Trzy wyjścia i limit wyczerpany? RPP interweniuje w ZOL-ach

Zakłady opieki długoterminowej udzielające świadczeń finansowych ze środków publicznych nie mogą odgórnie limitować pacjentom czasu przebywania na przepustce w ciągu roku. Takie działanie narusza prawa pacjenta - uznał Bartłomiej Chmielowiec, rzecznik praw pacjenta, który nakazał jednocześnie zmianę praktyk obowiązujących w placówkach.

Jak wyjaśniono, RPP wydał decyzję wobec jednego z zakładów opiekuńczo-leczniczych, który umożliwiał pacjentom przebywanie na przepustce nie dłużej niż przez 10 proc. czasu w ciągu rocznego pobytu w zakładzie. Zakład wprowadził to ograniczenie z uwagi na względy finansowe, ponieważ, zgodnie z obowiązującymi przepisami, finansowana jest rezerwacja miejsca (w obniżonej stawce) jedynie przez okres nieprzekraczający 10 proc. czasu pobytu w zakładzie w ciągu roku. Po przekroczeniu wskazanego czasu, przepustka nie jest finansowana. Co istotne, przepis ten normuje wyłącznie zakres finansowania, a nie czas trwania przepustki pacjenta. Tym samym nie ma podstawy do odgórnego limitowania tego, w jakim konkretnie wymiarze czasowym pacjent może opuszczać zakład. 

Wiemy, że przepustka dla pacjentów zakładów opiekuńczo-leczniczych jest bardzo ważna, ale też może być istotnym elementem dobrostanu zdrowotnego pacjenta. Dlatego wydałem decyzję, która zwraca uwagę na to, że przyznawanie limitu przepustki jest niezgodne z prawami pacjenta – mówi Bartłomiej Chmielowiec, rzecznik praw pacjenta.

Prawo do równego dostępu może być zagrożone 

RPP przypomina, że przepustka to okresowe przebywanie świadczeniobiorcy poza zakładem opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym, bez potrzeby wypisywania go z zakładu. Przepustka ma, w dużej mierze, walor terapeutyczny dla pacjenta zakładu opiekuńczo-leczniczego i czas jej trwania ma zależeć, przede wszystkim, od jego potrzeb zdrowotnych i indywidualnej sytuacji. Przepustka stanowi też dla lekarza sposób weryfikacji, czy stan zdrowia pacjenta uległ poprawie, jak pacjent funkcjonuje w warunkach poza zakładem długoterminowej opieki. Nie ma żadnej podstawy prawnej do tego, aby zrównywać wszystkim pacjentom maksymalny czas trwania przepustki. Zdaniem RPP, prowadziłoby to na przykład do nieuzasadnionego pokrzywdzenia pacjentów, którzy przebywają krótko w zakładzie opieki długoterminowej i tylko z tego powodu nie mogą pojechać z rodziną na wyczekiwane wakacje czy na święta. Co ważne, jak podkreśla RPP, takie limitowanie przepustki jedynie z uwagi na względy finansowe, stanowi naruszenie prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością, a także może prowadzić do zachwiania konstytucyjnego prawa obywatela do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Z tego względu RPP nakazał wyeliminowanie tych nieprawidłowości i obecnie oczekuje na stanowisko podmiotu leczniczego.