Część gmin, nie czekając na nowe regulacje podjęła czynności związane z wyborami (niektóre już przed kilkoma tygodniami) według dotychczasowych przepisów, część wyczekiwała cierpliwie na zapowiedzianą i pozostającą w obróbce legislacyjnej wspomnianą wyżej ustawę. Podobnie zachowywali się prezesi sądów okręgowych zobligowani do poinformowania gmin do 31 maja br. o konieczności wybrania określonej liczby ławników do określonych sądów. Niektórzy z nich sugerowali wstrzymanie się z podejmowaniem działań do czasu uchwalenia ustawy, inni wyrażali pogląd, że nowe przepisy nie wejdą w życie w odpowiednim czasie i należy stosować dotychczasowe.

Z chwilą wejścia w życie w/w ustawy bardzo istotnie zmieniającej zasady wyborów ławników do ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) [ ustawa ], automatycznej utraty mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu zgłaszania radom gmin kandydatów na ławników oraz wzoru karty zgłoszenia (Dz. U. Nr 50, poz. 370) , oraz wejścia w życie nowego rozporządzenia [rozporządzenie], gminy mogą przystąpić do logistycznego przygotowania wyborów ławników i chronologicznego wykonywania czynności związanych z tymi wyborami.

Samorządy gminne nie powinny podejmować działań związanych z wyborami ławników przed 1 czerwca 2011 r. z bardzo prozaicznego powodu - braku podstawy prawnej oraz teoretycznej możliwości wycofania bądź korekty informacji przez prezesa sądu co do liczby wybieranych ławników.

Gminy swoją aktywność w tym zakresie z reguły rozpoczynają od upowszechnienia przez radę gminy bądź wójta (burmistrza, prezydenta miasta) [wójta] informacji skierowanej do mieszkańców o przystąpieniu do wyboru ławników do sądów powszechnych, zawierającej kompletne dane o:
1) liczbie wybieranych ławników do określonych sądów;
2) terminie i miejscu zgłaszania kandydatów;
3) wymogach ustawowych jakie powinien spełnić kandydat na ławnika;
4) wymaganiach formalnych jakim powinno odpowiadać zgłoszenie;
5) podmiotach uprawnionych do zgłaszania kandydatów;
6) oraz dodatkowe informacje, które mogą ułatwić przeprowadzenie tych wyborów np. miejsce pobrania karty zgłoszenia, ewentualnie innych formularzy.

Przepisy nie wprowadzają w tym zakresie żadnych rygorów a nawet w ogóle nie wspominają o obowiązku sporządzenia takiej informacji. Można go, co najwyżej, wyinterpretować z ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz z art. 11b ustawy o samorządzie gminnym – dotyczącej jawności działania organów gminy. Praktyka dowodzi, że umiejętne przygotowanie informacji ułatwia komunikację z potencjalnymi kandydatami zwracającymi się z licznymi zapytaniami dotyczącymi wyborów.

Jako, że informacja/komunikat o przystąpieniu do wyborów ławników nie jest obligatoryjna, nie do końca wiadomo jaką powinna przyjąć formę oraz kto ją powinien wydać i podpisać Wydaje się, że art. 160 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych cyt. „Wybory przygotowują gminy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej” pozwala przyjąć, że może ją podpisać wójt. Przewodniczący rady mógłby ją podpisać, gdyby jej treść ustaliła rada gminy.

CZYTAJ DALEJ>>>

Wybory ławników czyli spóźnienie albo falstart