Umorzenie zadłużeń członków spółdzielni produkcyjnych wobec Państwowego Funduszu Ziemi i z tytułu państwowej pomocy produkcyjnej, udzielonej w latach 1944-1949.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 22 grudnia 1954 r.
w sprawie umorzenia zadłużeń członków spółdzielni produkcyjnych, wobec Państwowego Funduszu Ziemi i z tytułu państwowej pomocy produkcyjnej, udzielonej w latach 1944-1949.

Na podstawie ostatniego ustępu rozdziału 6 części I uchwały nr 95 Rady Ministrów z dnia 23 lutego 1954 r. o rozwoju spółdzielczości produkcyjnej (Monitor Polski Nr A-42, poz. 624) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Umarza się wszelkie nie spłacone zadłużenia członków spółdzielni produkcyjnych (zrzeszeń uprawy ziemi, rolniczych zrzeszeń spółdzielczych, rolniczych spółdzielni wytwórczych i rolniczych zespołów spółdzielczych) wobec Państwowego Funduszu Ziemi, a także inne ich zadłużenia z tytułu państwowej pomocy produkcyjnej wraz z odsetkami, kosztami i innymi należnościami ubocznymi - zaciągnięte w latach 1944-1949, a przejęte przez Bank Rolny i gminne kasy spółdzielcze.
2.
Przez państwową pomoc produkcyjną należy rozumieć kredyty krótko-, średnio- i długoterminowe zaciągnięte na cele produkcyjne i inwestycyjne, z wyjątkiem kredytów na finansowanie nowych budowli, bez względu na to, czy udzieliła kredytu państwowa, b. komunalna, spółdzielcza lub inna instytucja kredytowa.
3.
Nie może korzystać z uprawnień uzyskanych na mocy ust. 1 członek spółdzielni produkcyjnej, który wyłączy swe grunty w całości lub w części ze wspólnej uprawy lub który wystąpi ze spółdzielni produkcyjnej bądź zostanie z niej usunięty. Decyzję stwierdzającą utratę uprawnień uzyskanych na mocy ust. 1 wydaje prezydium właściwej powiatowej rady narodowej po zasięgnięciu opinii zainteresowanego banku (gminnej kasy spółdzielczej) oraz państwowego ośrodka maszynowego.
§  2.
1.
Prezydia powiatowych rad narodowych powiadomią zarządy spółdzielni produkcyjnych, jakie zadłużenia wobec Państwowego Funduszu Ziemi a także z tytułu państwowej pomocy produkcyjnej podlegają umorzeniu (§1). W związku z tym spółdzielnie produkcyjne sporządzą wykazy członków mających prawo do korzystania z umorzeń. Wykazy powinny być sporządzone w 3 egzemplarzach - osobno dla zadłużeń wobec Państwowego Funduszu Ziemi i osobno dla zadłużeń z tytułu państwowej pomocy produkcyjnej. Wykazy te powinny zawierać następujące dane: nazwisko i imię członka spółdzielni, nazwę i siedzibę instytucji wierzycielskiej, określenie celu, na jaki kredyt został zaciągnięty, datę włączenia gruntów do zespołowej uprawy, wielkość działki przyzagrodowej.

Wykazy dotyczące zadłużeń wobec Państwowego Funduszu Ziemi należy przesłać w 2 egzemplarzach do prezydium powiatowej rady narodowej (powiatowy zarząd rolnictwa), a wykazy dotyczące zadłużeń wobec państwowej pomocy produkcyjnej należy przesłać w 2 egzemplarzach do oddziału Narodowego Banku Polskiego. Trzecie egzemplarze wykazów pozostają w aktach spółdzielni produkcyjnej. Oddział Narodowego Banku Polskiego przekaże jeden egzemplarz wykazu do oddziału rejonowego Banku Rolnego (pełnomocnika Banku Rolnego przy oddziale Narodowego Banku Polskiego).

