PLLuM ma pomagać urzędnikom w przygotowywaniu dokumentów
Wirtualny asystent urzędnika oparty na polskim modelu językowym PLLuM jest obecnie testowany w administracji rządowej. W pierwszej kolejności ma trafić m.in. do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Prokuratorii Generalnej oraz Kancelarii Senatu. Oprócz odpowiadania na pytania urzędników system ma wspierać analizę przepisów, anonimizować dokumenty i generować projekty pism. Za ostateczną treść dokumentów nadal będzie jednak odpowiadał urzędnik.
Ministerstwo Cyfryzacji i NASK zapowiadają kolejne wdrożenia polskiego modelu językowego PLLuM w administracji publicznej. PLLuM można bezpłatnie pobrać z platformy Hugging Face, gdzie jest udostępniany bezpośrednio na koncie Ministerstwa Cyfryzacji. Jak poinformowali podczas spotkania z dziennikarzami wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski oraz dyrektor Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji w NASK prof. Szymon Łukasik, jednym z najważniejszych projektów jest obecnie wirtualny asystent urzędnika.
Na początkowym etapie system ma pełnić funkcję podobną do asystenta działającego już w aplikacji mObywatel. Docelowo ma jednak zostać wyposażony w funkcje wspierające pracę z przepisami prawa.
Asystent prawny wciąż przechodzi testy
Jak podkreślił Dariusz Standerski, najbardziej wymagającym elementem projektu jest moduł prawny. Według resortu cyfryzacji system ma nie tylko wskazać odpowiednie przepisy, ale także odwoływać się do orzecznictwa sądów krajowych i europejskich. W założeniu urzędnik będzie otrzymywał syntetyczne opracowanie zagadnienia wraz z podstawami prawnymi.
Asystent ma zostać połączony m.in. z bazami orzeczeń sądowych oraz materiałami kontrolnymi Najwyższej Izby Kontroli. Niewykluczone jest również rozszerzanie zakresu źródeł danych, jeśli zostaną zawarte odpowiednie umowy dotyczące przetwarzania informacji.
Po zakończeniu testów narzędzie ma być dostępne zarówno na odrębnej platformie, jak i bezpośrednio w wykorzystywanych przez administrację systemach teleinformatycznych.
Odpowiedzialność pozostanie po stronie człowieka
Ministerstwo podkreśla, że sztuczna inteligencja nie będzie samodzielnie podejmowała decyzji administracyjnych ani sporządzała rozstrzygnięć bez nadzoru człowieka.
Za treść dokumentu lub decyzji przygotowanej przy wykorzystaniu asystenta będzie odpowiadał urzędnik, który ją podpisze. Jak zaznaczył wiceminister Standerski, złożenie podpisu ma oznaczać, że osoba odpowiedzialna za sprawę zapoznała się z dokumentem, zweryfikowała jego treść i bierze za nią pełną odpowiedzialność.
Resort zapowiada również przygotowanie wytycznych dotyczących sposobu weryfikowania treści generowanych przez system.
Anonimizacja i generator pism
Drugą ważną funkcją rozwijanego rozwiązania ma być automatyczna anonimizacja dokumentów. Narzędzie potrafi już rozpoznawać m.in. imiona, nazwiska, dane wrażliwe oraz daty, jednak nadal wymaga dopracowania. W trakcie testów okazało się przykładowo, że system anonimizuje wszystkie daty występujące w dokumencie, także te, które powinny pozostać widoczne, jak data wystawienia pisma.
Docelowo urzędnik będzie mógł połączyć kilka operacji w jednym procesie: uzyskać informacje o podstawie prawnej, przygotować dokument, a następnie poddać go anonimizacji.
Do końca roku planowane jest również uruchomienie generatora dokumentów przeznaczonego przede wszystkim do prowadzenia powtarzalnych spraw. Zamiast tworzyć pismo od początku, urzędnik ma otrzymywać jego projekt wygenerowany przez system i sprawdzać jego poprawność przed podpisaniem.
PLLuM już działa w administracji i samorządach
Polski model językowy jest już wykorzystywany w kilku instytucjach publicznych. Zasila wirtualnego asystenta w aplikacji mObywatel, korzystają z niego także Ministerstwo Cyfryzacji oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Rozwiązanie wdrożono również w części samorządów np. w Gdyni wspiera obsługę zapytań obywateli,
Według danych przedstawionych przez NASK użytkownicy asystenta w mObywatelu przeprowadzili już ponad 730 tys. rozmów, wymieniając przeszło 1,1 mln wiadomości. Najczęściej pytają o funkcjonowanie aplikacji, dokumenty tożsamości, paszporty oraz sprawy związane z rejestracją pojazdów.
Kolejnym etapem rozwoju PLLuM ma być stworzenie polskiego modelu językowo-wizyjnego. Dzięki temu system będzie mógł analizować nie tylko tekst, ale również zdjęcia, skany i inne materiały graficzne. NASK poinformował, że zgromadzono już około 30 mln zdjęć, które mają posłużyć do trenowania przyszłego modelu. Rozwiązanie mogłoby w przyszłości umożliwiać analizę skanów dokumentów oraz zadawanie pytań dotyczących ich treści.
Twórcy projektu podkreślają jednocześnie, że rozwój modelu odbywa się z uwzględnieniem wymogów bezpieczeństwa, prawa autorskiego oraz unijnego AI Act. Przetwarzane dane mają pozostawać w zamkniętych systemach, a jakość materiałów wykorzystywanych do trenowania modeli jest na bieżąco weryfikowana.
