Sprawca pod kontrolą lekarzy ma pełne prawa
Istniejące regulacje prawne dotyczące umieszczenia sprawcy w zakładzie leczniczym stwarzają realną możliwość skutecznego wpływania na legalność i prawidłowość postępowania z osobami internowanymi. Wydaje się, że wielość procedur przewidziana zarówno przepisami k.k.w., jak i ustaw zdrowotnych nie powinna wpływać negatywnie na przebieg działań kontrolno-nadzorczych piszą w kwartalniku Prokuratura i Prawo dr Tomasz Kalisz i dr Adam Kwieciński.
Zgodnie z treścią znowelizowanego art. 202 k.k.w., sprawcę, wobec którego wykonywany jest środek zabezpieczający, obejmuje się odpowiednim postępowaniem leczniczym, terapeutycznym i rehabilitacyjnym, a także resocjalizacyjnym, którego celem jest poprawa stanu jego zdrowia i zachowania, w stopniu umożliwiającym powrót do życia w społeczeństwie i dalsze leczenie w warunkach poza zakładem. Istotnym elementem analizowanych środków jest faktyczna izolacja sprawców, realizowana w specyficznych warunkach o charakterze medycznym, w sytuacji gdy jest to niezbędne, aby zapobiec ponownemu popełnieniu przez sprawcę czynu zabronionego (przestępstwa przez skazanego) związanego z jego chorobą psychiczną, upośledzeniem umysłowym lub uzależnieniem od alkoholu lub innego środka odurzającego, względnie zaburzeniem preferencji seksualnych (art. 93 k.k.). Izolacja czyni ze środków zabezpieczających instrumenty porównywalne z karą pozbawienia wolności.
W odniesieniu do leczniczych środków zabezpieczających zastosowanie będą miały wszystkie procedury przewidziane standardowo do ochrony praw osób, wobec których zastosowano środki o charakterze izolacyjnym. Wśród tych instrumentów k.k.w. wyróżnia:
- wnioski o wszczęcie postępowania przed sądem oraz zażalenia na postanowienia wydane w toku postępowania wykonawczego (art. 6 § 1 k.k.w.) oraz procedurę reformowania postanowienia w trybie art. 24 k.k.w.,
- skargi, wnioski i prośby kierowane do organów wykonujących orzeczenie
(art. 6 § 2 i 3 k.k.w.),
- tryb skargowy z art. 7 k.k.w. -kontrolę sprawowaną przez organizacje społeczne i komisje (organy) działające w ramach wykonywania kar i innych środków (art. 39 k.k.w.)
- sędziowski nadzór penitencjarny (art. 32–36 k.k.w.).
Z kolei do procedur kontrolnych obejmujących wykonywanie środków izolacyjnych umiejscowionych poza regulacjami kodeksu karnego wykonawczego należą mechanizmy międzynarodowej kontroli i ochrony praw człowieka,
- kontrola realizowana przez Rzecznika Praw Obywatelskich,
- skarga konstytucyjna
- kontrola parlamentarna
- monitoring sprawowany przez organizacje pozarządowe.
Autorzy uważają, że pewnej zmiany wymaga harmonizacja istniejących procedur, zwłaszcza w zakresie wzajemnego wykorzystywania wyników podejmowanych działań nadzorczych czy też kontrolnych. Wymiana informacji między organami kontrolnymi o charakterze medycznym a sędzią penitencjarnym, szczególnie w obszarze stwierdzonych nieprawidłowości leczniczych, może wyraźnie przełożyć się na większą skuteczność działań nadzorczych sędziego penitencjarnego, dysponującego dość rozległymi kompetencjami o charakterze ingerencyjnym. Niezależnie od tego konieczne wydaje uzupełnienie wiedzy sędziów penitencjarnych o wiadomości z zakresu psychiatrii oraz psychologii sądowej i penitencjarnej.