2.
Prezydia powiatowych rad narodowych (powiatowe zarządy rolnictwa i wydziały finansowe) rozpatrzą otrzymane od zarządów spółdzielni wykazy dłużników Państwowego Funduszu Ziemi, ustalą po porównaniu z aktami własnymi kwoty podlegające umorzeniu i zawiadomią zainteresowanych członków spółdzielni o wysokości sum umorzonych i warunkach umorzenia (§1 ust. 3). Analogicznych czynności dokonają banki (gminne kasy spółdzielcze) w zakresie zadłużeń z tytułu państwowej pomocy produkcyjnej.
§  3.
1.
Prezydia powiatowych rad narodowych sporządzą sprawozdania z wysokości umorzonych należności Państwowego Funduszu Ziemi w okresie do dnia 31 maja 1955 r. i prześlą je do zarządów rolnictwa prezydiów wojewódzkich rad narodowych do dnia 1 lipca 1955 r. Zarządy rolnictwa prezydiów wojewódzkich rad narodowych sporządzą zbiorcze sprawozdania i prześlą je do Ministerstwa Rolnictwa i Ministerstwa Finansów w terminie do dnia 1 sierpnia 1955 r.
2.
Oddziały Narodowego Banku Polskiego oraz rejonowe oddziały Banku Rolnego (pełnomocnicy Banku Rolnego przy oddziałach Narodowego Banku Polskiego) sporządzą sprawozdania z umorzonych kwot w okresie do dnia 31 maja 1955 r. i prześlą je do właściwych dla nich oddziałów wojewódzkich banków w terminie do dnia 1 lipca 1955 r. Oddziały wojewódzkie banków sporządzą zbiorcze sprawozdania i prześlą je swoim centralom, te zaś sporządzą zbiorcze sprawozdania i prześlą je w terminie do dnia 1 sierpnia 1955 r. Ministerstwu Finansów. Odpisy zbiorczych sprawozdań centrale banków prześlą do wiadomości Ministerstwa Rolnictwa.
§  4.
Prezydia powiatowych rad narodowych (powiatowe zarządy rolnictwa) oraz banki zapewnią spółdzielniom produkcyjnym pomoc w wykonaniu wymaganych wykazów (§2 ust. 1).
§  5.
Straty wynikłe na skutek umorzonych kwot w związku z uchwałą nr 95 Rady Ministrów z dnia 23 lutego 1954 r. o rozwoju spółdzielczości produkcyjnej (Monitor Polski Nr A-42, poz. 624) zostaną pokryte w trybie ustalonym przez Ministra Finansów.
§  6.
1.
Umorzeniu na zasadach określonych w § 1 podlegać będą również zadłużenia osób, które po wejściu w życie niniejszego zarządzenia wstąpią jako członkowie do spółdzielni produkcyjnych.
2.
Przepisy §§ 2 i 4 stosuje się w tym przypadku odpowiednio, z tym że zarządy spółdzielni produkcyjnych już istniejących oraz nowotworzonych powiadamiać będą w ciągu miesiąca po upływie każdego kwartału prezydia powiatowych rad narodowych (powiatowe zarządy rolnictwa), a co do zadłużeń z tytułu państwowej pomocy produkcyjnej - oddziały Narodowego Banku Polskiego o zaistnieniu warunków uprawniających do umorzenia zadłużeń poszczególnych członków.
§  7.
1.
Szczegółowe przepisy dotyczące wykonania zarządzenia przez prezydia rad narodowych wyda Ministerstwo Rolnictwa w porozumieniu z Ministerstwem Finansów.
2.
Szczegółowe przepisy dotyczące wykonania zarządzenia przez Narodowy Bank Polski i gminne kasy spółdzielcze oraz przez Bank Rolny wydadzą Prezes Narodowego Banku Polskiego i Dyrektor Banku Rolnego - każdy w swoim zakresie.
§  8.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 22 grudnia 1954 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.122.1768

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Umorzenie zadłużeń członków spółdzielni produkcyjnych wobec Państwowego Funduszu Ziemi i z tytułu państwowej pomocy produkcyjnej, udzielonej w latach 1944-1949.
Data aktu: 22/12/1954
Data ogłoszenia: 30/12/1954
Data wejścia w życie: 22/12/1954, 30/12/1954