WSA: Poczta Polska nie ma prawa żądać wyrejestrowania odbiornika na konkretnym formularzu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił uwagę, że Poczta Polska powinna zagwarantować różne możliwości wyrejestrowania odbiorników radiowo-telewizyjnych. Nie każdy użytkownik może osobiście stawić się w placówce pocztowej, a trudności w załatwieniu formalności mają zwłaszcza osoby starsze. Ponadto przepis rozporządzenia w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wykracza poza delegację ustawy abonamentowej, która nie wspomina o wyrejestrowaniu i w konsekwencji jest niezgodny z Konstytucją RP.

Obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie zostały uregulowane w przepisach ustawy abonamentowej. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania. Wyłącznie podjęcie przez użytkownika działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (czyli poinformowanie o zaprzestaniu ich użytkowania) może skutkować ustaniem obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Jeżeli użytkownik nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania, zobowiązany jest do dalszego uiszczania opłat abonamentowych.

Z takiego założenia wychodziła Poczta Polska, która wszczęła wobec zobowiązanego egzekucję administracyjną opłat abonamentowych. Użytkownik radia/telewizji wskazał, że pismem z 12 grudnia 2016 r. zgłosił fakt wyrejestrowania odbiornika, posiadając jednocześnie dowód nadania pisma listem poleconym. Natomiast w dalszym ciągu obciążają go skutki błędów i zaniedbań Poczty Polskiej.

Zarzut nieistnienia obowiązku

Zarzuty wniesione przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym zostały oddalone. Zdaniem Poczty Polskiej, kluczowe w sprawie regulacje zawiera obowiązujące od 1 stycznia 2014 r. rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zgodnie z treścią par. 11 rozporządzenia, użytkownik zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych ma obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym, a także o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników poprzez złożenie w placówce pocztowej wypełnionego zgłoszenia w postaci "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych", przesłanie przesyłką listową lub wykorzystanie strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.

- Powoływanie się przez zobowiązanego na pismo z 12 grudnia 2016 r. oraz potwierdzenie nadania tego pisma nie stanowiły podstawy do uznania roszczeń, gdyż nie świadczyły o dopełnieniu formalności wyrejestrowania odbiorników. W przypadku zaistnienia okoliczności, z powodu których zobowiązany zaprzestał używać odbiorniki, należało niezwłocznie w placówce pocztowej dopełnić formalności ich wyrejestrowania – wyjaśniła Poczta Polska. Jednocześnie zwróciła uwagę na prowadzoną w późniejszym czasie korespondencję, wnioskując, że „zobowiązany miał wiedzę, iż nadal pozostaje w elektronicznym rejestrze Poczty Polskiej S.A. użytkownikiem odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego zobowiązanym do regulowania opłat abonamentowych i nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników”.

Rzecznik praw obywatelskich „dołożył cegiełkę”

Dłużnik abonamentowy domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W złożonej do sądu skardze zwrócił uwagę na bezzasadne uznanie istnienia obowiązku, mimo że obowiązek wygasł w momencie skutecznego zgłoszenia zaprzestania używania odbiornika. Ponadto, jego zdaniem, Poczta Polska błędnie zakłada, że zgłoszenie zaprzestania używania odbiornika musi nastąpić w formie wskazanej w par. 11 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Albowiem z art. 6 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych wynika, że minister administracji i cyfryzacji został upoważniony wyłącznie do określenia warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, nie zaś zgłoszenia zaprzestania używania odbiornika.

Co istotne, do sprawy wstąpił rzecznik praw obywatelskich, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podzielił argumentację skarżącego dotyczącą niezgodności przepisu rozporządzenia zarówno z ustawą abonamentową, jak i z Konstytucją RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga była zasadna i uchylił zaskarżone postanowienie Poczty Polskiej, za słuszne uznając stanowisko skarżącego oraz RPO. W jego ocenie, Poczta Polska nieprawidłowo oceniła pismo skarżącego, w którym domagał się wyrejestrowania odbiornika. Biorąc pod uwagę obowiązujące w dacie składania oświadczenia rozporządzenie z 17 grudnia 2013 r., sąd wyjaśnił, że obowiązek niezwłocznego powiadomienia operatora o zaprzestaniu używania odbiorników można było dopełnić osobiście poprzez złożenie wskazanego formularza, za pośrednictwem poczty albo z wykorzystaniem strony internetowej.

W ocenie sądu, nie można uznać, że brak wypełnienia formularza i przesłanie ww. zgłoszenia w formie zwykłej nie jest zgłoszeniem, o jakim mowa w tym przepisie. Każdorazowo, niezależnie od formy, jest to oświadczenie osoby uprawnionej. Jeżeli wierzyciel otrzymuje tego rodzaju oświadczenie winien podjąć stosowne kroki, tj. uznając, że jest to wystarczające - zawiadomić zobowiązanego o przyjęciu tego oświadczenia i następnie wyrejestrować daną osobę bądź też przesłać stosowny formularz do wypełnienia i odesłania (albo złożenia w placówce pocztowej). Wierzyciel ma zatem, działając jako organ, umożliwić zwłaszcza osobom starszym możliwość wypełnienia formalnych obowiązków nałożonych na niego – wyjaśnił sąd pierwszej instancji.

Bez formularza nieskuteczność wyrejestrowania odbiornika

Jednocześnie WSA w Gdańsku potwierdził tezy skarżącego i RPO, że rozporządzenie w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w zakresie dotyczącym problematyki wyrejestrowania odbiorników oraz określenia wzorów zawiadomień narusza postanowienia art. 6 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem sądu, jeżeli upoważnienie ustawowe odnosi się do rejestracji odbiorników, to wprowadzenie formularza wyrejestrowania wykracza poza delegację ustawową.

- Okoliczność, że skarżący nie zakomunikował o chęci wyrejestrowania odbiornika na urzędowym formularzu, natomiast informował Pocztę Polską S.A. o chęci wyrejestrowania takiego odbiornika pismem z 12 grudnia 2016 r. nie zwalniało Poczty Polskiej z podjęcia stosowych czynności celem wyjaśnienia istotnych w tej sprawie okoliczności. W niniejszej sprawie takich czynności nie podjęto. Organ dysponując jednoznacznie sformułowanym 12 grudnia 2016 r. żądaniem wyrejestrowania odbiornika, do 3 października 2024 r. jako daty wystawienia upomnienia nie podjął żadnej czynności celem wyjaśnienia żądania skarżącego – uzasadnił sąd.

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 1514/25