Inspekcja drogowa żąda zbyt szczegółowych danych
Gdy inspekcja drogowa sprawdza, kto prowadził pojazd, którym popełniono wykroczenie, wymaga przekazania bardzo szczegółowego zakresu danych, jak nazwisko rodowe, imię matki, nazwisko rodowe matki, imię ojca. Zdaniem GIODO inspekcja domaga się zbyt wielu prywatnych danych.
- Główny Inspektorat Transportu Drogowego (GITD) przesłał mi dokumentację mojego wykroczenia, polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości i ujawnionego przez urządzenie rejestrujące. Zgodnie ze wskazaniami GITD, należy przesłać jedno z trzech oświadczeń – o kierowaniu pojazdem w chwili wykroczenia, wskazującego na osobę, której powierzono pojazd w tym czasie lub niewskazującego komu powierzono pojazd w tym czasie. Problem w tym, że GITD wymaga przekazania bardzo szczegółowego zakresu danych, jak nazwisko rodowe, imię matki, nazwisko rodowe matki, imię ojca. Jestem gotów podpisać oświadczenie o byciu kierującym pojazdem wskazanym w raporcie i wyrazić zgodę na przyjęcie mandatu, ale nie widzę potrzeby przekazywania tak dokładnych informacji na swój temat – napisał obywatel do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.
W odpowiedzi dowiedział się, że w świetle obowiązujących przepisów prawa pozyskiwanie danych osobowych rodzaju np.: nazwiska rodowego, imienia matki, nazwiska rodowego matki, imienia ojca, wydaje się być zbędnym, zwłaszcza w sytuacji przyjęcia mandatu przez sprawcę wykroczenia drogowego.
Przy okazji GIODO przedstawił szersze uzasadnienie tego poglądu:
Zgodnie z art. 129g ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, ujawnianie za pomocą stacjonarnych urządzeń rejestrujących zainstalowanych w pasie drogowym dróg publicznych przekraczania dopuszczalnej prędkości i niestosowania się do sygnałów świetlnych należy do Inspekcji Transportu Drogowego. Wykonując te zadania, rejestruje ona obrazy naruszeń przepisów ruchu drogowego i przetwarza do celów określonych w ustawie obraz pojazdu, którym naruszono przepisy ruchu drogowego, wizerunek kierującego pojazdem, jeżeli został on zarejestrowany oraz dane obejmujące właściciela lub posiadacza pojazdu lub kierującego pojazdem (art. 129g ust. 2 pkt 1 lit d). Ponadto, zgodnie z art. 129g ust. 2 pkt 2, w postępowaniach w sprawach o wykroczenia, o których mowa w powołanym wyżej ust. 1, Inspekcja Transportu Drogowego prowadzi czynności wyjaśniające, kieruje do sądu wnioski o ukaranie, oskarża przed sądem oraz wnosi środki odwoławcze - w trybie i zakresie określonym w ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Odmowa przyjęcia mandatu karnego powoduje bowiem konieczność ustalenia informacji niezbędnych dla sporządzenia wniosku o ukaranie i następnie skierowanie przedmiotowej sprawy na drogę postępowania sądowego.
Zgodnie z art. 57 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, wniosek o ukaranie powinien zawierać: imię i nazwisko oraz adres obwinionego, a także inne dane niezbędne do ustalenia jego tożsamości; określenie zarzucanego obwinionemu czynu ze wskazaniem miejsca, czasu, sposobu i okoliczności jego popełnienia; wskazanie dowodów; imię i nazwisko oraz podpis sporządzającego wniosek, a także adres gdy wniosek pochodzi od pokrzywdzonego. Zgodnie natomiast z art. 57 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, wniosek
o ukaranie składany przez oskarżyciela publicznego powinien ponadto zawierać wskazanie: przepisów, pod które zarzucany czyn podpada; miejsca zatrudnienia obwinionego oraz, w miarę możności, danych o jego warunkach materialnych, rodzinnych i osobistych; pokrzywdzonych, o ile takich ujawniono; wysokości wyrządzonej szkody; stanowiska osoby sporządzającej wniosek; sądu właściwego do rozpoznania sprawy; danych dotyczących uprzedniego skazania obwinionego za podobne przestępstwo lub wykroczenie, jeżeli oskarżyciel powołuje się na tę okoliczność.
Wyżej wskazane przepisy prawa precyzują więc, jaki zakres danych i informacji o osobie fizycznej może być przetwarzany przez Inspekcję Transportu Drogowego. Jednocześnie wskazać należy, iż informacje o warunkach materialnych, rodzinnych i osobistych osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia powinny być zawarte we wniosku o ukaranie wyłącznie „w miarę możności”.
Odnosząc się natomiast do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, Inspekcja Transportu Drogowego jest zobowiązana wykonywać operacje na danych osobowych zgodnie z przyznanymi jej kompetencjami i stosownie do obowiązujących przepisów prawa. Gdy w toku podejmowanych czynności gromadzi dane osobowe, powinna posiadać przesłankę legalności ich przetwarzania określoną w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, ewentualnie w art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy, tj. przepis szczególny innej ustawy zezwalający na przetwarzanie takich danych bez zgody osoby, której dane dotyczą, i stwarzający pełne gwarancje ich ochrony. Zgodnie natomiast z zasadą adekwatności, wyrażoną w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych, administrator danych przetwarzający dane powinien dołożyć szczególnej staranności w celu ochrony interesów osób, których dane dotyczą, a w szczególności jest obowiązany zapewnić, aby dane te były merytorycznie poprawne i adekwatne w stosunku do celów, w jakich są przetwarzane. Adekwatność danych w stosunku do celu ich przetwarzania powinna być rozumiana jako równowaga pomiędzy dobrem osoby, której dane dotyczą a interesem administratora danych. Oznacza to, że administrator danych nie może przetwarzać danych w zakresie szerszym niż niezbędny dla osiągnięcia zamierzonego celu, jak również danych o większym, niż uzasadniony tym celem stopniu szczegółowości. Równowaga będzie zachowana, jeżeli administrator zażąda danych tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do wypełnienia celu, w jakim dane są przez niego przetwarzane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2005 r. Sygn. akt II SA/Wa 917/2005).
Jednocześnie GIODO wskazuje, że wiążące stanowisko tego organu w sprawie legalności konkretnego procesu przetwarzania danych osobowych może być zawarte wyłącznie w treści decyzji administracyjnej, wydanej po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego, z uwzględnieniem obowiązujących w dacie wydania decyzji przepisów prawa. GIODO może wszcząć takie postępowanie na skutek skargi osoby, której dane dotyczą i dopiero po jego przeprowadzeniu może ocenić zgodność przetwarzania danych osobowych z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych.
