Mniejsze Organizacje Pożytku Publicznego bez obowiązku badania sprawozdań

Zwolnienie z obowiązku badania sprawozdań finansowych przez mniejsze Organizacje Pożytku Publicznego (OPP) przewiduje rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 22 grudnia 2025 roku, które weszło w życie 30 grudnia. Zmiana ma na celu odciążenie organizacji pozarządowych od kosztów oraz formalności. Obowiązek badania sprawozdań finansowych nadal będzie dotyczył największych OPP, spełniających kryteria określone w ustawie o rachunkowości.

Do tej pory zgodnie z przepisami rozporządzenia z 13 listopada 2018 w sprawie badania organizacji pożytku publicznego (OPP) obowiązek poddania badaniu swoich sprawozdań finansowych miały te organizacje, które spełniały łącznie następujące kryteria:

1. realizują zadania publiczne zlecone, jako powierzone do wykonywania lub do wspierania zadania publicznego oraz
2. otrzymały w roku obrotowym łączną kwotę dotacji na realizację ww. zadań w wysokości co najmniej 100 tys. zł oraz
3. osiągnęły w roku obrotowym przychody w wysokości co najmniej 3 mln zł.

Na 9 tys. 588 zarejestrowanych organizacji pożytku publicznego obowiązek dotyczył 744.

Ministerstwo uchyliło obowiązek

Pod wpływem postulatów zgłaszanych przez organizacje pozarządowe oraz środowisko III sektora, poparciu Rady Działalności Pożytku Publicznego ministerstwo finansów przygotowało rozporządzenie uchylające przepisy z 2018 r. Rozporządzenie z 22 grudnia 2025 r. uchylające rozporządzenie w sprawie obowiązku badania sprawozdań finansowych organizacji pożytku publicznego weszło w życie 30 grudnia 2025 r.

Zmiana przepisów spowodowała, że z obowiązku badania została  zwolniona grupa mniejszych organizacji. Obowiązkowi będą nadal podlegały sprawozdania finansowe tych OPP, które (podobnie jak pozostałe organizacje pozarządowe) spełniają kryteria określone w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, czyli spełniając co najmniej dwa z następujących warunków:

• średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,
• suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 3 125 000 euro,
• przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 6 250 000 euro;

- Nowe rozporządzenie to konkretne ułatwienia dla wielu OPP – nowe przepisy pomogą im zmniejszyć obciążenie finansowe i organizacyjne. To ważna zmiana dla mniejszych podmiotów, które dotąd ponosiły wysokie koszty badań sprawozdań finansowych – podkreśla resort.

Przepisy przejściowe

Nowe rozporządzenie zawiera też przepisy przejściowe, określające, które sprawozdania będą badane jeszcze na starych zasadach. Obowiązek badania sprawozdań finansowych na zasadach dotychczasowych będą miały te OPP, które spełniły warunki do badania sprawozdań finansowych określone w uchylanym rozporządzeniu w roku obrotowym poprzedzającym rok obrotowy, który rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2024 r.

Uchylenie tak, ale jednocześnie wytyczne

Projekt poparły również organizacje zrzeszające biegłych rewidentów oraz biura rachunkowe. Krajowa Izba Biur Rachunkowych uważa, że to działanie uzasadnione ekonomicznie i organizacyjne dla tych organizacji.

- Uchylenie rozporządzenia niewątpliwie przyniesie korzyści, jednak w praktyce – jak pokazuje doświadczenie biur rachunkowych – największym problemem organizacji pozarządowych jest brak jasnych i jednolitych komunikatów ze strony administracji -  wskazuje Beata Bartkowska, wiceprezes zarządu ds. merytorycznych Krajowej Izby Biur Rachunkowych. Przyznaje, że koszt takiego badania zaczyna się od 15 tys. zł w górę, co dla małych organizacji jest sporym wydatkiem. 

Zdaniem Izby za uchyleniem rozporządzenia jednocześnie powinny pójść przygotowanie przez Ministerstwo Finansów wytyczne dla OPP, obejmujące m.in.:

• interpretację art. 64 ustawy o rachunkowości (kiedy badanie jest nadal obowiązkowe),
• zasady dokumentowania wykonania zadań publicznych a wymogi sprawozdawcze,
• definicję pojęć przychodowych i dotacyjnych stosowanych przez OPP.

Resort powinien też przeprowadzić akcję informacyjną, kierowaną również do biur rachunkowych, które dla wielu organizacji są pierwszym źródłem wiedzy