Jakie wymagania powinien spełniać transport zużytych baterii?

Pytanie pochodzi z LEX Prawo Ochrony Środowiska: Firma sprzedająca m.in. baterie będzie przewozić zużyte baterie ze sklepu do magazynu. Jakie wymagania powinien spełniać transport zużytych baterii przenośnych zebranych od klientów sklepu? Jaka dokumentacja powinna zostać dołączona do transportu? Czy potrzebne są jakiekolwiek zezwolenia?

Odpowiedź:
Jeżeli odpady w postaci zużytych baterii lub akumulatorów przenośnych będą transportowane ze sklepu do magazynu, to wymagać to będzie uzyskania zezwolenia na transport odpadów, a samo zbieranie tych odpadów przez sklep należy uznać za profesjonalne zbieranie wymagające uzyskania zezwolenia w tym zakresie.

Uzasadnienie:
Zgodnie z art. 48 ustawy z 24.04.2009 r. o bateriach i akumulatorach - dalej u.b.a., sprzedawca detaliczny baterii przenośnych lub akumulatorów przenośnych, którego powierzchnia sprzedaży przekracza 25 m2, jest obowiązany do:

1) przyjęcia selektywnie zebranych zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych od użytkownika końcowego przez udostępnienie pojemnika na zużyte baterie przenośne i zużyte akumulatory przenośne, bez możliwości żądania od niego zapłaty za ich przyjęcie;

2) przekazania zużytych baterii i zużytych akumulatorów, o których mowa w pkt 1, sprzedawcy hurtowemu lub zbierającemu zużyte baterie lub zużyte akumulatory.

Zebrane zużyte baterie i akumulatory powinny być przekazane zbierającemu zużyte baterie lub zużyte akumulatory.

Zbieranie to nie wymaga uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów, ale jest traktowane jako nieprofesjonalne zbieranie odpadów. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z 14.12.2012 r. o odpadach – dalej u.o., z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów zwalnia się podmioty prowadzące działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, które zbierają odpady opakowaniowe i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych, w tym zbieranie leków i opakowań po lekach przez apteki, przyjmowanie zużytych artykułów konsumpcyjnych w sklepach, systemy zbierania odpadów w szkołach, placówkach oświatowo-wychowawczych, urzędach i instytucjach (nieprofesjonalna działalność w zakresie zbierania odpadów). Powyższe podmioty zostały również zwolnione z obowiązku uzyskania wpisu do rejestru prowadzonego przez starostę. Należy jednak pamiętać, że podmiot zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów jest obowiązany posiadać umowę zawartą w formie pisemnej pod rygorem nieważności z posiadaczem odpadów posiadającym zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów dotyczącą co najmniej nieodpłatnego przyjmowania przez niego zebranych odpadów. Tak więc to podmiot zbierający odpady w postaci zużytych baterii i akumulatorów powinien przejąć te odpady od sprzedawcy, który jako nieprofesjonalny zbierający odebrał je od klientów.

Z kolei transport odpadów, w tym i odpadów niebezpiecznych, wymaga uzyskania zezwolenia. Jednak w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 23.12.2003 r. w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności (obecnie obowiązuje jedynie w zakresie transportu odpadów) wskazano m.in. zużyte baterie i akumulatory jako odpady, których transport w pewnych okolicznościach zwolniony jest z obowiązku uzyskania zezwolenia. Są to:

16 06 01* - Baterie i akumulatory ołowiowe,

16 06 02* - Baterie i akumulatory niklowo-kadmowe,

16 06 03* - Baterie zawierające rtęć,

16 06 04 - Baterie alkaliczne (z wyłączeniem 16 06 03),

16 06 05 - Inne baterie i akumulatory,

20 01 33* - Baterie i akumulatory łącznie z bateriami i akumulatorami wymienionymi w 16 06 01, 16 06 02 lub 16 06 03 oraz niesortowane baterie i akumulatory zawierające te baterie.

Rozporządzenie przy tym wskazuje, w jakim przypadku transport powyższych zużytych baterii i akumulatorów zwolniony jest z obowiązku uzyskania zezwolenia. Jest to transport tych odpadów do placówek handlowych oraz ich transport z placówek handlowych do następnego posiadacza, prowadzącego lub uczestniczącego w procesie odzysku lub unieszkodliwiania tych odpadów z zastrzeżeniem, że w przypadku odpadów będących odpadami niebezpiecznymi, transport odbywa się zgodnie z przepisami o transporcie odpadów niebezpiecznych (ADR) oraz dla transportu odpadów, dla których nie określono wymagań w odrębnych przepisach, odbywa się on w sposób zapewniający racjonalne wykorzystanie środków transportu i nie powoduje zagrożeń ani uciążliwości dla środowiska. Jeżeli więc w opisanym przypadku odpady w postaci zużytych akumulatorów ołowiowych są przekazywane z placówki handlowej do recyklera, to transport tych odpadów nie wymaga uzyskania zezwolenia w tym zakresie.

Należy przy tym podkreślić, że art. 233 ust. 2 u.o. wskazuje, że do czasu utworzenia rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1 u.o., transportujący odpady są obowiązani do uzyskania zezwolenia na transport odpadów (w tym przypadku nie jest wymagane) lub wpisu do rejestru prowadzonego przez starostę (rejestru, o którym mowa w art. 33 ust. 5 ustawy z 27.04.2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, późn. zm.)). Przedsiębiorcy zwolnieni z obowiązku uzyskania zezwolenia na transport odpadów mają więc jedynie obowiązek zgłoszenia do rejestru prowadzonego przez starostę właściwego ze względu na miejsce siedziby lub zamieszkania prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów.

Natomiast w przypadku gdy przedsiębiorca nie przekazuje odpadów do przetwarzającego, ale do innego miejsca, w którym będzie je magazynował, nie będzie mogło to być potraktowane jako nieprofesjonalne zbieranie odpadów (nie zostały przekazane podmiotowi zbierającemu lub przetwarzającemu odpady), ale jako zbieranie wymagające uzyskania zezwolenia w tym zakresie. Transport tych odpadów z miejsca gdzie zostały zebrane do miejsca, gdzie będą magazynowane, wymaga w tym przypadku uzyskania zezwolenia na transport odpadów.