Wykonawca zalegający ze składkami na ubezpieczenie społeczne podlega wykluczeniu z postępowania
Konsorcjum, którego członek zalega z płatnościami składek na ubezpieczenie społeczne podlega wykluczeniu z postępowania o zamówienie publiczne - orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Stan faktyczny
Postępowanie prowadzone było w trakcie obowiązywania już nieaktualnej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 31.03.2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz.U. seria L z 2004 r. Nr 134, s. 114) dalej dyrektywa klasyczna. Przedmiotem postępowania przetargowego prowadzonego przez włoski Consip były usługi sprzątania i inne usługi, które służyć miały utrzymaniu wyglądu i stanu technicznego budynków, placówek szkolnych wraz z ośrodkami szkolenia administracji publicznej. Zamawiający wskazał wyraźnie, iż wykonawca musi spełniać warunek udziału w przetargu, którym jest niezaleganie z płatnościami składek na ubezpieczenie społeczne.
Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie skutkuje wykluczeniem wykonawcy z przetargu >>>
Konsorcjum firm Ciclat, które składało się z robotniczych spółdzielni produkcyjnych złożyło ofertę na jedną z części postępowania. Każdy z członków podmiotu ubiegającego się o udzielenie zamówienia złożył oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu. Oferta konsorcjum została uznana jako najkorzystniejsza. Jednakże, na podstawie wyników kontroli doraźnej postępowania stwierdzono, iż jeden z członków konsorcjum zalega z płatnościami składek na ubezpieczenia społeczne. Wykonawca uiścił jednak aktualne oraz zaległe składki już po złożeniu oferty w postępowaniu.
Zamawiający wykluczył konsorcjum z postępowania oraz zatrzymał wadium, które zostało wniesione w postępowaniu. Wzbudziło to wątpliwości wykonawców, którzy wspólnie wnieśli skargę do włoskiego Regionalnego Sądu Administracyjnego.
Postępowanie krajowe
Regionalny Sąd Administracyjny oddalił skargę konsorcjum. Wykonawcy zaznaczali, iż brak zapłaty samonaliczalnej raty składki nie może zostać uznany za poważne i ostatecznie stwierdzone naruszenie, w szczególności, iż składki zostały później opłacone. Konsorcjum zaznaczyło także, iż nie zostało uprzednio poinformowane o wynikach przeprowadzonej kontroli.
Przedstawione argumenty wzbudziły wątpliwości sądu odwoławczego, który zwrócił się w trybie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wskazanie, czy regulacje prawa włoskiego, które pozwalają na wykluczanie wykonawców zalegających z płatnościami składek na ubezpieczenie społeczne, są zgodne z prawem unijnym. W szczególności, czy takie postanowienia nie naruszają art. 45 dyrektywy klasycznej oraz zasady słuszności. Zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, iż wykonawca opłacił już zaległe składki. Zaległości w opłacie składek na ubezpieczenie społeczne wystąpiły jednak na etapie składania oferty.
Stanowisko Trybunału
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrokiem z 10.11.2016 r., C-199/15, uznał, iż tak zawarte postanowienia nie naruszają prawa unijnego. Regulacje dyrektywy klasycznej pozostawiły państwom członkowskim uprawnienie do ustalenia w jakim terminie zainteresowani przetargiem powinni wykonać zobowiązania odnośnie zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne. Termin ten powinien być zgodny zarówno z zasadami przejrzystości jak i równego traktowania.
Zamawiający wyklucza z postępowania wykonawcę, który szkodzi środowisku >>>
TSUE wskazał, iż zamawiający może żądać od wykonawcy poprawienia lub uzupełnienia konkretnych informacji zawartych w ofercie. Czynność ta może dotyczyć jedynie informacji, które pochodzą sprzed daty upływu terminu do złożenia oferty i nie może obejmować informacji, których podanie jest wymagane pod rygorem wykluczenia. Dyrektywa klasyczna nie pozwala również na uzupełnianie braków, które zgodnie z dokumentacją przetargową skutkowałyby wykluczeniem wykonawcy z postępowania.
Dlatego też, skład orzekający uznał, iż postanowienia prawa włoskiego są zgodne z prawem unijnym. Wykonawca, który zalega z płatnościami składek na ubezpieczenie społeczne podlega wykluczeniu z postępowania, nawet jeśli zaległe składki zostały opłacone już po złożeniu oferty.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 10.11.2016 r., C-199/15
