Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe pracowników mianowanych

Jak liczyć wynagrodzenie za godziny nadliczbowe pracownikw mianowanych?

Jak liczyć wynagrodzenie za godziny nadliczbowe pracowników mianowanych, jeżeli pracownik wybierze tę formę rekompensaty, czy należy im wypłacać wynagrodzenie bez dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych czy razem z dodatkiem?

Odpowiedź

Wynagrodzenie za nadgodziny powinno obejmować zarówno wynagrodzenie zasadnicze wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania, jak i dodatkowe składniki wynagrodzenia o charakterze stałym.

Kwestia prawa do dodatków za nadgodziny dla pracowników samorządowych jest obecnie sporna. Stanowisko inspekcji pracy jest w tej kwestii negatywne, ale jest ono krytykowane.

Zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych pracownikowi samorządowemu za pracę wykonywaną na polecenie przełożonego w godzinach nadliczbowych przysługuje, według jego wyboru, wynagrodzenie albo czas wolny w tym samym wymiarze, z tym że wolny czas, na wniosek pracownika, może być udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu. Mowa w art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych jest o wynagrodzeniu, które należy interpretować jako wynagrodzenie "normalne" o którym mowa w art. 1511 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) - dalej k.p.

Przez "normalne wynagrodzenie" należy rozumieć takie wynagrodzenie, które pracownik otrzymuje stale i systematycznie, a więc obejmujące zarówno wynagrodzenie zasadnicze wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania, jak i dodatkowe składniki wynagrodzenia o charakterze stałym, jeżeli na podstawie obowiązujących w zakładzie pracy przepisów płacowych pracownik ma prawo do takich dodatkowych składników (por. wyrok SN z dnia 3 czerwca 1986 r., I PRN 40/86, OSNCP z 1987 r., z. 9 poz. 140).

Kwestia, czy pracownikom samorządowym należą się dodatki za nadgodziny jest od niedawna sporna, gdyż pojawiły się poglądy (zawarte zwłaszcza w wypowiedziach przedstawicieli Kancelarii Prezesa Rady Ministrów) o szczególnym charakterze normy powołanego wyżej art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych , która zastępuje przepisy o nadgodzinach określone w k.p. i powołane w niniejszej odpowiedzi powyżej. Wykładnia ta znajduje wsparcie także w organach inspekcji pracy - zob. stanowisko Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy z 25 czerwca 2009 r. (nr GPP-433-4560-42/09/PE/RP). W efekcie można uznać, że zgodnie z tym stanowiskiem pracownikom samorządowym nie należą się w ogóle dodatki za nadgodziny, a tylko normalne wynagrodzenie. Opinie te budzą jednak poważne kontrowersje wśród specjalistów (zob. P. Ciborski "Samorządy nie powinny unikać wypłaty dodatków za nadgodziny" Rzeczpospolita nr 160/2009 z 10 lipca 2009 r.).

Wszystkie powyższe zasady obowiązują także pracowników mianowanych, z uwagi na zasadnicze zastosowanie do nich także przepisów u.p.s. (art. 54 ust. 2 u.p.s.).

Art. 59 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych stanowi, że do dnia 31 grudnia 2011 r. w stosunku do pracowników samorządowych mianowanych stosuje się dotychczasowe przepisy dotyczące wynagrodzeń. Chodzi tu jednak nie o przepisy ustawowe, ale szczegółowe zasady wynagradzania (w tym tabele płac i zaszeregowań) zawarte w obowiązujących poprzednio:
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 r.w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 146, poz. 1223 z późn. zm.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 146, poz. 1222 z późn. zm.).

Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 223, poz. 1458)