RPO: Brak leków w aptekach może zagrażać zdrowiu i życiu pacjentów

W aptekach wciąż brakuje wielu lekarstw, m.in. insuliny, leków przeciwpadaczkowych, na nadciśnienie, choroby tarczycy, astmę czy alergie; zaczyna też brakować leków onkologicznych i neurologicznych. Zdaniem rzecznika praw obywatelskich to może wydłużać kolejki do lekarzy, ale także może zagrażać nie tylko zdrowiu, ale i życiu pacjentów.

Rzecznik wystąpił do Ministra Zdrowia w sprawie utrzymującej się niedostępności wielu lekarstw. Jak podkreśla dr. hab. Adam Bodnar, skłoniły go do tego alarmujące doniesienie mediów oraz troska o zdrowie i życie pacjentów.
RPO podkreśla, że nie podejmował działań w tej sprawie, ponieważ miał na uwadze list Ministra Zdrowia do Naczelnej Izby Aptekarskiej z 10 lipca 2019 r., w którym Łukasz Szumowski zapowiadał ”zdecydowane działania” w celu rozwiązania problemu. O jego narastaniu świadczą jednak niepokojące doniesienia mediów.

Czytaj: Szumowski: To nieprawda, że nie ma leków - są zamienniki>>

Brakuje ważnych leków

Tymczasem Rzecznik przypomina, że 324 deficytowe leki znalazły się na liście produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego czy wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności, zawartej w załączniku do obwieszczenia Ministra Zdrowia z 5 lipca 2019 r. (Dziennik Urzędowy Min., poz. 54). Są na niej produkty, których brakuje co najmniej w 5 proc. aptek w danym województwie.

Czytaj w LEX: Substytucja apteczna - poradnik dla farmaceutów >

Pacjenci mogą mieć problem z zakupem zwłaszcza niektórych rodzajów insuliny, leków przeciwpadaczkowych i przeciwzakrzepowych, lekarstw na nadciśnienie, choroby tarczycy, astmę czy alergie. Zaczyna też brakować leków onkologicznych i neurologicznych. Na ministerialnej liście znajdują się też szczepionki, m.in. chroniące przed błonicą, tężcem i krztuścem, odrą, świnką i różyczką oraz grypą.

- Moje obawy budzi również fakt, że brak leków w aptece może generować dalsze problemy w systemie opieki zdrowotnej - podkreśla Adam Bodnar. - Pacjenci, którzy nie otrzymali leków w aptece, udają się na wizyty do lekarzy w celu zmiany zaordynowanego specyfiku. Może to wydłużyć kolejki oczekujących na leczenie oraz wpłynąć na przyjmowanie pacjentów już się w niej znajdujących - dodaje.

Zobacz procedurę: Wydanie zamiennika leku >

Możliwe zagrożenie dla zdrowia i życia

W ocenie Rzecznika oznacza to, że pacjenci będą mieli ograniczony, bądź też wyłączony, dostęp do produktów leczniczych dających gwarancję skuteczności terapeutycznej. - A to bez wątpienia może stanowić zagrożenie dla ich zdrowia, a w części przypadków nawet życia stwierdza RPO. I przypomina, że art. 68 Konstytucji gwarantuje wszystkim obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. - Władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom z niepełno sprawnościami i w podeszłym wieku - podkreśla Adam Bodnar.

Czytaj w LEX: Czy istnieje możliwość wymiany leku nierefundowanego na refundowany w ramach realizacji recepty przez farmaceutę? >