Na listach leków bezpłatnych też musi być miejsce na konkurencję cenową

Zmiany w zasadach refundacji leków dla osób 65 plus to element szerszej reformy systemu, której celem jest poprawa dostępu do terapii i większa przejrzystość zasad refundacji - wskazuje resort zdrowia w uzasadnieniu zmian. Zarządzenie dotyczące trybu i sposobu przeprowadzania weryfikacji wykazów bezpłatnych leków zostało podpisane przez Katarzynę Kacperczyk, wiceminister zdrowia.

– Nasz priorytet pozostaje niezmienny: zwiększanie dostępu pacjentów do skutecznych i bezpiecznych leków. Ten cel konsekwentnie realizujemy, regularnie rozszerzając zakres refundacji. Musimy jednak pamiętać, że środki publiczne powinny być wydawane odpowiedzialnie i racjonalnie – stwierdziła Katarzyna Kacperczyk, wiceminister zdrowia, podczas spotkania na temat zmian wprowadzanych w listach bezpłatnych leków dla seniorów. 

Lista dla pacjentów 

Jak przekazano, Ministerstwo Zdrowia z roku na rok zwiększa nakłady na refundację leków. W 2025 roku przeznaczono na ten cel blisko 30 mld zł, w tym 16 mld na refundację apteczną. Około 60 proc. tej kwoty to wydatki na bezpłatne leki z tzw. listy „S”, które są w całości finansowane ze środków publicznych. Po wygaśnięciu ochrony patentowej leku na rynku zwykle pojawiają się jego tańsze odpowiedniki, co prowadzi do konkurencji cenowej i obniżenia kosztów terapii. Jednak, jak wyjaśnia resort, w przypadku leków z listy „S” mechanizm konkurencji jest ograniczony.

– Lista bezpłatnych leków powinna być tworzona z myślą o pacjentach, a nie o zwiększaniu zysków firm farmaceutycznych. Nie ma racjonalnego powodu, by państwo płaciło za lek jak za produkt innowacyjny, skoro na rynku są już dostępne równie skuteczne i bezpieczne, a jednocześnie tańsze. W wielu krajach europejskich w takich sytuacjach działa konkurencja cenowa. I u nas również, ale tylko w przypadku zwykłej listy refundacyjnej. Chcemy, aby taki mechanizm funkcjonował także w przypadku leków bezpłatnych – podkreśliła wiceminister Kacperczyk.

Dlatego w drodze zmian w zarządzeniu dotyczącym trybu i sposobu przeprowadzania weryfikacji wykazów bezpłatnych leków Ministerstwo Zdrowia wprowadza jasne zasady tworzenia i aktualizacji wykazów oraz wzmacnia pozycję negocjacyjną ministra zdrowia wobec firm farmaceutycznych, by w ramach dostępnego budżetu rozszerzać dostęp kolejnych pacjentów do leczenia. Ministerstwo Zdrowia szacuje, że - dzięki nowym narzędziom negocjacyjnym i większej konkurencji cenowej - możliwe będzie uwolnienie setek milionów złotych na nowe terapie.

 Jeśli na rynku jest dostępny bezpieczny i skuteczny lek, który kosztuje 40 zł, państwo nie powinno płacić 400 zł za taki sam lek o innej nazwie handlowej. Różnicę 360 zł wolimy przeznaczyć na leczenie pacjentów, a nie na marżę dla firmy farmaceutycznej – stwierdziła podczas spotkania wiceminister Kacperczyk.

Uwolnione środki mają zostać przeznaczone na refundację m.in. nowych leków dla seniorów, nowoczesnych terapii onkologicznych, leczenie chorób rzadkich oraz terapii dla dzieci. - Nie traktuję tych zmian jako rewolucji, ale jako uporządkowanie systemu i przywrócenie mu równowagi i racjonalności. Chcemy, aby refundacja była bardziej przejrzysta, przewidywalna i służyła przede wszystkim pacjentom. Dlatego liczę na konstruktywny dialog z branżą farmaceutyczną. Stabilny system refundacji, bezpieczeństwo lekowe i jak najszerszy dostęp do terapii to cele, które powinny nas łączyć – podkreśla wiceminister.

Postanowienia zarządzenia weszły w życie 28 sierpnia br.