Kiedy gmina nie musi organizować przetargu na budowę, utrzymanie lub eksploatację regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych?

Ustawa śmieciowa przewiduje istotne wyjątki od obowiązku wyboru przez gminę podmiotu, którego zadaniem będzie budowa, utrzymanie lub eksploatacja regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

Przepisy ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897, dalej jako nowelizacja ) znacząco ograniczają swobodę gmin w wyborze podmiotu, który odpowiedzialny będzie za budowę, utrzymanie i eksploatację regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (art. 3a ust. 1 w brzmieniu nadanym nowelizacją ). Ustawodawca postanowił, iż możliwe jest w tym celu zastosowanie jedynie jednej z trzech procedur:
1) przetargu na wybór podmiotu, który będzie budował, utrzymywał lub eksploatował regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.) , lub
2) wyboru podmiotu na zasadach określonych w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100, z późn. zm.) , lub
3) wyboru podmiotu na zasadach określonych w ustawie z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. Nr 19, poz. 101, z późn. zm.) .

W interpretacji przepisów nowelizacji zamieszczonej na stronach Ministerstwa Ochrony Środowiska podkreślono, iż gmina bezwzględnie musi zastosować jeden ze wskazanych trybów. Od tej przewidziano jednak dwa istotne wyjątki. Po pierwsze: w przypadku gdy ich zastosowanie nie doprowadzi do wyłonienia wykonawcy, następuje przejście do stosowania zasad ogólnych (tj. ustawy o gospodarce komunalnej).

Kolejny, dużo bardziej istotny dla sytuacji gmin, wyjątek stanowi art. 19 nowelizacji. Na podstawie interpretacji dokonanej przez MOŚ można stwierdzić, iż jeżeli gmina w chwili wejścia w życie nowelizacji:
- posiada własną regionalną instalację zarządzaną przez zakład budżetowy lub już rozpoczęła jej budowę,
- instalacja jest wskazana wojewódzkim planie gospodarki odpadami jako zakład zagospodarowania odpadów,
- przed dniem wejścia w życie ustawy wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
nie ma obowiązku ogłaszania przetargu na utrzymanie i eksploatację swojej instalacji, może ją wykonać i eksploatować w sposób wskazany w ustawie o gospodarce komunalnej. Co więcej, gmina będzie mogła również powołać własną jednostkę organizacyjną do budowy, utrzymania lub eksploatacji regionalnej instalacji, w przypadku gdy zastosowana przez gminę procedura wyłonienia wykonawcy w trybie określonym w art. 3a ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2005 Nr 236, poz. 2008 z późn. zm., dalej jako ustawa )zakończy się negatywnie.

@page_break@

W interpretacji podkreślono, iż posiadanie własnej lub wspólnej z innymi gminami regionalnej instalacji nie jest jedyną możliwością zapewnienia tej instalacji. Może to być instalacja innej gminy (gmin, związków międzygminnych) lub podmiotu prywatnego, a niekoniecznie własna instalacja. Z art. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wynika bynajmniej, że każda gmina musi wybudować, utrzymywać i eksploatować regionalną instalację – przepis ten wskazuje tryb postępowania w przypadku konieczności wykonania tego zadania, gdy na terenie regionu gospodarki odpadami komunalnymi nie ma takiej instalacji lub jest niewystarczająca do obsługi regionu.

Nieco inaczej kształtuje się sytuacja gminy w przypadku wyboru podmiotu, którego zadaniem będzie odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości bądź odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów (odpowiednio: art. 6c oraz 6d ustawy w brzmieniu nadanym nowelizacją). Tu dopuszczalne jest jedynie przeprowadzenie przetargu w trybie Prawa zamówień publicznych . Jedyny wyjątek w tym zakresie dotyczy przypadku rozwiązania umowy na odbieranie odpadów komunalnych. Gmina wówczas zapewnia te usługi w trybie zamówienia z wolnej ręki od właścicieli nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany jednak niezwłocznie zorganizować przetarg, a wspomniany wyżej tryb świadczenia usług może to trwać jedynie do chwili rozstrzygnięcia przetargu.

W interpretacji podkreślono także, że ani z ustawy o zamówieniach publicznych, ani z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wynikają preferencje co do rodzaju przetargu, który miałby być stosowany w przypadku wspomnianym wyżej. Tym samym można stosować zarówno tryb przetargu nieograniczonego, jak i przetargu ograniczonego. Możliwe jest także organizowanie przez gminy przetargów wspólnych (art. 16 ustawy - Prawo zamówień publicznych ), jak również to, że wykonawcy mogą się ubiegać wspólnie o udzielenie zamówienia (art. 23 cyt. ustawy).

Pełny tekst interpretacji można pobrać stąd: www.mos.gov.pl

Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska przygotowało publikację "Nowe zasady gospodarki odpadami komunalnymi". W publikacji przedstawiono założenia systemu gospodarki odpadami komunalnymi wynikające ze zmiany ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz konsekwencje wprowadzenia zmian w związku z przejęciem władztwa nad odpadami komunalnymi przez gminy i objęciem systemem wszystkich ich mieszkańców.

Produkt zawiera omówienie nowych, nieopisanych i często kontrowersyjnych - jak np. naliczanie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi - przepisów prawa w jednych miejscu, zilustrowane pierwszymi pytaniami uczestników nowego systemu.

Więcej o produkcie w Księgarni profinfo.pl

Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897)
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.)
Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100, z późn. zm.)
Ustawa z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. Nr 19, poz. 101, z późn. zm.)
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2005 Nr 236, poz. 2008 z późn. zm.)

Pisaliśmy o tym również:
"Ustawa śmieciowa": co grozi za niezorgranizowanie przez gminę przetargu?
Obowiązki gminy w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi
Katalog obowiązkowych zadań gminy związanych z tworzeniem warunków do wykonania ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach