Zadośćuczynienie nie podlega VAT

Co do zasady, otrzymanie zadośćuczynienia stanowi rekompensatę finansową dla strony dotkniętej stratą i nie wiąże się ze spełnieniem świadczenia wzajemnego. Zatem nie stanowi ono czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Nie dokumentuje się go też fakturą VAT, lecz np. notą księgową.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - dalej u.p.t.u. - opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 u.p.t.u., w tym również:

- przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,

- zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,

- świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jak wyjaśnił Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 9 sierpnia 2012 r., ILPP1/443-442/12-4/NS, pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu świadczącego usługę do żądania od odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji opodatkowaniu VAT będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu VAT.

Dalej organ podatkowy wskazał, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem w zamian za wynagrodzenie. Jeśli zaś brak czynności podlegających opodatkowaniu VAT, wówczas brak jest podstaw do wystawienia faktury dla udokumentowania takiego zdarzenia.