Ograniczenie obrotów dewizami i walutami zagranicznemi.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 7 sierpnia 1920 r.
o ograniczeniu obrotów dewizami i walutami zagranicznemi.

W wykonaniu ustawy z dnia 9 lipca 1920 r. Dz. Ust. № 56 poz. 347 z roku 1920 zarządza się co następuje:
Art.  1.

Dysponowanie z Polski zagranicę i z zagranicy do Polski, oraz dokonywanie tranzakcji w granicach Państwa Polskiego sumami w walucie zagranicznej i dewizami jako to: zagranicznemi pieniędzmi i banknotami, czekami, przekazami, akredytywami, wekslami oraz wszelkiego rodzaju pozostałościami rachunkowemi, może być dokonywane jedynie za pośrednictwem takich instytucji kredytowych, które otrzymają specjalne upoważnienie Ministra Skarbu do uskuteczniania powyższych tranzakcji. Instytucje te otrzymują nazwę banków dewizowych.

Art.  2.

Przedstawiciele banków dewizowych łącznie z przedstawicielami Ministerstwa Skarbu i Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej tworzą specjalną Komisję Dewizową. Do zakresu działania Komisji Dewizowej należy nadzór nad tranzakcjami wymienionerni w art. 1, decyzje co do dopuszczalności poszczególnych tranzakcji, w szczególności decyzje co do sprzedaży (przydziału) poszczególnym osobom i instytucjom sum w walucie zagranicznej, oraz ustalanie kursów nabycia i sprzedaży walut przez banki dewizowe. Komisja Dewizowa w swej działalności podlega Ministrowi Skarbu.

Szczegółowy zakres działania Komisji Dewizowej oraz jej organizację określi regulamin, zatwierdzony przez Ministra Skarbu.

Art.  3.

Komisja Dewizowa przydziela poszczególnym osobom i instytucjom sumy w walucie zagranicznej tylko na cel ściśle określony, kierując się przedewszystkiem względami gospodarczemi kraju. Dla otrzymania przydziału niezbędnem jest dostarczenie Komisji Dewizowej wszelkich wymaganych przez nią dowodów. Komisja Dewizowa nie jest obowiązaną do wyjawiania przyczyn odmowy przydziału sum w walucie zagranicznej.

Art.  4.

Osoby i instytucje nieupoważnione do dokonywania samodzielnych tranzakcji, wskazanych w art. 1, mogą sprzedawać posiadane przez siebie dewizy i sumy w walutach zagranicznych jedynie bankom dewizowym lub ich komisjonerom, których spis zostanie osobno ogłoszony, oraz nabywać potrzebne im sumy w walucie zagranicznej jedynie w bankach dewizowych.

Art.  5. 1

Osoby i instytucje, które posiadają dewizy i sumy w walutach zagranicznych, obowiązane są do d. 25 sierpnia r. b. zgłosić całą wysokość posiadanej sumy do Ministerstwa Skarbu bezpośrednio lub też za pośrednictwem jednego z banków dewizowych, przyczem sumy, o ile nie zostanie wykazane, że przeznaczone są na pokrycie dozwolonych tranzakcji handlowych, muszą być do dnia 10 września r. b. sprzedane jednemu z banków dewizowych.

Przechowywanie po powyższym terminie dewiz i sum w walucie zagranicznej, nieprzeznaczonych na pokrycie dozwolonych tranzakcji handlowych jest wzbronione.

O ile osoby, uprawnione w myśl Traktatu pokojowego z Niemcami do wyboru przynależności państwowej, oświadczą się przed dniem 10 września 1920 za przynależnością do państwa niemieckiego, wolne są wówczas od obowiązku sprzedaży posiadanych przez siebie dewiz i sum w walutach zagranicznych bankom dewizowym.

Art.  6.

Wszelkie uzyskane po ogłoszeniu niniejszego rozporządzenia z jakiegokolwiekbądź tytułu przez osoby i instytucje prywatne dewizy i sumy w walucie zagranicznej winni być niezwłocznie stawiane do dyspozycji, jednego z banków dewizowych.

Art.  7. 2

Wywóz zagranicę dewiz i sum w walutach zagranicznych bez zezwolenia Komisji Dewizowej jest wzbroniony.

Podróżni, udający się zagranicę, mają prawo wywieźć bez zezwolenia Komisji Dewizowej sumę 300.- fr. francuskich, względnie równowartość tejże w innych walutach zagranicznych, na jedną osobę jednorazowo, i 900.- fr. francuskich, względnie równowartość w innych walutach zagranicznych miesięcznie. Osoby należące do jednej rodziny nie mogą wszakże przewieźć jednorazowo łącznie bez zezwolenia większej sumy niż 1.000 fr. francuskich, względnie równowartości w innych walutach zagranicznych.

Art.  8.

Przepisy art. 1 do 7 dotyczą tych walut, których kursy będą ustalone przez Komisję Dewizową.

Art.  9.

Wywóz zagranicę marek polskich w kwotach przekraczających 1000 marek na jedną osobę jednorazowo i 3000 marek miesięcznie bez zezwolenia Komisji Dewizowej jest wzbroniony.

Również wzbronioną jest sprzedaż zagranicę wypłat krajowych (wypłaty na Warszawę, Kraków i t. p.) bankom dewizowym, sprzedaż wypłat krajowych może być dozwoloną jedynie za każdorazowern zezwoleniem Komisji Dewizowej.

Art.  10.

Sprzedaż i zastaw zagranicą zarówno krajowych jak i zagranicznych papierów procentowych i dywidendowych oraz realizacja kuponów tych papierów winny być dokonywane za pośrednictwem jednego z banków dewizowych.

Bezpośrednia sprzedaż lub zastaw zagranicą tych walorów może być dokonana jedynie na mocy specjalnego zezwolenia Ministerstwa Skarbu.

Art.  11. 3

Wywóz zagranicę papierów procentowych i dywidendowych oraz kuponów tych papierów bez zezwolenia Ministerstwa Skarbu zostaje wzbroniony.

O ile chodzi o terytorja Województwa Poznańskiego i Pomorskiego, prawo wydawania tych zezwoleń przysługuje Ministerstwu b. Dzielnicy Pruskiej.

Art.  12.

Rachunki w instytucjach kredytowych polskich osób i instytucji mających siedzibę zagranicą, podlegają kontroli Ministerstwa Skarbu. Stan tych rachunków obowiązane są instytucje kredytowe niezwłocznie po ogłoszeniu niniejszego rozporządzenia podać do wiadomości Ministerstwa Skarbu.

Przyjmowanie wpłat na te rachunki dozwolone jest jedynie za każdorazowem zezwoleniem Ministerstwa Skarbu.

Ministerstwo Skarbu oznacza każdy rachunek jako kontrolowany lub wolny.

Wypłaty z rachunków, kontrolowanych wymagają uprzedniego zezwolenia Ministerstwa Skarbu; wypłaty z rachunków wolnych nie wymagają zezwolenia.

Wypłaty z rachunków, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, są dozwolone, o ile uskuteczniają się wewnątrz kraju lub o ile ma miejsce przelew na rachunek osoby lub firmy, mającej siedzibę w kraju.

Przepisy niniejszego artykułu obowiązują niezależnie od postanowień rozporządzenia Rady Obrony Państwa o odroczeniu niektórych terminów płatności.

Art.  13.

Kredyty we wszelkich formach uzyskane przez osoby i instytucje prywatne zagranicą oraz wszelkie zagraniczne należności winny być podane do wiadomości Ministerstwa Skarbu.

Art.  14.

Komisja Dewizowa uprawniona jest do pobierania opłat manipulacyjnych od poszczególnych swych czynności urzędowych w oznaczonej przez siebie wysokości.

Art.  15. 4

Przekroczenie powyższych przepisów pociąga za sobą następstwa, przewidziane w protokułach 3 i 4 ustawy z dnia 9 lipca 1920 r. w przedmiocie udzielenia Rządowi pełnomocnictw to wydawania rozporządzeń w sprawie regulowania obrotu pieniężnego z krajami zagranicznemi (Dzien. Ust. R. P. z 1920 r. №56 poz. 347).

Art.  16.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 5 zmieniony przez art. 1 rozporządzenia z dnia 1 września 1920 r. (Dz.U.20.88.580) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 września 1920 r.
2 Art. 7 zmieniony przez rozporządzenie z dnia 25 września 1920 r. (Dz.U.20.92.616) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 października 1920 r.
3 Art. 11 zmieniony przez art. 2 rozporządzenia z dnia 1 września 1920 r. (Dz.U.20.88.580) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 września 1920 r.
4 Art. 15:

- zmieniony przez art. 3 rozporządzenia z dnia 1 września 1920 r. (Dz.U.20.88.580) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 września 1920 r.

- zmieniony przez art. 1 rozporządzenia z dnia 16 listopada 1920 r. (Dz.U.20.108.714) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 25 listopada 1920 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.73.505

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ograniczenie obrotów dewizami i walutami zagranicznemi.
Data aktu: 07/08/1920
Data ogłoszenia: 11/08/1920
Data wejścia w życie: 11/08/1920