NSA: Przewodniczący mógł odmówić obywatelowi wstępu na posiedzenie komisji

Przyczyną odmowy był fakt, że na posiedzeniu rozpatrywano podania osób, które składając wnioski o najem lokalu z zasobów gminnych podawały w nich nie tylko swoje imię, nazwisko i aktualne miejsce zamieszkania, ale również przedstawiały swoją sytuację rodzinną, zdrowotną i finansową. Sądy administracyjne uznały, że nie doszło do naruszenia prawa, ponieważ informacje te powinny być szczególnie chronione i nie ma uzasadnionej przyczyny, by udostępniać je osobom postronnym.

Marek A. (dane zmienione) wniósł skargę na czynność przewodniczącego komisji mieszkaniowej rady miasta w przedmiocie odmowy wstępu na posiedzenie tego gremium. Skarżący wskazał, że ograniczono jego prawo do uczestnictwa w obradach, których jawność nie została wyłączona.

Odmowa z uwagi na prywatność osób fizycznych

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie argumentując, że podstawą odmowy wpuszczenia skarżącego była potrzeba ochrony prywatności osób fizycznych, niepełniących funkcji publicznych. Na posiedzeniu rozpatrywano bowiem podania osób, które składając wnioski o najem lokalu z zasobów gminnych podawały nie tylko swoje imię, nazwisko i aktualne miejsce zamieszkania, ale również przedstawiały swoją sytuację rodzinną, zdrowotną i finansową oraz podawały informacje o problemach z uzależnieniami czy przemocy w rodzinie. Organ podkreślił, że członkowie komisji podpisują oświadczenie, w którym zobowiązują się do nieujawniania danych osobowych, sytuacji mieszkaniowej i rodzinnej wnioskodawców. Natomiast osoby postronne takiego oświadczenia nie składają.

Przewodniczący komisji nie naruszył prawa 

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że uprawnienie obywatela do udziału w sesji rady gminy, jak też posiedzeniach jej komisji, stanowi realizację konstytucyjnej zasady jawności działania organów publicznych. Niemniej nie każdy przypadek odmowy realizacji tego uprawnienia stanowi naruszenie prawa. Sąd ocenił, że wnioski, które były rozpoznane w toku obrad komisji, zawierały informacje, które powinny być szczególnie chronione i nie ma żadnej obiektywnie uzasadnionej przyczyny, by udostępniać je osobom postronnym. Szczególnie, że finalny efekt prac komisji, czyli imienna lista osób rekomendowanych do zawarcia umowy najmu, jest podawana do publicznej wiadomości. Działanie to umożliwia społeczną kontrolę procesu decyzyjnego w zakresie gospodarowania gminnym zasobem lokalowym. Mając powyższe na uwadze, WSA uznał, że przewodniczący mógł odmówić Markowi A. udziału w posiedzeniu komisji. Skarga została więc oddalona.

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom

Nie zakończyło to sporu, ponieważ Marek A. wniósł skargę kasacyjną. Sprawą zajął się Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, że zgodnie z art. 11b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ograniczenia jawności działalności organów gminy mogą wynikać wyłącznie z ustaw. Jedną z takich ustaw jest ustawa o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: u.d.i.p.). Zgodnie z jej art. 5 ust. 2, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na prywatność osoby fizycznej. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa. Sąd podkreślił, że rozpatrywane na posiedzeniu komisji dane osobowe dotyczyły prywatności osób fizycznych, które nie pełniły funkcji publicznych. Obejmowały one bowiem sytuację rodzinną, zdrowotną i finansową. Art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza takie informacje spod ich publicznego udostępniania.

Zgoda na przetwarzanie danych to nie rezygnacja z prawa do prywatności

W piśmie procesowym, skarżący powołał się na jeden z przepisów uchwały rady miasta w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych, zgodnie z którym niezbędnym elementem wniosku jest złożenie oświadczenia o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych oraz przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Sąd podkreślił, że wyrażana zgoda dotyczy tylko postępowania w przedmiocie zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu miasta. Nie stanowi ona rezygnacji z prawa do prywatności oraz zgody na udostępnienie danych osobowych wszystkim zainteresowanym, w tym osobom postronnym uczestniczącym w obradach komisji rady miasta. Mając powyższe na uwadze, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Wyrok NSA z 17 czerwca 2026 r., sygn. akt III OSK 2833/23