uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 87 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą 1 ,
(1) Optymalizacja i ułatwianie dostępu do informacji finansowych są niezbędne do zapobiegania poważnym przestępstwom, w tym terroryzmowi, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie oraz ich ścigania. W szczególności szybki dostęp do informacji finansowych jest niezbędny do prowadzenia skutecznych postępowań przygotowawczych oraz do skutecznego wykrywania, a następnie konfiskaty narzędzi służących do popełnienia przestępstwa i dochodów z przestępstwa, w szczególności w ramach postępowań przygotowawczych dotyczących przestępczości zorganizowanej i cyberprzestępczości.
(2) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1153 2 umożliwia organom wyznaczonym przez państwa członkowskie spośród ich organów właściwych w zakresie zapobiegania przestępstwom, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ich ścigania dostęp do informacji o rachunkach bankowych i ich przeszukiwanie, z zastrzeżeniem określonych zabezpieczeń i ograniczeń. W dyrektywie (UE) 2019/1153 zdefiniowano informacje o rachunkach bankowych jako niektóre informacje zawarte w scentralizowanych zautomatyzowanych mechanizmach wprowadzonych przez państwa członkowskie zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 3 . Takie scentralizowane zautomatyzowane mechanizmy określa się w dyrektywie (UE) 2019/1153 jako scentralizowane rejestry rachunków bankowych.
(3) Wśród właściwych organów wyznaczonych na podstawie dyrektywy (UE) 2019/1153 mają znajdować się co najmniej biura ds. odzyskiwania mienia, a także mogą znajdować się organy podatkowe i agencje antykorupcyjne w zakresie, w jakim są one właściwe w zakresie zapobiegania przestępstwom, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ich ścigania na podstawie prawa krajowego. Zgodnie z tą dyrektywą te właściwe organy są upoważnione do bezpośredniego dostępu wyłącznie do scentralizowanego rejestru rachunków bankowych państwa członkowskiego, które je wyznaczyło.
(4) Ponadto w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1640 4 , która zastępuje dyrektywę (UE) 2015/849 i która zachowuje kluczowe cechy systemu ustanowionego na podstawie tej dyrektywy, przewidziano, że scentralizowane zautomatyzowane mechanizmy mają być zintegrowane za pośrednictwem systemu integracji rejestrów rachunków bankowych (BARIS), który ma zostać opracowany i być obsługiwany przez Komisję. Jednakże na podstawie dyrektywy (UE) 2024/1640 wyłącznie jednostki analityki finansowej (FIU) nadal mają bezpośredni dostęp do scentralizowanych zautomatyzowanych mechanizmów, w tym za pośrednictwem BARIS.
(5) Biorąc pod uwagę transgraniczny charakter przestępczości zorganizowanej, finansowania terroryzmu i prania pieniędzy, a także znaczenie odpowiednich informacji finansowych do celów zwalczania poważnych przestępstw, w tym dzięki - w przypadku gdy jest to możliwe i właściwe - szybkiemu wykrywaniu, zabezpieczeniu i konfiskacie nielegalnie uzyskanego mienia, właściwe organy wyznaczone na podstawie dyrektywy (UE) 2019/1153 powinny mieć bezpośredni dostęp do scentralizowanych rejestrów rachunków bankowych innych państw członkowskich oraz możliwość ich przeszukiwania za pośrednictwem BARIS.
(6) Zabezpieczenia i ograniczenia ustanowione dyrektywą (UE) 2019/1153 powinny mieć również zastosowanie do uprawnień do dostępu do informacji o rachunkach bankowych i ich przeszukiwania za pośrednictwem BARIS. Te zabezpieczenia i ograniczenia dotyczą organów uprawnionych do dostępu do informacji o rachunkach bankowych i ich przeszukiwania, celów, dla których można uzyskać dostęp do informacji o rachunkach bankowych i je przeszukiwać, rodzajów informacji, które są dostępne i które można przeszukiwać, zgodnie z zasadą minimalizacji danych, wymogów mających zastosowanie do pracowników właściwych organów wyznaczonych na podstawie dyrektywy (UE) 2019/1153, bezpieczeństwa danych oraz rejestrowania logowania się w celu dostępu i przeszukiwania.
(7) Transgraniczny dostęp właściwych organów wyznaczonych na podstawie dyrektywy (UE) 2019/1153 do informacji o rachunkach bankowych za pośrednictwem BARIS opiera się na wzajemnym zaufaniu między państwami członkowskimi wynikającym z przestrzegania przez nie praw podstawowych i zasad uznanych w art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej "Kartą"), takich jak prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego osoby, prawo do ochrony danych osobowych, oraz prawa procesowe, w tym prawo do skutecznego środka prawnego i rzetelnego procesu sądowego, domniemanie niewinności i prawo do obrony, oraz zasad legalności i proporcjonalności kar do czynów zabronionych pod groźbą kary, a także praw podstawowych i zasad określonych w prawie międzynarodowym i umowach międzynarodowych, których Unia lub wszystkie państwa członkowskie są stronami, w tym w Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, oraz w konstytucjach państw członkowskich w ich odpowiednich obszarach zastosowania.
(8) Rekordy transakcji są źródłem kluczowych informacji na potrzeby postępowań przygotowawczych. Dochodzenia finansowe utrudnia jednak fakt, że instytucje finansowe i instytucje kredytowe, w tym dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, przekazują organom właściwym w zakresie zapobiegania przestępstwom, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ich ścigania rekordy transakcji w różnych formatach, które nie są natychmiast gotowe do analizy. Transgraniczny charakter większości postępowań przygotowawczych dotyczących poważnych przestępstw, różnice w formatach wykorzystywanych do przekazywania rekordów transakcji oraz trudności w przetwarzaniu rekordów transakcji utrudniają wymianę informacji między właściwymi organami państw członkowskich oraz prowadzenie transgranicznych dochodzeń finansowych. Aby zwiększyć zdolność właściwych organów do prowadzenia dochodzeń finansowych, w niniejszej dyrektywie określa się środki mające na celu zapewnienie, aby instytucje finansowe i instytucje kredytowe w całej Unii, w tym dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, przekazywały rekordy transakcji w formacie łatwym do przetwarzania i analizy przez właściwe organy.
(9) Warunki i procedury, zgodnie z którymi właściwe organy mogą zwracać się o rekordy transakcji do instytucji finansowych i instytucji kredytowych, są regulowane przepisami proceduralnymi ustanowionymi w prawie krajowym. Harmonizacja rozwiązań technicznych dotyczących przekazywania rekordów transakcji przez instytucje finansowe i instytucje kredytowe na wniosek właściwych organów nie powinna wpływać na krajowe przepisy proceduralne i zabezpieczenia, w ramach których właściwe organy mogą zwracać się o rekordy transakcji.
(10) Aby zapewnić jednolite warunki dostarczania właściwym organom rekordów transakcji przez instytucje finansowe i instytucje kredytowe, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 5 .
(11) Przy wykonywaniu niniejszej dyrektywy państwa członkowskie powinny uwzględniać charakter, status organizacyjny, rolę i prerogatywy organów i instytucji, które na podstawie prawa krajowego są właściwe w zakresie zapobiegania przestępstwom, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ich ścigania, w tym istniejące mechanizmy chroniące systemy finansowe przed praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu.
(12) Wszelkie przetwarzanie danych osobowych przez właściwe organy na podstawie niniejszej dyrektywy podlega dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 6 , która ustanawia przepisy dotyczące ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępstwom, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ich ścigania lub wykonywania kar, zgodnie z zestawem zasad dotyczących przetwarzania danych osobowych, w szczególności zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości, ograniczenia celu, minimalizacji danych, dokładności, ograniczenia przechowywania, integralności i poufności oraz rozliczalności. Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w art. 6 TUE oraz w Karcie, w szczególności nie narusza prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz prawa do ochrony danych osobowych.
(13) Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie upoważnienie właściwych organów wyznaczonych na podstawie dyrektywy (UE) 2019/1153 do dostępu do scentralizowanych rejestrów rachunków bankowych innych państw członkowskich za pośrednictwem BARIS i przeszukiwania tych rejestrów, a także ułatwienie wykorzystywania rekordów transakcji przez właściwe organy do celów zapobiegania poważnym przestępstwom, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ich ścigania, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary i skutki niniejszej dyrektywy możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 TUE. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.
(14) Zgodnie z art. 3 i art. 4a ust. 1 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do TUE i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Irlandia powiadomiła pismem z dnia 25 października 2021 r. o chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszej dyrektywy.
(15) Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do TUE i do TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej dyrektywy i nie jest nią związana, ani jej nie stosuje.
(16) Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę (UE) 2019/1153.
(17) Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1725 Parlamentu Europejskiego i Rady skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych 7 , który przekazał swoje uwagi w dniu 6 września 2021 r.,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2024.1654 |
| Rodzaj: | Dyrektywa |
| Tytuł: | Dyrektywa 2024/1654 zmieniająca dyrektywę (UE) 2019/1153 w odniesieniu do dostępu właściwych organów do scentralizowanych rejestrów rachunków bankowych za pośrednictwem systemu integracji oraz w odniesieniu do środków technicznych ułatwiających korzystanie z rekordów transakcji |
| Data aktu: | 31/05/2024 |
| Data ogłoszenia: | 19/06/2024 |
| Data wejścia w życie: | 09/07/2024 |