SN: znika kolej wąskotorowa, państwo odbiera ziemię
Tereny objęte przez PKP w użytkowanie wieczyste mogą wrócić we władanie Skarbu Państwa, jeśli nie są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem. Nie przeszkadza temu nawet zmiana planu zagospodarowania przestrzennego - stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 3 czerwca.
Skarb Państwa w imieniu starosty miechowskiego wystąpił do PKP o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego w rejonie Miechowa. Tory zostały rozebrane i na tych terenach kolej nie jeździ. PKP S.A Oddział w Krakowie nie chciały zgodzić się na rozwiązanie umowy. Wobec tego starosta wystąpił do sądu. Sąd Rejonowy wyrokiem z 23 listopada 2009 roku rozwiązał umowy użytkowania wieczystego w przypadku 5 działek, natomiast w kwestii szóstej działki umorzył postępowanie. Sąd Rejonowy ustalił, że nieruchomości PKP nabyte zostały przez spółkę 5 grudnia 1990 roku z mocy prawa. Następująca po tym decyzja wojewody była deklaratoryjna. Ustawa o gospodarce gruntami uwłaszczyła przedsiębiorstwa państwowe, majątkiem, którym zarządzały. Na wspomnianych działkach przebiegała linia kolejowa, która w 1994 roku została zdemontowana.Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo Skarbu Państwa kierując się art.240 kc w związku z art.33 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd I instancji uznał, że po zdjęciu torów, grunt nie jest używany zgodnie z przeznaczeniem. Wprawdzie art.240 kc, dotyczy rozwiązania użytkowania na podstawie umowy, ale ustawa o gospodarce nieruchomościami stanowi, że „Właściwy organ może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem ustalonego okresu stosownie do art. 240 Kodeksu cywilnego, jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób sprzeczny z ustalonym w umowie, a w szczególności jeżeli nie zabudował jej w ustalonym terminie.’
Istotną okolicznością było wejście w życie w marcu 2006 roku planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego sporne działki. Tereny te zostały oznaczone w planie jako obszar przeznaczony do komunikacji kolejowej. Sąd Okręgowy podzielił argumenty sądu I instancji i oddalił pozew PKP. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego. Przedstawiciel skarżącej spółki radca prawny Marcin Smaga przypomniał, że plan zagospodarowania przestrzennego zmienił przeznaczenie spornego terenu. Pytał więc, czy wejście w życie takiego planu zagospodarowania jest przesłanką rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Zdaniem autora kasacji – nie, gdyż nie zostały spełnione warunki wymienione w art.35 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uważa on, że częściowe rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego byłoby dopuszczalne.Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 23 marca 2010 roku. - Na tle ustawy z 1990 r. powstał spór o zasadę jedności własności państwowej, a konkretnie jakie prawa przysługiwały przedsiębiorstwom państwowym do mienia, w które te przedsiębiorstwa zostały wyposażone- mówił sędzia sprawozdawca Krzysztof Pietrzykowski. - W rezultacie zwyciężyła koncepcja prof. Jana Wasilkowskiego. Według niego Skarb Państwa jest współwłaścicielem nieruchomości, natomiast przedsiębiorstwu państwowemu przysługuje prawo operatywnego zarządzania gruntem oddanym w użytkowanie wieczyste.W wyroku z 3 czerwca br. Sąd Najwyższy zaznaczył, że doszło do demontażu linii kolejowej, więc umowa użytkowania wieczystego straciła swoje przeznaczenie. Jedną z przyczyn wygaśnięcia użytkowania wieczystego jest rozwiązanie prawa użytkowania wieczystegoSygnatura akt III CSK 281/10 
