Jest wzór upoważnienia do kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich
Minister pracy przygotował wzory: upoważnienia do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz protokołu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy. Projektowane rozporządzenie ma wejść w życie 13 kwietnia 2026 r., czyli wtedy, kiedy zacznie obowiązywać nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadzająca zmiany zasad kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień chorobowych oraz orzecznictwa lekarskiego w ZUS.
Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wzoru upoważnienia do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy i wzoru protokołu tej kontroli (nr 97). Projektowane rozporządzenie, które trafiło właśnie do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania, jest wydawane na podstawie art. 68g ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501 i 1083 oraz z 2026 r. poz. 26, dalej: ustawa zasiłkowa), w brzmieniu nadanym art. 13 pkt 9 ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r., poz. 26). Zgodnie z art. 68g ustawy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ma określić, w drodze rozporządzenia, wzór upoważnienia do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy i wzór protokołu tej kontroli, uwzględniając elementy upoważnienia i protokołu kontroli określone odpowiednio w art. 68b ust. 3 i art. 68e ust. 1 ustawy zasiłkowej.
Czytaj również: Nadchodzą zmiany w kontroli L4 i reforma orzecznictwa ZUS - co się zmieni i kiedy?>>
Kontrola zwolnień lekarskich
Przypomnijmy, że zgodnie z nowym art. 68a ust. 1 ustawy zasiłkowej, kontrola będzie obejmowała zwolnienia z powodu niezdolności do pracy, za które przysługuje zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne albo wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 92 ustawy - Kodeks pracy, oraz zwolnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, za które przysługuje zasiłek opiekuńczy. Kontrola będzie polegać na ustaleniu, czy osoba kontrolowana nie podejmuje działań określonych w art. 17 ust. 1 (tj. czy ubezpieczony nie wykonuje w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia), a w przypadku zasiłku opiekuńczego również na ustaleniu, czy poza ubezpieczonym nie ma innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, mogących zapewnić opiekę, chyba że dotyczy to sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat. Kontrola będzie dokonywana w miarę potrzeb, bez ustalania z góry stałych jej terminów, a nasilana szczególnie w okresach, w których występuje zwiększona absencja z powodu choroby lub sprawowania opieki (ust. 2 i 3).
Upoważnienie do kontroli i protokół z kontroli
W projekcie rozporządzenia ma zostać określony wzór:
- upoważnienia do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy (załącznik nr 1 do rozporządzenia);
- protokołu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy (załącznik nr 2 do rozporządzenia).
Wzór upoważnienia do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy zawiera elementy określone w art. 68b ust. 3 ustawy zasiłkowej, tj.:
- wskazanie podstawy prawnej do przeprowadzenia kontroli;
- oznaczenie jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo płatnika składek;
- datę i miejsce wystawienia upoważnienia;
- imię i nazwisko kontrolującego wraz z podaniem: a) numeru legitymacji służbowej – w przypadku kontroli dokonywanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, b) numeru legitymacji pracowniczej lub dokumentu tożsamości i daty wydania tego dokumentu – w przypadku kontroli dokonywanej przez płatnika składek;
- wskazanie zakresu kontroli;
- podpis osoby udzielającej upoważnienia.
- Proponuje się, aby projektowane rozporządzenie weszło w życie z dniem 13 kwietnia 2026 r., tj. z dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych inny ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 26) – czytamy w uzasadnieniu do projektu.