[if gte mso 9]><xml><w:WordDocument><w:View>Normal</w:View><w:Zoom>0</w:Zoom><w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone><w:PunctuationKerning /><w:ValidateAgainstSchemas /><w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid><w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent><w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText><w:Compatibility><w:BreakWrappedTables /><w:SnapToGridInCell /><w:WrapTextWithPunct /><w:UseAsianBreakRules /><w:DontGrowAutofit /></w:Compatibility><w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel></w:WordDocument></xml><![endif][if gte mso 9]><xml><w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"></w:LatentStyles></xml><![endif][if gte mso 10]><style>/* Style Definitions */table.MsoNormalTable{mso-style-name:Standardowy;mso-tstyle-rowband-size:0;mso-tstyle-colband-size:0;mso-style-noshow:yes;mso-style-parent:"";mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;mso-para-margin:0cm;mso-para-margin-bottom:.0001pt;mso-pagination:widow-orphan;font-size:10.0pt;font-family:"Times New Roman";mso-ansi-language:#0400;mso-fareast-language:#0400;mso-bidi-language:#0400;}</style><![endif]
W odniesieniu do leczniczych środków zabezpieczających zastosowanie będą miały wszystkie procedury przewidziane standardowo do ochrony praw osób, wobec których zastosowano środki o charakterze izolacyjnym. Wśród tych instrumentów k.k.w. wyróżnia:
- wnioski o wszczęcie postępowania przed sądem oraz zażalenia na postanowienia wydane w toku postępowania wykonawczego (art. 6 § 1 k.k.w.) oraz procedurę reformowania postanowienia w trybie art. 24 k.k.w.,
- skargi, wnioski i prośby kierowane do organów wykonujących orzeczenie
(art. 6 § 2 i 3 k.k.w.),
- tryb skargowy z art. 7 k.k.w. -kontrolę sprawowaną przez organizacje społeczne i komisje (organy) działające w ramach wykonywania kar i innych środków (art. 39 k.k.w.)
- sędziowski nadzór penitencjarny (art. 32–36 k.k.w.).
Z kolei do procedur kontrolnych obejmujących wykonywanie środków izolacyjnych umiejscowionych poza regulacjami kodeksu karnego wykonawczego należą mechanizmy międzynarodowej kontroli i ochrony praw człowieka,
- kontrola realizowana przez Rzecznika Praw Obywatelskich,
- skarga konstytucyjna
- kontrola parlamentarna
- monitoring sprawowany przez organizacje pozarządowe.
Autorzy uważają, że pewnej zmiany wymaga harmonizacja istniejących procedur, zwłaszcza w zakresie wzajemnego wykorzystywania wyników podejmowanych działań nadzorczych czy też kontrolnych. Wymiana informacji między organami kontrolnymi o charakterze medycznym a sędzią penitencjarnym, szczególnie w obszarze stwierdzonych nieprawidłowości leczniczych, może wyraźnie przełożyć się na większą skuteczność działań nadzorczych sędziego penitencjarnego, dysponującego dość rozległymi kompetencjami o charakterze ingerencyjnym. Niezależnie od tego konieczne wydaje uzupełnienie wiedzy sędziów penitencjarnych o wiadomości z zakresu psychiatrii oraz psychologii sądowej i penitencjarnej.
[if gte mso 9]><xml><w:WordDocument><w:View>Normal</w:View><w:Zoom>0</w:Zoom><w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone><w:PunctuationKerning /><w:ValidateAgainstSchemas /><w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid><w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent><w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText><w:Compatibility><w:BreakWrappedTables /><w:SnapToGridInCell /><w:WrapTextWithPunct /><w:UseAsianBreakRules /><w:DontGrowAutofit /></w:Compatibility><w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel></w:WordDocument></xml><![endif][if gte mso 9]><xml><w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"></w:LatentStyles></xml><![endif][if gte mso 10]><style>/* Style Definitions */table.MsoNormalTable{mso-style-name:Standardowy;mso-tstyle-rowband-size:0;mso-tstyle-colband-size:0;mso-style-noshow:yes;mso-style-parent:"";mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;mso-para-margin:0cm;mso-para-margin-bottom:.0001pt;mso-pagination:widow-orphan;font-size:10.0pt;font-family:"Times New Roman";mso-ansi-language:#0400;mso-fareast-language:#0400;mso-bidi-language:#0400;}</style><![endif]
Autor:
