić mandat karny lub grzywnę za niezachowanie minimalnego okresu odpoczynku tygodniowego, pracownik ma natomiast prawo wnieść z tego tytułu na pracodawcę skargę do Państwowej Inspekcji Pracylub złożyć pozew do sądu z roszczeniem odszkodowawczym, tłumaczy Joanna Kaleta, ekspertSerwisu Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Co grozi pracodawcy z tytułu niezachowania minimalnego okresu odpoczynku tygodniowego? 

Jakie mają w tej sytuacji prawa pracownicy?

Pytanie pochodzi z Serwisu Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Odpowiedź: niezapewnienie minimalnego okresu odpoczynku tygodniowego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika zagrożone karą grzywny.

 

Uzasadnienie: pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego odpowiedni odpoczynek tygodniowy. Przez tydzień zgodnie z art. 128 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 z poźn. zm.) – dalej k.p., należy rozumieć 7 kolejnych dni kalendarzowych, poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego, bez względu na to, w jakim dniu kalendarzowym ten pierwszy dzień tygodnia wypada. W tym właśnie przedziale czasowym pracownik musi mieć zapewniony odpoczynek tygodniowy.

 

Czytaj: Czy pracodawca ma prawo przerwać jedenastogodzinny odpoczynek dobowy pracownika?

 

Co do zasady pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego (art. 133 § 1 k.p.). Jeżeli pracownik zmieni porę wykonywania pracy w związku z przejściem na inną zmianę, odpoczynek tygodniowy może wynosić nie mniej niż 24 kolejne godziny (art. 133 § 2 k.p.).

Pracodawca, który nie zapewnia pracownikom minimalnego okresu odpoczynku tygodniowego popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika (art. 281 pkt 5 k.p.). W razie notorycznego niezapewniania pracownikom odpoczynków tygodniowych pracodawca może zostać ukarany grzywną w wysokości do 30 tyś. zł Sporadyczne niezapewnianie odpoczynków tygodniowych może natomiast stanowić podstawę do ukarania pracodawcy mandatem karnym w kwocie do 1 tyś. zł. 

Pracownik, któremu pracodawca nie udzielił odpowiedniej długości odpoczynku tygodniowego, nie ma roszczenia o jego udzielenie po zakończonym tygodniu. Może jednak wnieść na pracodawcę skargę do PIP lub złożyć pozew do sądu z roszczeniem odszkodowawczym.  Pracownik może złożyć skargę na pracodawcę do właściwego ze względu na siedzibę zakładu pracy okręgowego inspektoratu pracy. W związku z pismem pracownika zostanie przeprowadzona kontrola, o wynikach której skarżący zostanie poinformowany.

 

Zobacz: Okresy odpoczynku od pracy

 

Uwaga! W wyniku postępowania kontrolnego pracownik nie uzyska żadnego zadośćuczynienia – kontrola ma bowiem na celu ukaranie pracodawcy za stwierdzone w jej czasie naruszenia i zobowiązanie go do przestrzegania prawa w przyszłości.

Niezapewnienie pracownikowi odpoczynku tygodniowego może zostać natomiast uznane jako naruszenie dobra osobistego pracownika – prawa do wypoczynku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2011 r., III PK 96/10). Tym samym, choć pracownik w takim przypadku nie będzie mógł dochodzić udzielenia mu „zaległych” godzin czasu wolnego od pracy, może przed sądem żądać od pracodawcy stosowanego odszkodowania.

 

Szukasz odpowiedzi na pytania z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych? Zajrzyj do Serwisu Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych