RPO: Ośrodków leczniczych dla nieletnich wciąż jest za mało
Rzecznik praw obywatelskich wystąpił do ministra zdrowia o podjęcie pilnych działań zmierzających do rozwiązania systemowych problemów, z którymi borykają się ośrodki lecznicze dla nieletnich. Wcześniej w tej sprawie interweniowała również m.in. rzeczniczka praw dziecka. Jak wskazano w piśmie skierowanym do resortu, wciąż jest zbyt mało ośrodków i oddziałów psychiatrii sądowej dla osób nieletnich. Nie ma też miejsc w specjalistycznych placówkach dla tych, którzy, poza zaburzeniami psychicznymi, doświadczają zaburzeń związanych z uzależnieniami.
Jak wskazuje RPO, na problemy zwrócono uwagę choćby podczas ostatniego posiedzenia Komisji Ekspertów ds. Ochrony Zdrowia Psychicznego. Jest ich generalnie dużo, a wymieniono wśród nich np. niewystarczającą liczbę placówek dla nieletnich wykazujących przejawy demoralizacji lub tych, którzy dopuścili się czynu karalnego w związku z zaburzeniami psychicznymi lub niepełnosprawnością intelektualną.
- Trudno jest odnaleźć jednolity, kompletny wykaz ośrodków/oddziałów psychiatrii sądowej dla osób nieletnich. Nie ma też miejsc w specjalistycznych placówkach dla tych, którzy – poza zaburzeniami psychicznymi – doświadczają zaburzeń związanych z uzależnieniami - wymienia RPO.
System jest niewydolny
W piśmie skierowanym do resortu zdrowia RPO podkreśla również, że bardzo długo oczekuje się na miejsce w ośrodkach - w wielu przypadkach mówi się o więcej niż roku. To potencjalnie groźne zarówno dla pacjenta, jak i innych osób z jego otoczenia. Ponadto zdarza się, że osoba oczekująca na przyjęcie do oddziału psychiatrii sądowej trafia do ogólnopsychiatrycznego oddziału dla dzieci i młodzieży. Przez dłuższy czas przebywa wówczas z pacjentami hospitalizowanymi wyłącznie z powodu kryzysu psychicznego, którzy nie mają doświadczeń demoralizacji i funkcjonowania w konflikcie z prawem. To, jak podkreśla RPO, rodzi poważne trudności organizacyjne i terapeutyczne. Może też negatywnie wpływać na proces leczenia pozostałych pacjentów i na bezpieczeństwo całego oddziału.
O tym problemie pisaliśmy również szerzej w serwisie Prawo.pl: Zdemoralizowany nieletni na jednym oddziale z osobą w depresji
W wystąpieniu RPO zauważa, że nie ma odpowiedniej liczby specjalistycznych placówek dla dzieci i młodzieży z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi, zwłaszcza wykazujących zachowania agresywne lub autoagresywne. Dlatego konieczne jest utworzenie specjalistycznych ośrodków dla osób o szczególnie niebezpiecznych zachowaniach, których nie obejmuje ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Może to prowadzić do zagrożenia zdrowia i życia pacjentów oraz osób z ich otoczenia.
Zobacz w LEX: Ochrona zdrowia psychicznego. Komentarz >
Według RPO, to wszystko wymaga niezbędnych kompleksowych zmian systemowych. Od lat zwraca się uwagę na ścisły związek między systemem resocjalizacji nieletnich a systemem ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży doświadczających kryzysu. Natomiast rozbudowa sieci wyspecjalizowanych placówek przyczyniłaby się nie tylko do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa publicznego, ale realnie gwarantowałaby poszanowanie praw dziecka oraz prawa do świadczeń zdrowotnych odpowiadających aktualnej wiedzy medycznej. W obecnym stanie prawnym i organizacyjnym opis indywidualnych spraw wpływających do Biura RPO prowadzi bowiem do wniosku, że standard ten nie zawsze jest w praktyce realizowany.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
